Μορίς ντε Χιρς

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Μόριτζ Φράιχερ φον Χιρς βαρώνος του Γκέρσιτ, γνωστός απλά ως Μορίς ντε Χιρς, (γερμανικά: Moritz Freiherr von Hirsch auf Gereuth, αγγλικά: Maurice de Hirsch, γαλλικά: Maurice, baron de Hirsch de Gereuth), Γερμανοεβραίος κεφαλαιοκράτης που την εποχή του συγκαταλέγονταν μεταξύ των πέντε πλουσιότερων ατόμων στην Ευρώπη, ιδρυτής της Αλεξανδρουπόλεως στην περιοχή της υπό Οθωμανική κατοχή Θράκης, επιφανής ευεργέτης της Θεσσαλονίκης, φιλάνθρωπος που αναδείχθηκε εμπνευστής φιλανθρωπικών ιδρυμάτων για την προώθηση της εβραϊκής εκπαιδεύσεως και τη βελτίωση του μέλλοντος των Εβραίων της Ευρωπαϊκής Ηπείρου, ιδρυτής του Συνδέσμου Εβραϊκού Αποικισμού και χρηματοδότης της μαζικής μεταναστεύσεως Εβραίων στην Αργεντινή, γεννήθηκε την 9η Δεκεμβρίου 1831 στο Μόναχο της Βαυαρίας στη σημερινή Γερμανία και πέθανε την 21η Απριλίου 1896 στην Όγκιἀλα στην επικράτεια της τότε Αυστροουγγαρίας, στο Χούρμπανοβο, μέρος της σημερινής Σλοβακίας. Είναι θαμμένος σε οικογενειακό μαυσωλείο στη Μονμάρτρη [1], στο Παρίσι της Γαλλίας.

Μορίς ντε Χιρς
Maurice-de-hirsch.jpg
Γέννηση: 9 Δεκεμβρίου 1831
Τόπος: Μόναχο, Βαυαρία
Σύζυγος: Baroness Clara (Claire) von Hirsch
Τέκνα: Μια κόρη, Λουσιέν, Μωρίς Αρνό ντε Φόρεστ
Υπηκοότητα: Γερμανική, Αυστραική
Ασχολία: Τραπεζίτης, επιχειρηματίας
Θάνατος: 21 Απριλίου 1896
Τόπος: Όγκιἀλα, Αυστροουγγαρία

Ο Χιρς παντρεύτηκε, στις 28 Ιουνίου 1855, με την γλωσσολόγο Κλάρα Μπίσοφσχάιμ [2], δευτερότοκη κόρη του Τζόναθαν-Ραφαήλ Μπίσοφσχάιμ, κόρη του μετέπειται γερουσιαστή και προέδρου του τραπεζικού οίκου Bischoffsheim & Goldschmidt που δραστηριοποιούνταν σε Βρυξέλλες, Λονδίνο και Παρίσι. Από το γάμο τους απέκτησαν μια κόρη που πέθανε σε βρεφική ηλικία και έναν γιο, τον Λουσιέν, ο οποίος γεννήθηκε το 1856 και πέθανε το 1887 πριν από το θάνατο των γονέων του, από πνευμονία. Στις 16 Ιουνίου 1887 το ζεύγος Χιρς αποφάσισαν να υιοθετήσουν τον Μωρίς Αρνό ντε Φόρεστ, γεννημένο στο Παρίσι, ο οποίος αναδείχθηκε πολιτικός της Μεγάλης Βρετανίας και κόμης του Λιχτενστάιν. Η οικογένεια κατοικούσε στον πύργο του Χιρς, στην περίφημη Λεωφόρο Champs-Élysées του Παρισιού, ενώ διατηρούσαν κατοικίες στο Λονδίνο, στην Ουγγαρία και στην Τσεχία ενώ το 1890, οι Χιρς αγόρασαν το Bath House στο Piccadilly του Λονδίνου.

Βιογραφία

Οικογένεια Χιρς

Ο Μορίς υπήρξε γόνος αριστοκρατικής Εβραϊκής οικογένειας [3], μεγαλεμπόρων βοοειδών και μετέπειτα τραπεζιτών, η οποία επί πολλές γενεές κατείχε εξέχουσα θέση στους κύκλους των Γερμανοεβραίων. Ήταν εγγονός του εμπόρου βοοειδών καιμετέπειτα τραπεζίτη Βαρώνου Γιάκομπ φον Χιρς, του πρώτου Εβραίου στον οποίο επετράπη να κατέχει γη στη Βαυαρία, από τον οποίο δημιουργήθηκε η οικογενειακή περιουσία. Το 1818 έλαβε, για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες στο στέμμα συμπεριλαμβανομένων των δανείων που υποστήριξαν κρατικές υποδομές, τον κληρονομικό τίτλο Freiherr auf Gereuth από τον Βασιλιά Maximilian I Joseph.

Ο Μορίς που είχε εναν μεγαλύτερο αδελφό, τον Adelas Father Hirsch, ήταν ο δευτερότοκος γιος του Βαρώνου Josef von Hirsch auf Gereuth και της Κaroline Wertheimer από τη Φρανκφούρτη, η οποία φρόντισε ώστε να λάβει την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση στα εβραϊκά και τη θρησκεία, ενώ τον παρότρυνε να σπουδάσει θεολογία. Σε ηλικία 13 ετών εστάλη στις Βρυξέλλες για οικονομικές σπουδές και σε ηλικία 17 ετών άρχισε να εργάζεται.

Επαγγελματική δρσατηριότητα

Μετά την εκπαίδευσή του στις Βρυξέλλες από το 1844 έως το 1848, επέστρεψε στο Μόναχο, όμως διαπίστωσε ότι το εύρος της εργασίας του εκεί ήταν πολύ περιορισμένο και το 1950 εγκαταστάθηκε στις Βρυξέλλες, εντασσόμενος στον διεθνή τραπεζικό οίκο Bischoffsheim & Goldschmidt που δραστηριοποιούνταν σε Βρυξέλλες, Λονδίνο και Παρίσι. Τον Ιούνιο του 1855, ο γάμος του, με την κόρη του ιδιοκτήτης της τράπεζας, αύξησε κατακόρυφα τα κεφάλαια του αλλά δεν έγινε συνέταιρος, «καθώς η τόλμη του είναι φοβερή». Το 1860, ίδρυσε τη δική του τράπεζα την «F. Bischoffsheim-de Hirsch», με τον κουνιάδο του Ferdinand Bischoffsheim, η οποία το 1872 συγχωνεύτηκε με την «Banque de Paris et des Pays Bas».

Μαζί με τον Βέλγο χρηματοδότη Langrand-Dumonceau, συνίδρυσε και υπηρέτησε για ένα διάστημα ως διευθυντής της εταιρείας «Anker» στη Βιέννη το 1858, καθώς και άλλων ασφαλιστικών εταιρειών στην Αυστρία, το Βέλγιο και την Ολλανδία. Χρηματοδότησε επίσης έργα κατασκευής σιδηροδρόμων στο Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Ρωσία και την Ουγγαρία. Το 1869 ο Χιρς κέρδισε την ανάληψη, μέσω της εταιρείας του, του σιδηροδρομικού δικτύου στην περιοχή της Μακεδονίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και εξασφάλισε την ανάθεση κατασκευής σιδηροδρομικού δικτύου 2.500 χιλιομέτρων στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Ειδικά για τη Μακεδονία, η τελική μελέτη προέβλεπε 350 χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής που θα ένωνε τη Θεσσαλονίκη με την Μητροβίτσα, πόλη κοντά στα τουρκοσερβικά σύνορα.

Ίδρυση της Αλεξανδρουπόλεως

Το 1869 αγόρασε την παραχώρηση για την κατασκευή σιδηροδρόμων στην Τουρκία από την πτωχευμένη «International Land Credit Company». Η πιο γνωστή σιδηροδρομική του επιχείρηση ήταν το Chemins de fer Orientaux, ένα οραματικό σιδηροδρομικό έργο που είχε σκοπό να συνδέσει τη Βιέννη με την Κωνσταντινούπολη. Μέχρι τη λειτουργία της σιδηροδρομικής γραμμής και την κατασκευή του πρώτου λιμανιού, από την εταιρεία του Βαρώνου Χιρς, η περιοχή του Δεδέαγατς, η σημερινή Αλεξανδρούπολη, ήταν τόπος έρημος και ακατοίκητος, «γιαμπάν γιέρ», όπως τον αποκαλούσαν οι Οθωμανοί. Η επιλογή της περιοχής της σημερινής Αλεξανδρούπολης (Dedeagac ή Dedeaghadje ή Dedeagh ή Dédéagatch) έγινε από την εταιρία του Βαρόνου Χιρς, που ανέλαβε στα πλαίσια της κατασκευής του σιδηροδρομικού δικτύου μεταξύ ΚωνσταντινουπόλεωςΒιέννης, την υποχρέωση κατασκευής εμπορικού λιμανιού στα θρακικά παράλια, στο οποίο θα έφτανε μια διακλάδωση της γραμμής, έφερε τους πρώτους κατοίκους, κυρίως Έλληνες, που δημιούργησαν έναν μικρό οικισμό.

Τη μελέτη κατασκευής της γραμμής Αδριανούπολης-Αιγαίο Πέλαγος ανέθεσε ο Βαρόνος Χιρς στο τεχνικό γραφείο Societe des Docks et Entepots de Marseille, όπου εργαζόταν ο μηχανικός Louis–Julien Barret, στον οποίο ανέθεσε το 1870 η εταιρεία να πραγματοποιήσει τα προκαταρ­κτικά σχέδια του λιμανιού στην ακτή του Αιγαίου Πελάγους, όπου θα ήταν η απόληξη του τμήματος της σιδηροδρομικής γραμμής Αδριανούπολης – Αιγαίο Πέλαγος. Ο Barret επισκέφθηκε τoν Αίνο και πρό­τεινε η νέα σιδηροδρομική γραμμή Αδριανουπόλεως-Αιγαίο Πέλαγος να γίνει στη δυτική πλευρά του Δέλτα του ποταμού Έβρου, στην περιοχή Δεδέαγατς, καθόσον τα φερτά του ποταμού καθιστούσαν προβληματικό το λιμάνι της Αίνου και αφετέρου γιατί θα υπήρχε μεγάλη δυσχέρεια να διέλθει πάνω από το Δέλτα του ποταμού η μελλοντική συνδετήριος σιδηροδρομική γραμμή του λι­μανιού αυτού με τη Θεσσαλονίκη. Ο Barret πρότεινε αντί του λιμανιού της Αίνου, που υπήρχε τότε στην περιοχή, η απόληξη της σιδηροδρομικής γραμμής να είναι στην έρημο έκταση του Δεδέαγατς. Η πρόταση του έγινε αποδεκτή και την 30η Ιουνίου 1870 καθορίστηκε οριστικά ως καταληκτικό σημείο της σιδηροδρομικής γραμμής δυτικά του πο­ταμού Έβρου, στην παραλιακή τοπο­θεσία του Dedeagatch.

Όπως αναφέρεται [4] το κεφάλαιο της εταιρείας του Χιρς ανερχόταν σε περίπου 800 εκατομμύρια φράγκα και για τη χρηματοδότηση του έργου το οθωμανικό κράτος εξέδωσε και πούλησε ομόλογα ίσης αξίας. Τα έργα ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 1871 και ο πρώτος οικισμός ιδρύθηκε το 1872 από την εταιρεία «COMPAGNIE GENERALE POURL’EXPLOITATION DES CHEMINS DE FER DE TURQUIE D’EUROPE», η οποία ανέλαβε, επίσης, να κατασκευάσει θαλάσσιο σταθμό που να συνδέει την Κωνσταντινούπολη με τη Βιέννη. Ο σταθμός θα λειτουργούσε ως λιμάνι για την αναπτυσσόμενη Αδριανούπολη (Edirne). Το 1873 έγιναν τα πρώτα σχέδια για το λιμάνι από τον Α. Guerard και τον L. Dussaud της εταιρίας Dussaud Brothers που κατασκεύασε και τις αποβάθρες της Σμύρνης όπως επίσης του Χερβούργου (Cherbourg), της Μασσαλίας (Marseilles), της Μπρεστ (Brest), της Τουλόν (Toulon), της Τριέστης (Trieste), του Αλγερίου (Algiers), του Σουέζ (Suez) και του Πόρτ Σαιντ (Port Said).

Το πρώτο επιβατικό τρένο της γραμμής έφτασε τελικά στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1888, μεταφέροντας 100 ευρωπαϊκές προσωπικότητες και αριστοκράτες. Την ίδια περίοδο οι Βούλγαροι ολοκλήρωσαν το δίκτυο στο δικό τους έδαφος και τον επόμενο μήνα ο πρώτος συρμός έκανε το ταξίδι Βιέννη - Κωνσταντινούπολη, κάνοντας αληθινό ένα όνειρο απλησίαστο λίγες δεκαετίες νωρίτερα. Το 1890 πούλησε τους Οθωμανικούς σιδηροδρόμους σε μια κοινοπραξία που περιλάμβανε την Deutsche Bank και την Wiener Bankverein. Τα έργα ολοκληρώθηκαν μεταγενέστερα με σχέδια που μελετήθηκαν από τους Aslan το 1890 και από τον Conrand Schokke το 1910.

Φιλανθρωπική δραστηριότητα

Με την πώληση του σιδηροδρόμου ο Χιρς αποσύρθηκε ολοσχερώς από την επιχειρηματική ζωή και αφιερώθηκε αποκλειστικά στα ανθρωπιστικά του ενδιαφέροντα και στα αθλήματα του. Εκτός από τη συμβολή του σε προσπάθειες έκτακτης ανάγκης, όπως η κατασκευή νοσοκομείων εκστρατείας κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1877/78 και η φιλελεύθερη βοήθεια για τους πρόσφυγες πολέμου κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, η εστίασή του ήταν στην εποικοδομητική βοήθεια, ιδιαίτερα σε σχολεία και επαγγελματική κατάρτιση.

Το 1882, πέντε χρόνια πριν από τον θάνατο του γιου του, ο Χιρς πρόσφερε στη ρωσική κυβέρνηση δύο εκατομμύρια λίρες για την ίδρυση σχολείων στην εβραϊκή περιοχή των οικισμών, αλλά η ρωσική κυβέρνηση, αρκετά πρόθυμη να δεχτεί τα χρήματα, αρνήθηκε τον έλεγχο της διοίκησης των σχολείων. Η στάση της τσαρικής κυβερνήσεως οδήγησε τελικά τον Βαρόνο ντε Χιρς στη συνειδητοποίηση ότι ο μοναδικός κατάλληλος τρόπος για να βοηθήσει τους Εβραίους της Ρωσίας ήταν να τους εξασφαλίσει τη δυνατότητα να μεταναστεύσουν απόφαση που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία της ICA, μέσω της οποίας κατά τη διάρκεια της ζωής του και στη συνέχεια έχει απομακρύνει εκατομμύρια Εβραίους από τη Ρωσία και κατόρθωσε να οικοδομήσει τους μεγάλους εβραϊκούς οικισμούς της Αργεντινής και της Βραζιλίας, καθώς και σημαντικές εβραϊκές αποικίες στον Καναδά και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπως τη Γεωργική Αποικία Woodbine.

Η ίδρυση της ICA, του Συνδέσμου Εβραϊκών Αποικισμών, απορρόφησε περί τα οκτώ (8) εκατομμύρια λίρες το 1891. Αν και το έργο της επικεντρώνεται στην εργασία στο Ισραήλ ο Χιρς ήταν επιφυλακτικός ως προς την εγκατάσταση των Εβραίων στην Παλαιστίνη, φοβούμενος τη ρωσική κυριαρχία στη γη μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και καθώς νώρισε τον σιωνιστή Τόμας Χερτσλ μόλις λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του δεν είχε την ευκαιρία να εξοικειωθεί με τις ανεπτυγμένες ιδέες του Χερτσλ. Συνολικά, εκτιμάται ότι δαπάνησε ή διέθεσε περιουσία αξίας μεταξύ 500 και 800 εκατομμυρίων φράγκων για φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Θεσσαλονίκη: Συνοικισμός Βαρώνου Χιρς [5] [6]

Το 1874 ο Χιρς επισκέφτηκε, για πρώτη φορά, τη Θεσσαλονίκη και αποφάσισε να ευεργετήσει την εβραϊκή της κοινότητα. H συνοικία Χιρς κτίστηκε μετά την πυρκαγιά του 1890 και αποτελούνταν από 250 όμορφα σπίτια με αυλές. Ο λαϊκός συνοικισμός Βαρώνου Χιρς, βρισκόταν πίσω από τον παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό, μεταξύ των οδών Εγνατίας και Λαγκαδά, γύρω από τη σημερινή οδό Σταύρου Βουτυρά. Διέθετε σχολείο, πολυϊατρείο και το εβραϊκό ψυχιατρείο στη γωνία των οδών Γιαννιτσών και Βουτυρά. Αν και το ζεύγος Χιρς επισκέφτηκε τη Θεσσαλονίκη μόνο μια φορά, η οικογένεια του συγκαταλέγεται στους ευεργέτες της πόλεως και της εβραϊκής κοινότητας που βρίσκονταν συγκεντρωμένη στον οικισμό Χιρς στην περιοχή του Βαρδάρη [7] καθώς μετά τον θάνατό του, το 1896, μέρος της περιουσίας του διατέθηκε για φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Την τελευταία δεκαετία του 19ου και την πρώτη του 20ου αιώνα η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη αναβαθμίστηκε καθώς χτίστηκαν στη Θεσσαλονίκη μια σειρά από νοσοκομεία, όπως το ελληνικό Θεαγένειο το 1892, το ιταλικό Βασίλισσα Μαργαρίτα (σημερινό Λοιμωδών) και το γαλλικό Άγιος Παύλος των Αδελφών του Ελέους (που λειτουργούσε μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα, ως δημόσιο πλέον νοσοκομείο, και σήμερα είναι το εγκαταλειμμένο κτίριο όπου έγινε η κατάληψη αστέγων «Επιβίωση», εναντίον της οποίας η ιδιοκτήτρια Καθολική Εκκλησία έστειλε τα ΜΑΤ) το 1894, το Δημοτικό (σημερινό Άγιος Δημήτριος) το 1904 και το Ρωσικό (μετέπειτα μαιευτήριο σήμερα στεγάζει το Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας, στην οδό Παπαναστασίου) το 1907.

Με δαπάνες της συζύγου του Χιρς αναγέρθηκε το νοσοκομείο «Χιρς», το οποίο εγκαινιάστηκε [8] στις 4 Μαΐου 1908, με αποκλειστική αποστολή την εξυπηρέτηση της Ισραηλιτικής Κοινότητας, και όχι των κατοίκων της πόλεως στο σύνολο τους, γνωστό σήμερα ως «Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης» [9]. Επίσης, υπάρχει η Βαρώνου Χιρς, στην περιοχή Δελφών, οδός απέναντι από το Ιπποκράτειο νοσοκομείο.

Στοά Χιρς [10]

Η Στοά Χιρς [11] στη Θεσσαλονίκη συνδέει τις κεντρικότερες οδούς της συμπρωτεύουσας, Μητροπόλεως 19 και Τσιμισκή 24. Η στοά κτίστηκε δίπλα στα εκπαιδευτήρια της Alliance Universelle Israelite73. Η αυλή της σχολής είναι ο μεγαλύτερος ανοικτός χώρο της πόλεως μέχρι την πυρκαγιά, δίνοντας έναν κοσμοπολίτικο αέρα. Το κτίσμα επιζεί της πυρκαγιάς του 1917 και συνεχίζει τη δράση του μέχρι την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Γεωργίου Παπανδρέου το 1931. Προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η εκπαίδευση στον Μεσοπόλεμο, μέρος του οικοπέδου ανοικοδομείται. Δημιουργούνται και ενοικιάζονται ισόγεια εμπορικά καταστήματα κατά μήκος ενός περάσματος/στοάς, και τα εκπαιδευτήρια της Alliance συνεχίζουν να λειτουργούν.

Τη δεκαετία του ‘50 η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, διατηρεί την ιδιοκτησία των καταστημάτων και προσθέτει επιπλέον ορόφους, ενώ διαφυλάσσει τη στοά/πέρασμα που τότε παίρνει το σημερινό όνομά της, Στοά Βαρώνου Χιρς και γίνεται μια από τις πιο κεντρικές στοές της Θεσσαλονίκης. Στους ορόφους στεγάζονται τα γραφεία του ΟΠΑΙΕ (Οργανισμός Περιθάλψεως και Αποκατάστασης Ισραηλιτών Ελλάδος) και αργότερα τα γραφεία της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, το Κέντρο Νεολαίας και η πολιτιστική λέσχη Αδελφότητα. Η όψη της χαρακτηρίζεται από κατακορυφότητα, που ενισχύεται από τα ορθογωνικά ανοίγματα και τις κατακόρυφες ζώνες που παρεμβάλλονται μεταξύ αυτών.

Εβραϊκή Ένωση Αποικισμού

Το 1891 ο οικονομικά παντοδύναμος Χιρς δημιούργησε την Εβραϊκή Ένωση Αποικισμών, τον μεγαλύτερο φιλανθρωπικό οργανισμό στον πλανήτη, εκείνη της εποχή, ένα ευρύτερο σχέδιο διευκολύνσεως μαζικής μεταναστεύσεως των Εβραίων της Ρωσίας και της Ανατολικής Ευρώπης, εγκαθιστώντας τους σε αγροτικούς οικισμούς σε γαίες που αγόρασε ο ίδιος [12]. Τα εδάφη που αγοράστηκαν βρίσκονταν στη Βόρεια Αμερική (Καναδάς και ΗΠΑ), τη Νότια Αμερική (Αργεντινή και Βραζιλία) και την Παλαιστίνη. Το 1896, η ένωση διέθετε περίπου χίλια (1.000) τετραγωνικά χιλιόμετρα γης στην Αργεντινή, στην οποία κατοικούσαν χίλια νοικοκυριά, οι γνωστοί «Εβραίοι γκάουτσο» [13], έως ότου απαγορεύτηκε στους Εβραίους της Ανατολικής Ευρώπης να μεταναστεύουν εκεί. Μέχρι το 1920, 150.000 Εβραίοι ζούσαν στην Αργεντινή και εμφανίστηκαν νέοι οικισμοί, όπως οι Lapin, Rivera, Entre Ríos (περίπου 64 % ήταν Εβραίοι), San Gregorio, Villa Domínguez και άλλοι. Η Εβραϊκή κοινότητα στην Αργεντινή αριθμούσε περίπου 400.000 ανθρώπους [14] μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ το 1950 στο Ισραήλ κατοικούσαν 1.370.000 άνθρωποι, καθώς το 1948, μετά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ, κατόπιν εκκλήσεων, πολλοί αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν εκεί.

Η σύζυγος του Χιρς συνέχισε την αγαθοεργή του δράση για τις εβραϊκές κοινότητες σε διάφορες χώρες μέχρι την 1η Απριλίου 1899, όταν απεβίωσε στο Παρίσι. Το ζευγάρι χρηματοδότησε εβραϊκές κοινότητες στη Γαλλία, στη Ρωσία, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, στη Μεγάλη Βρετανία, στην Αργεντινή αλλά και αλλού. Οι δωρεές τους υπήρξαν τόσες πολλές και μεγάλες, ώστε σε πολλές πηγές να παραλείπονται αναφορές για ευεργεσίες τους, μεταξύ τους και αυτές στη Θεσσαλονίκη.

Τιμές & διακρίσεις

Ο Χιρς αν και γεννήθηκε με Γερμανική υπηκοότητα απέκτησε μετά Βελγική, Γαλλική και Αυστριακή υπηκοότητα, όπου έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Μέχρι τη δεκαετία του 1880, ο Χιρς, μαζί με τον Βερολινέζο τραπεζίτη Γκέρσον Μπλάιχρεντερ, ήταν ο σημαντικότερος Γερμανός επενδυτής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Συναγωγή Μπεθ Ισραέλ, στην πόλη Χάλιφαξ της Νέας Σκωτίας, αρχικά ήταν γνωστή ως «Ευεργετική Εταιρεία Baron de Hirsch». Λειτουργεί, επίσης, η Συναγωγή Baron Hirsch στο Μέμφις του Τενεσί, και ο Ναός De Hirsch Sinai στο Σιάτλ και το Μπελβιού της Ουάσινγκτον, καθώς και το Κοιμητήριο Baron de Hirsch στο Χάλιφαξ, το Κοιμητήριο Baron de Hirsch στο Μόντρεαλ και το Κοιμητήριο Baron Hirsch στο Στάτεν Άιλαντ της Νέας Υόρκης.

Ο Χιρς διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην έναρξη του σιωνιστικού κινήματος και στην επανίδρυση ενός εβραϊκού κράτους στο Ισραήλ (αν και δεν πίστευε ότι θα συνέβαινε ποτέ!), καθώς και στη διάσωση αμέτρητων ανθρώπινων ζωών από πογκρόμ. Ο Mathias Lehmann, καθηγητής Εβραϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Irvine, δημοσίευσε το βιβλίο «Ο Βαρώνος: Ο Μορίς ντε Χιρς και ο Εβραϊκός δέκατος ένατος αιώνας» [15], μια βιογραφία του Βαρώνου Χιρς. Για τις προσπάθειές του να ξεκινήσει μια μαζική έξοδο και απελευθέρωση των Εβραίων, έχει χαρακτηριστεί ως ο «Μωυσής του 19ου αιώνα».

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές

  1. [Moritz von Hirsch auf Gereuth.]
  2. [Baroness Clara (Claire) von Hirsch]
  3. [Joseph de HIRSCH]
  4. [Δ. Παπαδημητρίου, «Οι Σιδηρόδρομοι στον βορειοελλαδικό χώρο (1871-1965)», εκδόσεις Μουσείου Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» του Δήμου Καλαμαριάς]
  5. [Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης]
  6. [Ο παλιός συνοικισμός Χιρς των Εβραίων.]
  7. [Ο παλιός συνοικισμός Χιρς των Εβραίων.]
  8. [Αφιέρωμα 2012: Εγκαίνια του νοσοκομείου Χιρς Ρένα Μόλχο, «Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης 1856-1919: Μια ιδιαίτερη κοινότητα», «Θεμέλιο», Αθήνα 2006]
  9. [Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η Εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης πούλησε το Νοσοκομείο Χιρς στο Ελληνικό δημόσιο, υπό τον όρο να διατηρηθεί η επιγραφή του ονόματος της βαρώνης Χιρς. Αν και αυτό τηρήθηκε αρχικά, σήμερα η επιγραφή δε διακρίνεται πλέον και από τα ονόματα των υπολοίπων Εβραίων δωρητών, αναρτημένα σε μαρμάρινες πλάκες στον χώρο υποδοχής δεξιά από τη σκάλα, άλλα έχουν αφαιρεθεί και άλλα ασβεστωθεί. Συνεπώς, παραμένει μάλλον άγνωστο ότι το παλαιό κτίριο του Ιπποκράτειου είναι το νοσοκομείο Χιρς, ενώ τα ονόματα των οδών Βαρώνου Χιρς και Μισραχή σε παρακείμενους δρόμους μοιάζουν παράταιρα στους επισκέπτες και τους κατοίκους της πόλεως.]
  10. [στοά, ένα ταξίδι στο παρελθόν, σελίδες 97η-98η.]
  11. [Στοά Χιρς στη Θεσσαλονίκη]
  12. [The Baron Hirsch Jewish Farmers Community.]
  13. [Jewish gauchos]
  14. [H πτώση του φιλο-εβραϊκού καθεστώτος του Περόν και η άνοδος του στρατιωτικού καθεστώτος τη δεκαετία του 1976 οδήγησαν στη μείωση του εβραϊκού πληθυσμού στην Αργεντινή, όπου σήμερα ζουν λιγότεροι από 180.500 Εβραίοι.]
  15. [Baron Hirsch, An Amazing New Biography]