Άρθρουρ Γκομπινό

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Αρτύρ-Ζοζέφ κόμης ντε Κομπινό, [Joseph Arthur Comte de Gobineau], Γάλλος διπλωμάτης, Εθνολόγος, φυλετιστής και συγγραφέας, θεωρητικός της υπεροχής της Λευκής φυλής, γεννήθηκε στις 14 Ιουλίου 1816 στη Βιλ ντ` Αβρέ του Μπορντό και πέθανε στις 13 Οκτωβρίου 1882 στο Τορίνο από αποπληξία. Ήταν παντρεμένος από το 1846 με Κρεολή και μαζί απέκτησαν δύο κόρες.

Arthur Gobineau

Βιογραφία

Ο πατέρας του ήταν βασιλόφρονας Γάλλος ανώτερος δημόσιος υπάλληλος και η μητέρα του ήταν Κρεολή, κυρία επί των τιμών της πριγκίπισσας Παυλίνας Βοναπάρτη, της αδελφής του Ναπολέοντα, ενώ ήταν και συγγραφέας αισθηματικών μυθιστορημάτων. Το 1830 η μητέρα του παράτησε τον πατέρα του και μαζί με τον γιο της μετακόμισαν στην Ελβετία, όπου ο Αρτύρ έδειξε ενδιαφέρον για τον Οριενταλισμό. Παράλληλα σπούδασε τη γερμανική και λατινική γλώσσα, και επιδόθηκε στη μελέτη της περσικής και σανσκριτικής. Μετά την επανάσταση του 1830 και την εκθρόνιση του βασιλιά, έχασε την πατρική του περιουσία και το 1835 επέστρεψε στη Γαλλία και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, κοντά σε κάποιο θείο του, όπου έγραφε μυθιστορήματα για εφημερίδες και άρθρα σε φιλομοναρχικά περιοδικά. Εκεί γνωρίστηκε με τον διανοούμενο και πολιτικό Αλέξις Ντε Τοκβίλ, συγγραφέα του έργου «Η Δημοκρατία στην Αμερική» και το 1849 ανέλαβε γραμματέας του στο Υπουργείο Εξωτερικών. Το 1851 έγινε πρώτος γραμματέας της πρεσβείας στη Βέρνη ξεκινώντας διπλωματική καριέρα και στη συνέχεια υπηρέτησε στην Τεχεράνη της Περσίας για τρία χρόνια. Το 1860, όταν προέκυψε διαφορά μεταξύ Γαλλίας και Αγγλίας περί νομής της Νέας Γης, του ανατέθηκε η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, και μετά την επιτυχημένη έκβαση των διαπραγματεύσεων ονομάστηκε πρέσβης και επέστρεψε στην Περσία όπου παρέμεινε για άλλα τέσσερα έτη.

Το 1868 μετατέθηκε στο Ριο Ιανέϊρο στη Βραζιλία όπου συνδέθηκε με τον αυτοκράτορα Dom Pedro. Εκεί παρέμεινε για δύο χρόνια και λόγω της κακής καταστάσεως της υγείας του αναγκάστηκε να επιστρέψει στη Γαλλία, όμως μετά την έκρηξη του Γαλλογερμανικού πολέμου, διορίστηκε το 1872, επιτετραμμένος στη Σουηδία, όπου παρέμεινε για πέντε χρόνια. Με άδεια της Γαλλικής κυβερνήσεως ακολούθησε τον αυτοκράτορα Dom Pedro στην περιοδεία του στη Στοκχόλμη, Πετρούπολη, Μόσχα, Νίσνι Νοβγορόδ, Κίεβο, Σεβαστούπολη, Κωνσταντινούπολη και Αθήνα, κάνοντας το τελευταίο του μακρύ ταξίδι πριν επιστρέψει στη Σουηδία, όπου ολοκλήρωσε τη διπλωματική του θητεία και τον ίδιο χρόνο αναχώρησε για την Ιταλία όπου πέθανε. Το 1894, ιδρύθηκε στη Γερμανία η «Ένωσις Γκομπινώ» που απέβλεπε στη μετάφραση των έργων του και τη διάδοση των φυλετικών απόψεων του.

Σχέση με την Ελλάδα

Υπηρέτησε στην Ελλάδα από το 1864 έως το 1868, είχε λάβει μέρος στις διαπραγματεύσεις για τα όρια της χώρας και για την εμπειρία του αυτή έγραψε, «Εν τη ιδρύσει της Ελλάδος απέβλεπον...{...}...εις την διάλυσίν της». Στη διάρκεια της παραμονής του στην Ελλάδα επισκέφθηκε το σπήλαιο της Αντιπάρου με την Αγγλική πολεμική κορβέτα «Αυγή», και περιέγραψε το κατέβασμα σ' αυτό, «...Τα σχοινιά ετοιμάστηκαν, οι δάδες άναψαν και οι ναύτες της κορβέτας ...{...}..., άρχισαν να ετοιμάζουν το κατέβασμα, με τη σοφή καθοδήγηση ενός αξιωματικού...{...}.... Για να κατεβεί κανείς στο Σπήλαιο της Αντιπάρου είναι υποχρεωμένος να γλιστρήσει σαν αλεπού, μέσα σε ένα από τους διαδρόμους που ανοίγονται στο βάθος δεξιά και αριστερά, στην μεγάλη είσοδο. Μπαίνετε τότε μέσα σε πυκνά σκοτάδια σκυμμένοι στα δύο, για να μην σπάσετε το κεφάλι επάνω στον βράχο πού κρέμεται σέρνεστε με κόπο και σε στάση γελοία επάνω στην γλιστερή και υγρή πέτρα όπου αρπάζετε την άκρη του σχοινιού...».

Επηρέασε με το «ρομαντικό φυλετισμό» του τις πολιτικές απόψεις του Ίωνα Δραγούμη. Όπως επισήμανε ο Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου, ο Γκομπινό είχε την τύχη των προφητών που απορρίπτει ο τόπος τους, αντίθετα με τους Γερμανούς που υιοθέτησαν τις απόψεις του.

Φυλετική θεωρία

Διέκρινε τρεις ανθρώπινες φυλές,

  • τη λευκή, με ανώτερη νοημοσύνη, ηθική, και βούληση,
  • τη μαύρη, λιγότερο ικανή, με ζωώδη φύση, συναισθηματικά ασταθή και δίχως ηθική και
  • την κίτρινη.

Σύμφωνα με τις απόψεις που διατύπωσε οι μεγάλοι πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν στην ιστορική διαδρομή των ανθρώπων, ήταν δέκα. Οι Περσικός, Ινδικός, Αιγυπτιακός, Ασυριακός, στον οποίο συμπεριλαμβάνει τον Εβραϊκό και τον Φοινικικό, Αρχαίος Ελληνικός, Κινεζικός, Γερμανικός του 5ου αιώνα μ.Χ., Αλλεγανιακός της Βορείου Αμερικής, Μεξικάνικος και Περουβιανός, όλοι με την καθοριστική συμβολή της Αρείων. Κατά τη γνώμη του η μόνη καθαρή φυλή της εποχής του ήταν η Γερμανική, όχι των σύγχρονων Γερμανών που είχαν αναμιχθεί με Σλάβους και Κέλτες, αλλά η ξανθή δολιχοκέφαλος φυλή κυανού αίματος, που κατοικούσε στην Αγγλία, το Βέλγιο και τη Βόρεια Γαλλία.

Στο έργο του

  • «Δοκίμιο περί της ανισότητας των φύλων», [«Essai sur l' inegalite des races humaines»], το 1853 [1],

εκθέτει απόψεις, όπου διατύπωσε τις απόψεις του για το φυλετισμό. Στο έργο του υποστηρίζει ότι μεταξύ των ανθρώπινων φυλών υπάρχει ιεραρχία, η οποία τεκμηριώνεται από βιολογικές, ανθρωπολογικές και ιστορικές μελέτες, ενώ ανώτερη φυλή θεωρεί το λευκό έθνος των Αρείων της Ινδίας. Υποστηρίζει παράλληλα ότι οι ανθρώπινοι πολιτισμοί καθορίζονται από τη φυλετική τους σύνθεση και θεωρούσε πως οι κοινωνίες των Αρείων, όσο δεν έρχονται σε επιμιξία με μαύρα και κίτρινα στοιχεία, ζουν σε συνθήκες ευημερίας. Ο φυλετισμός του επηρέασε την εξέλιξη των θεωριών και των πρακτικών του ρατσισμού και ήταν απόρροια πολύχρονων ιστορικών, ανθρωπολογικών και εθνολογικών μελετών, συνεπώς δεν ήταν πολιτικός, αλλά «επιστημονικός», ενώ δεν ήταν αντισημίτης. Τις φυλετικές του θεωρίες ασπάστηκαν οι Παγγερμανιστές του 19ου αιώνα, ο αγγλογερμανός πολιτικός Χιούστον Τσάμπερλεν, αλλά και ο Αδόλφος Χίτλερ.

Εργογραφία

Έγινε γνωστός και ως συγγραφέας λογοτεχνικών έργων, ιστορίας και λογοτεχνικής κριτικής, ενώ τα μυθιστορήματα του διακρίνονται για την πρωτοτυπία τους. Μέρος του έργου του είναι αφιερωμένο στην Ελλάδα της εποχής του. Έγραψε επίσης μελέτες για τον Ιωάννη Καποδίστρια το 1841, ταξιδιωτικές αναμνήσεις και μυθιστορήματα, όμως σε μια σειρά έργων, όπως

  • «Τρία χρόνια στην Ασία» το 1859,
  • «Μελέτη των σφηνοειδών γραφών» το 1864,
  • «Οι θρησκείες και οι φιλόσοφοι στην Κεντρική Ασία» το 1866 και κυρίως στην
  • «Ιστορία των Περσών» το 1869,

ισχυρίζεται ότι ήταν ατύχημα η ήττα των Περσών κατά τους Περσικούς πολέμους, επειδή η φυλή των Περσών αντιπροσώπευε τον ευγενέστερο και τον πιο πολιτισμένο τύπο των Αρίων. Στα έργα αυτά υποστήριξε ότι η νίκη των Ελλήνων στους Περσικούς Πολέμους καθώς και η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ήταν γεγονότα που επέφεραν την καταστροφή του περσικού πολιτισμού και λειτούργησαν καταλυτικά στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού.

Έγραψε επίσης μυθιστορήματα όπως οι

  • «Πλειάδες» το 1874,
  • «Αναγέννησις»,
  • «Ασιατικά διηγήματα» το 1876,
  • «Ακριβή Φραγκοπούλου και το κόκκινο μαντήλι»,

που αναφέρεται στην κόρη γνωστής οικογένειας της Νάξου. Υποστηρίζεται ότι, αν ο ήρωας της ιστορίας ταυτίζεται με τον αφηγητή, η Ακριβή θεωρείται λογοτεχνική μετάπλαση της Ζωής Δραγούμη [2].

  • «Στο βασίλειο των Ελλήνων» το 1878,

στο οποίο εκφράζει τις απόψεις που διαμόρφωσε κατά τη θητεία του ως πρεσβευτή στην Ελλάδα, κατηγορεί την Ευρώπη για την «κακοποίηση» του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους και εξαίρει το φρόνημα, το σθένος και την αποφασιστικότητα των Ελλήνων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές

  1. Δοκίμιο περί της ανισότητας των φύλων Ολόκληρο το βιβλίο στην Αγγλική γλώσσα
  2. Εκδοτικό ημερολόγιο Εφημερίδα «Το Βήμα», 4 Αυγούστου 1996