ΕΟΚΑ

Από Metapedia

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών, [Ε.Ο.Κ.Α.], ήταν μυστική εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση ενόπλου πάλης των Ελλήνων της Κύπρου, με αρχηγό τον Γεώργιο Γρίβα-Διγενή, που έδρασε κατά την χρονική περίοδο 1955-1959 για την ελευθερία του νησιού από την Βρετανική κυριαρχία, εθνική αυτοδιάθεση και την ένωσή της με την Μητέρα Ελλάδα. Ο αγώνας οδήγησε στην απελευθέρωση της Κύπρου που το 1960 ανακηρύχθηκε ανεξάρτητη Δημοκρατία.
Έμβλημα ΕΟΚΑ

Πίνακας περιεχομένων

Η αρχή

Οι πρώτες σκέψεις για την ίδρυση μαχητικής οργάνωσης των Ελλήνων της Κύπρου που σκοπό θα είχε την προώθηση του αγώνα για ένωση του νησιού με την Ελλάδα, χρονολογούνται στο 1948, χρόνο κατά τον οποίο στην Κύπρο η Εκκλησία αναδιοργανώθηκε και στελεχώθηκε με νέα ηγεσία, μετά από μια περίοδο 16 περίπου χρόνων κατά την οποία είχε αποξηλωθεί. Μετά την εξέγερση του Οκτωβρίου 1931 είχαν εξοριστεί οι μητροπολίτες Κιτίου Νικόδημος Μυλωνάς και Κυρήνειας Μακάριος, ενώ από το 1933 που πέθανε ο αρχιεπίσκοπος Κύριλλος Γ' δεν είχε καταστεί δυνατό να πληρωθεί ο αρχιεπισκοπικός θρόνος. Το δικτατορικό καθεστώς της παλμεροκρατίας που επεβλήθη μετά τα γεγονότα του 1931 συνεχίστηκε μέχρι το 1940. Μόνο μετά τη λήξη του δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου η εκκλησία κατόρθωσε να εκλέξει ξανά την ανώτατη ηγεσία της. Ο μητροπολίτης Κυρήνειας Μακάριος επέστρεψε από την εξορία και εξελέγη αρχιεπίσκοπος μετά τον θάνατο του τοποτηρητή και, για πολύ σύντομο χρονικά διάστημα, αρχιεπισκόπου Λεοντίου.

Στον θρόνο της Πάφου εξελέγη ο Κλεόπας, στον θρόνο Κυρήνειας ο Κυπριανός και στον θρόνο Κιτίου ο Μακάριος, που, από το 1950, έγινε αρχιεπίσκοπος. Με την εκλογή νέας εκκλησιαστικής ηγεσίας, άρχισε και η μεθόδευση του αγώνα και η επαναφορά (με πια μαχητική την αξίωση μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο) του παγίου αιτήματος των Ελλήνων της Κύπρου για ένωση του νησιού με την Ελλάδα. Ο Γεώργιος Γρίβας αναφέρει στα Απομνημονεύματά του ότι οι πρώτες σκέψεις για τη διεξαγωγή στην Κύπρο ένοπλου απελευθερωτικού αγώνα γίνονταν στην Αθήνα μεταξύ του ιδίου, του Αχιλλέως Κύρου και άλλων, από τον Ιούνη του 1948. Κατά τον ίδιο χρόνο, παρόμοιες σκέψεις εξέφραζε και σε διάφορους κύκλους στην Κύπρο ο μητροπολίτης Κιτίου Μακάριος, ο μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ'.

Το 1950, όταν ο Μακάριος Γ' ανήλθε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο, προώθησε με πιο έντονο ρυθμό και περισσότερο δυναμικό τρόπο τον ενωτικό αγώνα, που προσπάθησε ταυτόχρονα να του δώσει και διεθνή δημοσιότητα. Οι μυστικές επαφές του με την ομάδα των Αθηνών ήσαν συνεχείς. Τον ίδιο χρόνο, ο Γρίβας είχε επαφές με τον στρατηγό Γ. Κοσμά, αρχηγό τότε του ελληνικού Γενικού Επιτελείου Στρατού, ο οποίος ενημέρωσε σχετικά και τον στρατάρχη Αλέξανδρο Παπάγο. Στις 15 Ιανουαρίου 1950, η Εθναρχούσα Εκκλησία Κύπρου πραγματοποίησε Δημοψήφισμα, στο οποίο ο Ελληνικός Κυπριακός λαός ψήφισε την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, σε ποσοστό 95,7%. Οι Άγγλοι, όμως, τήρησαν και πάλι αρνητική στάση. Τον Μάιο του 1951 η ομάδα των Αθηνών, που αποτελεί το από Κυπρίους εξόριστους και Ελλαδίτες, πρότεινε στον Γεώργιο Γρίβα, τότε απόστρατο συνταγματάρχη του ελληνικού στρατού, την αρχηγία του ένοπλου αγώνα στην Κύπρο. Ενήμερος ήταν και ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Τον Ιούλη του 1951 ο Γρίβας ήλθε στην Κύπρο ως τουρίστας, με σκοπό την επί τόπου μελέτη των δυνατοτήτων για ένοπλο αγώνα στο νησί. Παράλληλα είχε επαφές με τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο και απέκτησε τους πρώτους του συνεργάτες στην Κύπρο.

Ο Μακάριος διεξήγε, ταυτόχρονα, διπλωματικό και πολιτικό αγώνα, στοχεύοντας στη διεθνοποίηση του Κυπριακού ζητήματος και τη συζήτηση του στα διεθνή πλαίσια του ΟΗΕ, ελπίζοντας ότι έτσι θα εξανάγκαζε την κρατούσα δύναμη, τη Μεγάλη Βρετανία, να συζητήσει το πρόβλημα σοβαρά. Οι απογοητεύσεις στον πολιτικό τομέα, με την πλήρη άρνηση της Βρετανίας να παραδεχθεί έστω και την ύπαρξη Κυπριακού ζητήματος, με την αδυναμία των εξαρτωμένων από την Αγγλία ελληνικών κυβερνήσεων να επιτύχουν οτιδήποτε και με τα πενιχρά αποτελέσματα των πρώτων συζητήσεων επί του Κυπριακού που έγιναν στους διαδρόμους των Ηνωμένων Εθνών, οδήγησαν στην τελική απόφαση για διεξαγωγή στην Κύπρο του σχεδιαζόμενου ένοπλου αγώνα. Αφού πήρε την τελική έγκριση από τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο, που ήταν και ο βασικός χρηματοδότης των μέχρι τότε ενεργειών, ο Γρίβας αναχώρησε κρυφά από την Ελλάδα για την Κύπρο με καράβι. Έφθασε στο νησί το βράδυ της 10ης Νοεμβρίου 1954 κι αποβιβάστηκε μυστικά σε ερημική ακτή της Πάφου, κοντά στο χωριό Χλώρακα. Αμέσως άρχισε σκληρή εργασία για σύσταση μυστικής στρατιωτικής οργάνωσης. Άρχισε η στρατολόγηση και η εκπαίδευση ανδρών και η στελέχωση της οργάνωση. Την ονομασία έδωσε ο Στρατηγός Γρίβας, που για τον εαυτό του επέλεξε το εύστοχο και επιτυχές ψευδώνυμο Διγενής το όνομα του Βυζαντινού ήρωα των ακριτικών επών. Την 1η Απριλίου 1955, επικεφαλής της Εθνικής Οργανώσεως Κυπρίων Αγωνιστών, [Ε.Ο.Κ.Α.], κηρύσσει την έναρξη του επαναστατικού κινήματος για ελευθερία της Κύπρου και ένωση της με την Ελλάδα.

Σκοπός

Ο σκοπός του Αγώνα και ο τρόπος δράσης, όπως διατυπώθηκαν από τον Γεώργιο Γρίβα στο «Προκαταρκτικόν σχέδιον επαναστατικής δράσεως εν Κυπρω», που συνέταξε στην Ελλάδα

«I. ΣΚΟΠΟΣ

Διά πράξεως ηρωισμού και αυτοθυσίας να κινήσωμεν το ενδιαφέρον της Διεθνούς κοινής γνώμης, ιδία δε των Συμμάχων, επί του Κυπριακού ζητήματος, το οποίον θα ήτο δυνατόν ούτω να τοις παράσχη πράγματα, εάν δεν δοθή λύσις ικανοποιούσα ημάς.

Δια συνεχούς σοβαρός παρενοχλήσεως των Άγγλων εν Κύπρω να διαδηλώσωμεν την σταθεράν απόφασιν και θέλησίν μας, ότι δεν θα υποχωρήσωμεν προ ουδεμιάς θυσίας, αλλά τουναντίον θα προχωρήσωμεν μέχρις επιτεύξεως του σκοπού μας.

Ο αγών θα συνεχισθή μέχρις ου η Διεθνής διπλωματία -ΟΗΕ- και οι Άγγλοι ειδικώς εξαναγκασθούν να εξετάσουν το Κυπριακόν ζήτημα και δώσουν ΑΜΕΣΩΣ λύσιν σύμφωνον με τους πόθους του Κυπριακού Λαού και ολοκλήρου του Ελληνικού Έθνους.

II. ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΕΩΣ

Η δράσις θ' αποβλέπη εις την προσβολήν των εν Κύπρω Κυβερνητικών δυνάμεων, διά προκλήσεως εις ταύτας φθοράς και συγχύσεως, εις τρόπον ώστε να φανή εις το Εξωτερικόν, ότι οι Άγγλοι εν Κύπρω δεν είναι απολύτως κύριοι της καταστάσεως.

Το τοιούτον θα επιτευχθή:

Α. Δι' εκτελέσεως δολιοφθορών εις Κυβερνητικής εγκαταστάσεις και στρατιωτικάς επισταθμίας.

Β. Δι' αιφνιδιαστικής δράσεως ευάριθμων ευέλικτων μαχητικών ομάδων κρούσεως εναντίον Αγγλικών δυνάμεων.

Γ. Διά της οργανώσεως παθητικής αντιστάσεως του πληθυσμού.

Λαμβανομένου υπ' όψιν του δύσκολου της διεξαγωγής συστηματικού και εν ευρεία κλίμακι ενόπλου άτακτου αγώνος, και εκ του γεγονότος ότι το έδαφος δεν δύναται ν' απορρόφηση σοβαράς ανταρτικάς ομάδας, ως κυρία ενέργεια θα χαρακτηρισθή η πρώτη ήτοι αι δολιοφθοραί.

Η μαχητική δράσις ομάδων κρούσεως θ' αποβλέπη κυρίως εις την κάλυψιν και υποστήριξιν της ενεργείας των σαμποτέρ, καθώς και την δημιουργίαν συγχύσεως και αντιπερισπασμού εις την Αγγλικήν Διοίκησιν της Κύπρου.

Εις περίπτωσιν καθ' ην παρουσιασθούν ευνοϊκαί συνθήκαι, διατίθεται δε και ικανός οπλισμός, τότε δεν αποκλείεται η ένοπλος ενέργεια να λάβη μεγαλυτέραν έκτασιν και εντονωτέραν δράσιν.

Η δράσις, υπό τας ανωτέρω τρεις μορφάς, δια να επιτυχή του σκοπού της δεν ημπορεί να περιορισθή εις μικροενεργείας εναντίον ασήμαντων στόχων, διαδεχόμενος αλλήλας κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα, αλλά τουναντίον δέον να είναι ΕΝΤΟΝΟΣ, ΣΥΝΕΧΗΣ και ν' αποβλέπη εις ΣΟΒΑΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

Δεν πρέπει να νομισθή, ότι διά του τρόπου τούτου επιζητούμεν να επιβάλωμεν μίαν ολοκληρωτικήν ΥΛΙΚΗΝ ήτταν εις τας Αγγλικός δυνάμεις εν Κύπρω, αλλά μίαν ΗΘΙΚΗΝ τοιαύτην, δια της κατατριβής, παρενοχλήσεως, συγχύσεως και εκνευρισμού τούτων, ώστε τελικώς να επιτευχθή ο εν τη παρ. 1 καθοριζόμενος σκοπός.

Δ. Παραλλήλως προς τας ανωτέρω ενεργείας θα ληφθή μέριμνα:

α) Διά την εξουδετέρωσιν οιασδήποτε αντιδραστικής ενέργειας εκ μέρους οιουδήποτε εν Κύπρω.

β) Διά την εξουδετέρωσιν και αυστηράν τιμωρίαν Κυπρίων πρακτόρων των Αγγλων, δρώντων εις βάρος του αγώνος μας.

Ε. Η συμπαράστασις ολοκλήρου του Έθνους εις τον αγώνα των Κυπρίων είναι απαραίτητος και δύναται να παίξη αποφασιστικόν ρόλον.

Αυτη θα έχει ως σκοπόν, αφ' ενός μεν να διαδηλωθή η αλληλεγγύη των ελευθέρων Ελλήνων υπέρ του αγώνος των υποδούλων αδελφών των, αφ' ετέρου δε να δοθή ηθική ενίσχυσις εις τούτον.

Η συμπαράστασις αυτη θα εκδηλωθή εν Ελλάδι:

1. Δια συλλαλητηρίων εις απάσας τας πόλεις της Ελλάδος:

Την επαύριον επαναστατικών γεγονότων εν Κύπρω, διά την έξαρσιν των επιτυχιών των αγωνιζομένων.

Προς καταγγελίαν εις τον πεπολιτισμένον κόσμον των βιαιοπραγιών ή πιέσεων των Αγγλων εν Κύπρω εναντίον του αμάχου πληθυσμού.

Είτε τέλος διά να διαδηλωθή κατά τον πλέον επίσημον τρόπον εκ μέρους του Ελληνικού λαού, ότι είναι αποφασισμένος και ο ίδιος να ενίσχυση δι' οιωνδήποτε μέσων τον αγώνα των Κυπρίων.

2. Διά προπαγάνδας - εντύπων, τύπου κ.λπ. - προς διαφώτισιν της διεθνούς γνώμης.

Η προπαρασκευή και η εν καιρώ εκτέλεσις των ανωτέρω εν τη παρ. Ε θα είναι έργον της εν Αθήναις επιτροπής αγώνος, η οποία και θα κατάρτιση προς τούτο πρόγραμμα»...

Στρατιωτικοί τομείς

Άρχισε τη δράση της με ελάχιστο αριθμό ανδρών και περιορισμένο οπλισμό. Είχε γενικό αρχηγό το Γεώργιο Γρίβα, που χώρισε το νησί σε στρατιωτικούς τομείς που ο κάθε ένας είχε επί κεφαλής ένα τομεάρχη. Οι τομείς ήταν

  • Λευκωσίας,
  • Μόρφου,
  • Ορεινής,
  • Αμμοχώστου,
  • Βαρωσίων,
  • Καρπασίας,
  • Λάρνακας,
  • Λεμεσού,
  • Κακοπετριάς-Γαλάτας,
  • Πάφου,
  • Κερύνειας,
  • Κυθρέας.

Περιοχές αντάρτικων ομάδων

Οι ομάδες ανταρτών της οργανώσεως ήταν ολιγομελείς και συνήθως αποτελούνταν από 4 έως 6 άτομα, γεγονός που διασφάλιζε καλλίτερη απόκρυψη, καθώς και ευκολία και ταχύτητα στις μετακινήσεις, ενώ λειτούργησαν οι ακόλουθες περιοχές αντάρτικων ομάδων:

  • Κύκκου,
  • Μηλικουρίου-Γερακιών-Πεδουλά,
  • Τηλλυρίας-Μαραθάσας,
  • Σταυρού της Ψώκας,
  • Πάφου-Χρυσοχούς,
  • Πιτσιλιάς,
  • Παραμύθας-Φασούλας,
  • Αυδήμου-Κοιλανίου,
  • Λάρνακας,
  • Κακοπετριάς-Γαλάτας.

Παράλληλα, οργανώθηκε η νεολαία με την ίδρυση της Άλκιμος Νεολαία ΕΟΚΑ, [Α.Ν.Ε.], οργάνωση Νεολαίας με δική της διοίκηση η οποία και υπαγόταν απ' ευθείας στον αρχηγό της ΕΟΚΑ.

Η Ελληνική στάση

Η στάση της Κυβερνήσεως του Αλέξανδρου Παπάγου απέναντι στην ΕΟΚΑ θεωρούνταν από τους Άγγλους και τους Τούρκους φιλική και υποστηρικτική. Όμως αρχικά ο Αλέξανδρος Παπάγος, ενήμερος για τις προθέσεις του Γρίβα, προσπάθησε να τον αποθαρρύνει. Μάλιστα «φαίνεται να είχε διατάξει τη σύλληψή του όσο ήταν στη Ρόδο», όμως η διαταγή είχε φτάσει καθυστερημένα αφού ο Γρίβας είχε φύγει για την Κύπρο. Μετά την απόρριψη της ελληνικής προσφυγής στον ΟΗΕ αποδέχθηκε ο Παπάγος το ενδεχόμενο της ένοπλης δράσης. Αυτό που είναι σίγουρο όμως είναι ότι «Ελλαδίτες ιθύνοντες, ακόμα και άνθρωποι γύρω από τον Παπάγο, βοηθούσαν στο πρώτο αυτό στάδιο την ΕΟΚΑ». Σε κάθε περίπτωση ο Γρίβας δεν λάμβανε εντολές από την ελληνική κυβέρνηση: η ΕΟΚΑ οργανώθηκε και στελεχώθηκε με την προσωπική φροντίδα του ίδιου του αρχηγού της. Οι μαχητές της ΕΟΚΑ στρατολογούνταν κατ΄ εξοχήν από οργανώσεις της Εθναρχίας και κυρίως οργανώσεις της νεολαίας. Συγκεκριμένα, τα περισσότερα μέλη της ΕΟΚΑ προέρχονταν από οργανώσεις όπως η ΟΧΕΝ, η ΠΕΟΝ, η ΣΕΚ και η ΠΕΚ ενώ δεν ήταν λίγοι και οι μαθητές σχολείων.

Οι Βρετανοί χαρακτήρισαν την ΕΟΚΑ ως οργάνωση τρομοκρατική και φάνηκαν αποφασισμένοι να την καταστρέψουν. Επίσης ισχυρίζονταν ότι ο Μακάριος ήταν ο πραγματικός ηγέτης της οργάνωσης, κάτι που δεν ήταν ακριβές. Έτσι άρχισαν να συνεργάζονται με τους Τούρκους στο ίδιο το νησί. Ανησυχίες εξέφρασε και η Τουρκική κυβέρνηση. Η αποικιακή διοίκηση συγκρότησε νέα σώματα επικουρικής αστυνομίας από τουρκοκύπριους, οι οποίοι «αποδείχθηκαν ιδιαίτερα πρόθυμοι στις κατασταλτικές επιχειρήσεις σε βάρος της ΕΟΚΑ και του ελληνοκυπριακού πληθυσμού». Ο αριθμός των Βρετανικών δυνάμεων που αντιμετώπιζαν την ΕΟΚΑ κυμαινόταν από 12000 άνδρες το φθινόπωρο του 1955 έως πάνω από 34000 ένα χρόνο αργότερα.Αργότερα, το 1957, και όταν η ΕΟΚΑ είχε κηρύξει ανακωχή, ο αριθμός μειώθηκε αισθητά. Στα τέλη του 1958 εποχή νέας κορύφωσης της σύγκρουσης, υπήρχαν περί τους 30000 στρατιώτες. Οι αριθμοί δείχνουν ότι πάρα και την ύπαρξη της επικουρικής αστυνομίας και άλλων μέσων , οι Βρετανοί αδυνατούσαν να εξαρθρώσουν την ΕΟΚΑ.

Από τις πρώτες αντιδράσεις των Άγγλων ήταν η θέσπιση του νόμου της 15ης Ιουλίου 1955 για προσωποκράτηση χωρίς δίκη και η δημιουργία κρατητηρίων. Σύμφωνα με τον έκτακτο αυτό νόμο, η αστυνομία μπορούσε να συλλάβει οποιονδήποτε και να τον κρατήσει χωρίς δίκη με διάταγμα που εκδιδόταν με εντολή του Κυβερνήτη και υπογραφή του Διοικητικού Γραμματέα. Πρώτο κρατητήριο ήταν οι Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας και στη συνέχεια το μεσαιωνικό κάστρο της Κερύνειας. Μετά από απόδραση 16 αγωνιστών της ΕΟΚΑ από το κάστρο στις 3 Σεπτεμβρίου 1955. ιδρύθηκαν στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Κοκκινοτριμιθιά, κι αργότερα στην Πύλα, στο Πολέμι, την Αγύρτα, το Μάμμαρι, το Πυρόι και αλλού.

Η τουρκική πλευρά

Η συγκρότηση αποικιακής διοίκησης αστυνομικού σώματος από Τουρκοκυπρίους έδινε άλλη διάσταση στην σύγκρουσή της με την ΕΟΚΑ: θα προκαλούσε συγκρούσεις ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Συγκροτήθηκε πολύ σύντομα αντίστοιχη τουρκοκυπριακή οργάνωση με την ονομασία Βολκάν, η οποία το 1957 θα μετονομαστεί σε Τ.Μ.Τ (Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης-Türk Müdafaa Teskilâti). Αξιωματικοί του Τουρκικού στρατού θα την οργανώσουν και θα την καθοδηγήσουν. Η σχέση της με τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις ήταν άμεση «σε αντίθεση με την ΕΟΚΑ, η οποία οργανώθηκε από απόστρατο αξιωματικό του ελληνικού στρατού και δεν αποτέλεσε ποτέ όργανο των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων» Δεν έλειψαν και οι περιπτώσεις εξασφάλισης πολεμικού υλικού από Τουρκοκυπρίους, όπως από τον Σταύρο Στυλιανίδη από τη Γυαλούσα. Η Τ.Μ.Τ δημιουργήθηκε επί της ουσίας με διαταγή του τουρκικού Γενικού Επιτελείου, όταν με απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης για την αποστολή στην Κύπρο μυστικά, ιεραρχικά δομημένου κλιμακίου εν ενεργεία αξιωματικών του ΓΕΠ θα ξεκινούσε η συγκρότηση μυστικού στρατού, εξαναγκάζοντας τους Τουρκοκυπρίους νέους και νέες να στρατευθούν στην ΤΜΤ, να οπλιστούν καταλλήλως, να εκπαιδευτούν και να οργανωθούν κάτω από τη διοίκηση των αξιωματικών του ΓΕΠ (Γραφείο ειδικών επιχειρήσεων και ειδικού πολέμου).

Στάλθηκαν μυστικά στην Κύπρο, υπό κάλυψη, πρώτη δόση, είκοσι δύο εν ενεργεία αξιωματικοί του τουρκικού στρατού, εκπαιδευμένοι στις τακτικές του ανορθοδόξου πολέμου:Δύο ταγματάρχες, πέντε λοχαγοί και δέκα τέσσερεις ανθυπολοχαγοί, με επικεφαλής διοικητή τους τον αντισυνταγματάρχη του ΓΕΠ Ριζά Βουρουσκάν.Το μυστικό αρχηγείο της ΤΜΤ ήταν στην Άγκυρα: «Αρχηγείο Σχεδιασμού Επανάκτησης Κύπρου». Σε διαρκή δι’ ασυρμάτου επικοινωνία με τον διοικητή της ΤΜΤ στην Κύπρο αντισυνταγματάρχη Βουρουσκάν. Έξω από την Άγκυρα και αλλού στην Τουρκία λειτουργούσαν Κέντρα Εκπαιδεύσεως των Μουτζαχίντ («μαχητών») της ΤΜΤ Τουρκοκυπρίων. Η πλειοψηφία των μελών της Τ.Μ.Τ ήταν μέλη της οργάνωσης Γκρίζοι Λύκοι (μποζγκούρτ).

Αποτελέσματα

Η ήττα των Βρετανικών αποικιακών δυνάμεων, από τους μαχητές της Ε.Ο.Κ.Α, κατέδειξε το Κυπριακό ζήτημα σε ολόκληρο τον πλανήτη. ήταν ο τελευταίος εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας τον οποίο δώσαμε ως Έλληνες, απέκτησε βαρύτατη στρατιωτική σημασία διότι ο ελαφρύς οπλισμός και οι ανορθόδοξες τακτικές των μαχητών του Γρίβα, συνέτριψαν τα αποικιακά στρατεύματα με αποτέλεσμα η μεθοδολογία τους να διδάσκεται σήμερα σε στρατιωτικά πανεπιστήμια. Ως εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση η Ε.Ο.Κ.Α δεν είχε ουσιαστικές ιδεολογικές και πολιτικές θέσεις, παρόλα αυτά ο χαρακτήρας της ήταν εθνικιστικός, αντι-ιμπεριαλιστικός, εθνοκεντρικός ενώ μπορεί να τοποθετηθεί πολιτικά στον ευρύτερο χώρο της εθνικιστικής Δεξιάς.

ΕΟΚΑ Β'

Το καλοκαίρι του 1971, την περίοδο που οι σχέσεις του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου με το στρατιωτικό καθεστώς της 21ης Απριλίου ήταν σε ένταση, επέστρεψε κρυφά στην Κύπρο και ίδρυσε την εθνική και ενωτική οργάνωση ΕΟΚΑ Β', η οποία στελεχώθηκε κυρίως από πρώην άνδρες της ΕΟΚΑ, αλλά και νέους μαχητές, οι οποίοι πίστευαν ότι με τη δυναμική δράση θα πειθόταν ή θα εξαναγκαζόταν ο Μακάριος να ακολουθήσει Ενωτική πολιτική.

Αντικείμενα μνήμης

Στις 12 Μαΐου 2015, καταχωρήθηκε δημοσίευμα στη βρετανική εφημερίδα «Daily Mail», ότι δημοπρατήθηκαν αντικείμενα του Harry Allen, ο οποίος ήταν ο δήμιος των απαγχονισθέντων ηρώων της Κύπρου. Ελληνοκύπριοι που κατοικούν στην Αγγλία επικοινώνησαν με τον Οίκο Δημοπρασίας για να τα αγοράσουν, ωστόσο τα αντικείμενα είχαν πωληθεί σε Βρετανό, ο οποίος ύστερα από επικοινωνία μαζί τους, δέχθηκε να τους τα μεταπωλήσει αντί 1100 στερλινών. Στα αντικείμενα, που αποτελούν τεκμήρια και πειστήρια της αποικιοκρατικής θηριωδίας, περιλαμβάνεται ένας κατάλογος τριών σελίδων με λεπτομερή στοιχεία των εννέα απαγχονισθέντων της ΕΟΚΑ, όπως ημερομηνία γεννήσεως, ημερομηνία απαγχονισμού και πόσα δευτερόλεπτα πέρασαν μέχρι να αφήσει την τελευταία του πνοή ο καθένας, ένα ρόπαλο, προσωπικές φωτογραφίες του δημίου, ένα παραδοσιακό νεροκόλοκο με σκαλισμένη την επιγραφή «Εσκαλίσθη εις τας Κεντρικάς Φυλακάς στις 12 Σεπτεμβρίου του 1958», ένα ρολόι «Ωμέγα», δύο επάργυρα ποτήρια, με επιγραφές αφιερώματα προς τον Harry Allen από φίλους του, καθώς και δύο βιβλία για τη ζωή του, το ένα με τίτλο «Ο τελευταίος δήμιος της Βρετανίας» που εξέδωσε το Μουσείο των Φυλακών. Στο άλμπουμ με τις φωτογραφίες και τα στοιχεία των απαγχονισθέντων υπάρχει μια έγχρωμη σελίδα με τον κατάλογο τους, πλαισιωμένη με φωτογραφίες τους και μια γνωστή δήλωση από τον καθένα.

Τα αντικείμενα παραδόθηκαν στον Πρόεδρο της Κυπριακής Βουλής Γιαννάκη Ομήρου από αντιπροσωπεία αποδήμων Κυπρίων της Μεγάλης Βρετανίας, με επικεφαλής τη Φανούλα Αργυρού. Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε, τα τεκμήρια δόθηκαν στο Μουσείο Αγώνος, «…για να εκτίθενται ως αιώνιο όνειδος της απεχθούς διαγωγής των αποικιοκρατών και για να αποτελούν διαχρονικό, αποκρουστικό δείγμα των μεθόδων της καταπίεσης, της ανελευθερίας και του ολοκληρωτισμού….». Στο διάστημα από τις 10 Αυγούστου 1955 μέχρι τις 23 Ιουλίου 1957 είχαν ανασταλεί όλες οι εκτελέσεις στη Βρετανία.

Στο βιβλίο «Ο τελευταίος δήμιος της Βρετανίας» δημοσιεύεται μια επιστολή του Υπουργείου Αποικιών της 31ης Δεκεμβρίου 1957 με την οποία καλείτο ο Harry Allen να αναλάβει καθήκοντα εκτελεστή στην Κύπρο, όμως ως την ημερομηνία αυτή είχαν εκτελεστεί όλοι οι απαγχονισμοί στην Κύπρο. Η επιστολή του Υπουργού Αποικιών φέρει σκόπιμα προχωρημένη ημερομηνία για να καλυφθεί ο Harry Allen και για να μη μπορούν να εγείρουν κατηγορίες δικηγόροι και συγγενείς των απαγχονισθέντων εναντίον της Αγγλικής Κυβερνήσεως και της Αγγλικής διοικήσεως στην Κύπρο, καθώς στην Βρετανία δεν πραγματοποιούνταν εκτελέσεις. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του βρετανικού μουσείου φυλακών, ο Harry Allen πραγματοποίησε 29 εκτελέσεις, μεταξύ τους δεν περιλαμβάνονται οι 9 ήρωες της ΕΟΚΑ, και βοήθησε σε άλλες 53.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Διαβάστε τα λήμματα

Παραπομπές


Ανακτήθηκε από το "http://el.metapedia.org/wiki/%CE%95%CE%9F%CE%9A%CE%91".