Φίλιππος Νίκογλου

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Φίλιππος Νίκογλου Έλληνας εθνικιστής, γιατρός και Εθνικός αγωνιστής που με τη δράση του συνετέλεσε στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912 προτού καταληφθεί από τον Βουλγαρικό στρατό, γεννήθηκε το 1871 στο χωριό Στενήμαχος, το σημερινό Ασένοβγκραντ [Assenovgrad] της Βουλγαρίας, της Ανατολικής Θράκης και πέθανε τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 1953 στην Αθήνα. Η νεκρώσιμη ακολουθία του τελέστηκε την Τρίτη 28 Ιουλίου στις 6 το απόγευμα [1], στον Ιερό Ναό του Α' Νεκροταφείου Αθηνών, όπου και τάφηκε.

Ήταν παντρεμένος με την Άννα Νίκογλου και από το γάμο τους απέκτησαν δύο γιους, το Στέφανο Νίκογλου, δικηγόρο και διεθνολόγο, που διετέλεσε Νομάρχης σε Νομούς στη Θράκη και στη Μακεδονία, και τον Τηλέμαχο Νίκογλου.

Φίλιππος Νίκογλου

Βιογραφία

Πατέρας του ήταν ο Στέφανος Νίκογλου. Ο Φίλιππος που είχε δύο αδελφούς, ένας από τους οποίους ήταν ο Ευγένιος, ήταν Βούλγαρος υπήκοος καθώς η περιοχή της γεννήσεως του ήταν σε Βουλγαρική επικράτεια. Το Σεπτέμβριο του 1885 η Ανατολική Ρωμυλία, με πραξικόπημα που έκανε ο Βούλγαρος Ηγεμόνας Αλέξανδρος και παρά την Συνθήκη του Βερολίνου, προσαρτήθηκε στη Βουλγαρία και το 1908 οι κάτοικοι της έγιναν και τυπικά Βούλγαροι πολίτες. Φοίτησε στη Ζαρίφεια Σχολή της Φιλιππουπόλεως, το σημερινό Πλόβντιβ, και σπούδασε Ιατρική στη Γερμανία, όπου μετεκπαιδεύτηκε. Μετά το πέρας των σπουδών του επέστρεψε στη Σόφια, όπου και εργάστηκε ως ιατρός-χειρουργός.

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος

Ο Νίκογλου επιστρατεύτηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 1912, με την κήρυξη του Α' Βαλκανικού πολέμου και ως έφεδρος Υπίατρος του Υγειονομικού, τοποθετήθηκε σε κινητό χειρουργείο της VIIης Μεραρχίας του Βουλγαρικού στρατού στο Σαμάκοβο, όπου άκουγε τους επιτελείς να κάνουν σχέδια να φθάσουν στη Θεσσαλονίκη και να την καταλάβουν. Παράλληλα άκουγε τα σχόλια τους για τον Ελληνικό στρατό, για τον οποίο θεωρούσαν ότι δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να φτάσει και να καταλάβει την Κωνσταντινούπολη. Στην Τζουμαγιά είχε την έδρα του ο τότε διάδοχος της Βουλγαρίας Μπόρις, ο οποίος γνωρίστηκε με ένα Γερμανό στρατηγό με τον οποίο έπιναν συχνά τσάι στο κατάλυμα του γιατρού Γεωργίου Τζηρίδη, που ήταν ο πρώτος που πληροφορήθηκε την απόφαση του Μπόρις να κινήσει τον Βουλγαρικό Στρατό για κατάληψη της Θεσσαλονίκης και με κίνδυνο της ζωής του, ενημέρωσε τον Νίκογλου, που αναχωρούσε για τη Σόφια συνοδεύοντας τραυματίες.

Ο Νίκογλου συνάντησε στην Άνω Τζουμαγιά στις 5 το απόγευμα της Κυριακής 21 Οκτωβρίου 1912, τον Λοχαγό Αθανάσιο Σουλιώτη-Νικολαΐδη, στρατιωτικό ακόλουθο της Ελληνικής πρεσβείας στη Σόφια, ο οποίος είχε διορισθεί Στρατιωτικός Σύνδεσμος στον Σερβικό Στρατό. Εκεί στάθμευε η Σερβική Μεραρχία του Στεφάνοβιτς. Παράλληλα, το Σουλιώτη είχε καλέσει εκεί ο Βούλγαρος στρατηγός Τεοντόρωφ, όμως σύμφωνα με όσα ήξερε ο Νίκογλου, ο στρατηγός δεν θα εμφανίζονταν στο ραντεβού, καθώς κατευθυνόταν προς τη Θεσσαλονίκη και η συνάντηση κλείστηκε απλά για να μην καταλάβει η Ελληνική κυβέρνηση τον πραγματικό προορισμό του, ότι δηλαδή μία Βουλγαρική μεραρχία βάδιζε προς τη Θεσσαλονίκη με σκοπό την κατάληψη της. Σύμφωνα με όσα έγραψε ο Αθανάσιος Σουλιώτης, ο Νίκογλου «.....προθύμως πλησιάσας με, μοι είπεν ότι από της αρχής του πολέμου όλαι οι εμπιστευτικαί διαταγαί συνιστούσαν την καταβολήν πάσης προσπαθείας όπως αι Μακεδονικαί πόλεις και προπάντων η Θεσσαλονίκη καταληφθούν προ της καταλήψεως αυτών υπό του Ελληνικού Στρατού. Με επιβεβαίωσεν ότι ο Διάδοχος Βόρις μετά του Στρατηγού Ράτζο Πέτρωφ διήλθον από την Άνω Τζουμαγιά και ότι είδεν εις στο ξενοδοχείο του στρατιώτας της βασιλικής φρουράς οδηγούντας την βασιλικήν άμαξα, προοριζομένη δια την επίσημον είσοδον του Διαδόχου της Βουλγαρίας εις Θεσσαλονίκην...».

Ο Λοχαγός Αθανάσιος Σουλιώτης προκειμένου να τηλεγραφήσει κρυπτογραφημένες τις πληροφορίες, προσποιήθηκε ότι ασθενούσε και με πιστοποίηση γιατρού επέστρεψε για νοσηλεία σε Νοσοκομείο στη Σόφια. Εκεί ο Στρατιωτικός Ακόλουθος Ταγματάρχης Φρατζής τηλεγράφησε τις πληροφορίες με τους κώδικες του Υπουργείου Εξωτερικών στον Υπουργό Λάμπρο Κορομηλά. Με βάση την πληροφορία του Νίκογλου, ο Ελληνικός στρατός άλλαξε τον αρχικό του σχεδιασμό και στις 26 Οκτωβρίου 1912, κατέλαβε στη Θεσσαλονίκη. Στις 27 Οκτωβρίου, εμφανίστηκε έξω από την πόλη η Βουλγαρική μεραρχία η οποία ζήτησε να στρατωνιστεί μέσα στην πόλη, όμως επετράπη σύντομη παραμονή σε δύο τάγματα Βουλγαρικά, τα οποία απομακρύνθηκαν λίγες ημέρες αργότερα, μετά από ένοπλη δράση του Υποστρατήγου Κωνσταντίνου Καλλάρη, στρατιωτικού διοικητή της πόλεως.

Μετά την Άνω Τζουμαγιά ο Νίκογλου βρέθηκε στο Σιδηρόκαστρο, όπου και πληροφορήθηκε από τον Έλληνα Μητροπολίτη την κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τον Ελληνικό Στρατό, ενώ η 7η Βουλγαρική Μεραρχία μεταφέρθηκε από την Θεσσαλονίκη, με πλοία του Ελληνικού στόλου στην Αλεξανδρούπολη, όπου ο Νίκογλου συνάντησε τον Απόστολο Δοξιάδη, Έλληνα ιατρό του Βουλγαρικού Στρατού. Οι δύο τους επισκέφθηκαν τον θωρηκτό «Αβέρωφ» στο λιμάνι της Αλεξανδρουπόλεως και ο Σοφοκλής Δούσμανης, κυβερνήτης του Θωρηκτού, σημειώνει στο ημερολόγιό του, «..Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 1912. Ήρθαν να επισκεφθούν το πλοίο δύο Βούλγαροι Αξιωματικοί-ιατροί (Νίκογλου- Δοξιάδης) εξ Ανατολικής Ρωμυλίας Έλληνες ακραιφνείς πατριώτες βαρέως φέροντες ότι υπηρετούν υπό τους Βουλγάρους είναι βέβαιο πως παρά τον ενθουσιασμό για την ήττα των Τούρκων οι Ανατολικό-Ρωμυλιώτες δεν μπορούν να διαγράψουν την απάνθρωπη συμπεριφορά και τις σφαγές-διώξεις που έγιναν το 1906 στην Αν. Ρωμυλία (Β. Θράκης) ήταν ακόμη νωπές». Μετά την αποστράτευση του ο Νίκογλου επέστρεψε στη Σόφια, όπου είχε γίνει γνωστή η συνάντηση του με το Λοχαγό Αθανάσιο Σουλιώτη και οι οπαδοί του Βουλγαρικού Κομιτάτου απειλούσαν τη ζωή του.

Εγκατάσταση στην Ελλάδα

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1913, διέφυγε από τη Βουλγαρία και με τη βοήθεια φίλου του γιατρού, έφτασε αρχικά στη Θεσσαλονίκη, και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.

Μνήμη Φιλίππου Νίκογλου

Το Ελληνικό κράτος τον παρασημοφόρησε το 1950, δια χειρός του Βασιλιά Παύλου, με τα διάσημα του Χρυσού Σταυρού του Τάγματος του Γεωργίου του Α΄. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης τον τίμησε με την ανέγερση της προτομής του, που τοποθετήθηκε στο Κυβερνείο Θεσσαλονίκης. Τα αποκαλυπτήρια της [2] έγιναν από τον Γεώργιο Ζωιτάκη, αντιβασιλέα στη διάρκεια του καθεστώτος της 21ης Απριλίου 1967, ενώ παρόντες ήταν ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Ιωάννης Χολέβας και ο Υφυπουργός Προεδρίας Κυβερνήσεως Κωνσταντίνος Βοβολίνης και στη συνέχεια ο Γεώργιος Ζωιτάκης κατέθεσε στεφάνι στην προτομή. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης έδωσε το όνομα του Νίκογλου σε δρόμο της πόλεως, ο οποίος εφάπτεται του Λαογραφικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.

Εργογραφία

  • «Το χρονικό της καταλήψεως της Θεσσαλονίκης από τον ελληνικό στρατό την 26/10/1912», το 1963, μεταθανάτια έκδοση.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές