Γεώργιος Ζήρας

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Γεώργιος Ζήρας Έλληνας εθνικιστής, αξιωματικός του Πεζικού με το βαθμό του Υποστρατήγου ε.α., ένας από τους αρχηγούς στο κίνημα της 21ης προς 22α Οκτωβρίου 1923, μαζί με τους στρατηγούς Παναγιώτη Γαργαλίδη και Γεώργιο Λεοναρδόπουλο γεννήθηκε στην Αθήνα όπου και πέθανε [1] την Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 1927.

Συνοπτικές πληροφορίες
Γέννηση:
Τόπος: Αθήνα (Ελλάδα)
Θάνατος: 11 Νοεμβρίου 1927
Τόπος: Αθήνα (Ελλάδα)
Υπηκοότητα: Ελληνική
Ασχολία: Υποστράτηγος (ΠΖ)

Βιογραφία

Μικρότερος αδελφός του ήταν ο Περικλής Ζήρας, υπολοχαγός του Ελληνικού στρατού που τραυματίστηκε θανάσιμα στη Μικρά Ασία. Ο Γεώργιος Ζήρας μετά τα μαθήματα της εγκυκλίου εκπαιδεύσεως φοίτησε και αποφοίτησε από το Στρατιωτικό Σχολείο Υπαξιωματικών με το βαθμό του Ανθυπολοχαγού του Πεζικού και στη συνέχεια στάλθηκε από την Αθήνα στη θέση του καπετάν Βάρδα στην Τουρκοκρατούμενη Μακεδονία, όπου συμμετείχε στον Μακεδονικό Αγώνα [2], όμως αποχώρησε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Τον Ιούνιο του 1910 προήχθη εις το βαθμό του Υπολοχαγού. Συμμετείχε στους Βαλκανικούς πολέμους και στις 21 Ιουνίου 1913, στη διάρκεια του 2ου Βαλκανικού πολέμου, υπηρετούσε με το βαθμό του Λοχαγού, ως διοικητής στον 1ο λόχο του 4ου Συντάγματος Πεζικού, το οποίο είχε διοικητή τον Συνταγματάρχη Ιωάννη Παπακυριαζή, μπατζανάκη του Ταγματάρχη Ιωάννη Βελισσαρίου. Ο Ζήρας μαζί με τον ταγματάρχη Ιωάννη Βελισσαρίου, εισήλθαν στην πόλη του Λαχανά και καταδίωξαν τα Βουλγαρικά στρατεύματα, χωρίς να τους δώσουν χρόνο για να ανασυνταχθούν και να εγκατασταθούν αμυντικά στα γύρω υψώματα [3]. Το 1914 στον αγώνα για την αυτονομία της Βορείου Ηπείρου, ο Ζήρας συμμετείχε ως επικεφαλής ενόπλου σώματος Βορειοηπειρωτών και βοήθησε στην ανακατάληψη των περιοχών που είχε παραδώσει ο Ελληνικός στρατός στην αλβανική χωροφυλακή.

Ο Συνταγματάρχης Ζήρας στη δίκη των αξιωματικών του Γενικού Επιτελείου Στρατού που κατηγορούνταν για εσχάτη προδοσία, μεταξύ τους οι Ιωάννης Μεταξάς, Βίκτωρ Δούσμανης, Ξενοφών Στρατηγός και Αθανάσιος Εξαδάκτυλος, κατέθεσε [4] ότι την 1 Απριλίου 1916 οι Βούλγαροι ανήγειραν οχυρώσεις εντός της ουδετέρας ζώνης, ότι αυτός διέ­ταξε την καταστροφή τους ενώ στη διάρκεια της καταστροφής ο Βούλγαρος αξιωματικός τον ρωτούσε πως δεν έχει διαταγές να επιτρέψει στους Βουλγάρους την ανέγερση οχυρωματικών έργων.

Μικρασιατική εκστρατεία

Ο Ζήρας πήρε μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία και απέκτησε τη φήμη ικανού και καλού αξιωματικού. Συμμετείχε στην εξόρμηση του Ιουνίου 1920, στην οποία πήραν μέρος 9 μεραρχίες πεζικού και μία ταξιαρχία Ιππικού. Με ικανό αριθμό στρατιωτών του επιβιβάστηκε σε μία τερεζίνα [5] και πέτυχε την πρώτη διάσπαση του μετώπου με ένα πολυβόλο και ξεχύθηκε στην πεδιάδα, καταδιώκοντας τους υποχωρούντες Τούρκους και σπέρνοντας τον θάνατο και τον πανικό. Το Μάρτιο του 1921 ο Ζήρας βρίσκονταν στην Ελλάδα με μηνιαία κανονική άδεια και τον αναπλήρωσε στη διοίκηση του τάγματος ο συνταγματάρχης Ιωάννης Καραγεώργος.

Στις 3 Ιουλίου 1921, και ενώ η Ταξιαρχία Ιππικού βρισκόταν στην περιοχή Καραέυρεν, ο Ζήρας, τότε Διοικητής του 4ου Συντάγματος Πεζικού που στάθμευε στην περιοχή, έδωσε την πληροφορία ότι, μετά από διαταγή που είχε λάβει, η Ταξιαρχία και το 4ο Σύνταγμα Πεζικού θα έπρεπε να κινηθούν προς την περιοχή Ακ-Ιν και να καλύπτουν το δεξιό τµήµα του Α' Σώματος Στρατού. Το μεσημέρι της ίδιας μέρας νέα διαταγή, η οποία αφορούσε τις κινήσεις της επομένης ημέρας, καθόριζε ότι η Ταξιαρχία και το Απόσπασμα Πεζικού, το οποίο ανήκε στην δύναμη της XI Μεραρχίας, έπρεπε να φθάσουν ανατολικά του Εσκί-Σεχίρ και να αποκόψουν τη δυνατότητα υποχώρησης του εχθρού από την Κιουτάχεια προς το Εσκί-Σεχίρ. Στη μάχη που ακολούθησε ανατράπηκε το δεξιό του 14ου Συντάγματος Πεζικού και η μάχη, παρά τις ηρωικές και απέλπιδες προσπάθειες του Συνταγματάρχη Ζήρα, έκλεινε οριστικά υπέρ των Τούρκων, όμως αποφεύχθηκε η πλήρης καταστροφή χάρη στην γνώμη του Επιτελάρχη Αντισυνταγματάρχη Αλέξανδρου Παπάγου, να προπαρασκευάσει το Ιππικό διαδοχικές γραμμές συμπτύξεως του Πεζικού και να καλύψει τη σύμπτυξη του επιβραδύνοντας την εχθρική προέλαση.

Στη μάχη του Ουτς Σεράι, στις 7 Ιουλίου 1921, Ελληνική στρατιωτική περίπολος βρήκε μία ομάδα μεταγωγικών και την οδήγησε στο Σταθμό Διοικήσεως του Συνταγματάρχη Ζήρα. Το μεσημέρι ο Ζήρας βλέποντας ότι οι Τούρκοι δεν έκαναν επίθεση πήρε την απόφαση να επιτεθεί αυτός και ζήτησε από τον Διοικητή της Ταξιαρχίας να τον υποστηρίξει καλύπτοντας το δεξιό πλευρό του. Ο Διοικητής της Ταξιαρχίας διαπιστώνοντας ότι ο Ζήρας είχε μόνο 300 άνδρες προσπάθησε να τον πείσει ότι η ενέργεια του ήταν άσκοπη, κάτι που δεν κατάφερε και διέταξε το 1º Σύνταγμα Ιππικού να προωθηθεί στο δεξιό του Πεζικού ακολουθώντας τις νότιες πλαγιές του Νταγκακλί Ντάγ. Λίγη ώρα αργότερα ο Ζήρας τέθηκε επικεφαλής των 300 ανδρών και άρχισε να κατεβαίνει τις ανατολικές πλαγιές του Νταγκακλί Νταγ. Οι Τούρκοι απάντησαν με καταιγισμό πυρών που είχε ως αποτέλεσμα τα Ελληνικά τμήματα να διαλυθούν και να αφήσουν μόνο του τον Ζήρα, τον οποίο θεώρησαν νεκρό.

Από τις 14 μέχρι τις 16 Αυγούστου 1922, ο Ζήρας πολέμησε στη μάχη του Κάλε Γκρότο, ως Συνταγματάρχης Διοικητής του 16ου Συντάγματος Πεζικού [6]. Ο Αρχιστράτηγος Γεώργιος Χατζηανέστης διέταξε σταδιακή και με τάξη οπισθοχώρηση, ενώ όρισε ως οπισθοφυλακή του Στρατού το Σύνταγμα του Ζήρα, ο οποίος αρνήθηκε να υπακούσει ξεκαθαρίζοντας ότι σκόπευε να υποχωρήσει μαχόμενος. Τη νύχτα της 18ης Αυγούστου, υποχωρώντας το Γ' Σώμα Στρατού εγκατέλειπε το Δορύλαιον [Εσκή Σεχίρ] καταστρέφοντας τις αποθήκες και τη σιδηροδρομική γραμμή, ενώ οι Ελληνικής καταγωγής και οι Έλληνες κάτοικοι της περιοχής ακολουθούσαν τον Ελληνικό στρατό στην πορεία του προς τα Μικρασιατικά παράλια. Στην περιοχή των Μουδανιών και της Κίου, η 11η Μεραρχία και το απόσπασμα του Γεωργίου Ζήρα κάλυπταν την υποχώρηση του Γ' Σώματος και μάχονταν σκληρά με τους Τούρκους τσέτες που επιχειρούσαν να εμποδίσουν την διαφυγή του Ελληνικού στρατού και των προσφύγων. Το απόσπασμα του Ζήρα έφτασε στην περιοχή γύρω από τα Μουδανιά, όπου από τις 25 μέχρι της 28 Αυγούστου, έδωσε σκληρές μάχες.

Γαλλικό στρατιωτικό τμήμα επεχείρησε να εμποδίσει τις κινήσεις του αποσπάσματος Ζήρα και απαίτησαν να παραδώσει τα όπλα, όμως ο σκληροτράχηλος Συνταγματάρχης Ζήρας, που έπασχε από κώφωση την οποία απέκτησε στα πολεμικά πεδία, όταν η 11η Μεραρχία έφθασε στα Μουδανιά για να φύγει, επενέβησαν Γαλλικά στρατεύματα και απαίτησαν να παραδώσει τα όπλα της. Ο Ζήρας είπε στον επικεφαλής των Γάλλων, ότι «...Ο Ζήρας δεν παραδίδει τα όπλα του...», ενώ απευθύνθηκε και στους άνδρες του, λέγοντας ότι «...εγώ δεν συμφωνώ να παραδώσουμε τα όπλα και όποιος θέλει να με ακολουθήσει να τραβήξουμε τα βουνά μέχρι να φθάσουμε εις την Πάνορμο να φύγουμε από εκεί..» [7] με αποφασιστικότητα εισήλθε στα Μουδανιά, επέβαλε την τάξη και διευκόλυνε την διοχέτευση του Στρατού και των προσφύγων προς την Πάνορμο και τα Μικρασιατικά παράλια. Στις 10 Σεπτεμβρίου 1922, ένα σύνταγμα Ευζώνων υπό τον Ζήρα προσπάθησε να αντιδράσει στο κίνημα των Βενιζελικών αξιωματικών Γονατά, Πλαστήρα και Φωκά, όμως ως το πρωί της επόμενης ημέρας, οι αξιωματικοί του συντάγματος συνελήφθησαν.

Κίνημα Ζήρα-Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου

Βασιλόφρονες αξιωματικοί που δε συμμετείχαν στο «Στρατιωτικό Σύνδεσμο» κι αδικούνταν στις προαγωγές οργανώθηκαν με σκοπό την ανατροπή των Νικολάου Πλαστήρα και Στυλιανού Γονατά. Παράλληλα, οι συντηρητικοί αξιωματικοί που είχαν εξοργιστεί από την άδικη εκτέλεση των «Έξι», επιδίωκαν τη διατήρηση του θεσμού της Βασιλείας στην Ελλάδα. Η οργάνωση τους ονομάστηκε «Ομάδα Ταγματαρχών» ή «Μαύροι» λόγω των μαύρων κοκάλινων δαχτυλιδιών που φορούσαν ως ένδειξη πένθους για την εκτέλεση των «Έξι», είχε ως αρχηγούς τους Γεώργιο Τσολάκογλου, Κωνσταντίνο Μανιαδάκη, Πολύζο και Θεόδωρο Σκυλακάκη, ενώ ήταν σε επαφή και με τον Ιωάννη Μεταξά, αρχηγό του «Κόμματος των Ελευθεροφρόνων» και πολιτικό εκφραστή των Βασιλοφρόνων. Στρατιωτικοί αρχηγοί της οργανώσεως ορίστηκαν οι υποστράτηγοι Παναγιώτης Γαργαλίδης, Γεώργιος Λεοναρδόπουλος και ο τότε συνταγματάρχης Γεώργιος Ζήρας, ο οποίος είχε κατορθώσει να προσεταιρισθεί 4 από τις 6 μεραρχίες στη Μακεδονία και τη Θράκη, περιοχές που είχε αναλάβει να κινητοποιήσει, ενώ προετοίμαζε για τις 23 Οκτωβρίου, κατάληψη της Θεσσαλονίκης.

Τα μεσάνυχτα της 21ης προς 22α Οκτωβρίου 1923 εκτέλεσε δίχως επιτυχία, μαζί με τους Παναγιώτη Γαργαλίδη και Γεώργιο Λεοναρδόπουλο, το επαναστατικό στρατιωτικό κίνημα, με αφορμή την αμαχητί παράδοση στους Τούρκους της κατεχόμενης ανατολικής Θράκης. Με σχετική Προκήρυξη «Προς τον Ελληνικόν Λαόν, την Α.Μ. τον Βασιλέα, την Κυβέρνησιν, την Επανάστασιν του 1922...» την οποία υπέγραφαν οι Γαργαρίδης, Λεοναρδόπουλος, Ζήρας, προσκαλούσαν «...εκ μέρους του Στρατού την Κυβέρνηση να παραιτηθεί, την Επανάσταση να διαλυθεί...» και παρακαλούσαν «την Α.Μ. τον Βασιλέα» να αναλάβει πρωτοβουλία για την αποκατάσταση του μοναρχικού Πολιτεύματος..». Ο στόλος, που ήταν πιστός στην Επανάσταση, απείλησε με βομβαρδισμό την Κόρινθο, αναγκάζοντας τον φρούραρχο της Κώστα Μανιαδάκη να παραδώσει την πόλη. Στο διάγγελμά τους, που δημοσιεύτηκε σε τρεις εφημερίδες, «Νέα Ημέρα», «Καθημερινή» και «Πολιτεία», σημείωναν ότι, «...Ο στρατός βεβαιοί ότι δεν θα επέμβη το παράπαν, ούτε εις τον καταρτισμόν της νέας κυβερνήσεως, ούτε εις το κατόπιν έργον αυτής. Θα περιορισθή εις την τήρησιν της τάξεως και εις τα καθαρώς στρατιωτικά αυτού καθήκοντα». Ο Ιωάννης Μεταξάς, που στη διάρκεια του Κινήματος βρισκόταν στην Κόρινθο, διέφυγε στην Ιταλία από την Πάτρα, με νορβηγικό πλοίο που είχε ξεφορτώσει βακαλάους.

Στην Αθήνα την κατάσταση πήρε στα χέρια του ο στρατηγός Θεόδωρος Πάγκαλος, ως αρχηγός του Στρατού, ενώ Δημοτικά συμβούλια, η Ιερά Σύνοδος και πολιτικοί καταδίκαζαν το κίνημα. Ο Νικόλαος Πλαστήρας κήρυξε στρατιωτικό νόμο και κινητοποίησε τις στρατιωτικές μονάδες που είχαν μείνει πιστές στην κυβέρνηση, ενώ στο διάγγελμά του σημείωνε, «Η άτιμος και η προδοτική πράξις δύο στρατηγών και ενίων ανωτέρων αξιωματικών εις στιγμάς κατά τας οποίας η πατρίς επρόκειτο διά των εκλογών να εισέλθη εις ομαλήν κοινοβουλευτικήν περίοδον, σύμφωνα με εξαγγελθέν πρόγραμμα της Επανάστασεως, καταδικάζεται εις την συνείδησιν του ελληνικού έθνους ολοκλήρου». Στις 27 Οκτωβρίου οι κινηματίες παραδόθηκαν αφού ο Νικόλαος Πλαστήρας έδωσε αμνηστία στους στρατιώτες και υποσχέθηκε επιείκεια για τους κατώτερους και μεσαίους αξιωματικούς. Ο Γαργαλίδης που είχε τεθεί επικεφαλής των στρατιωτικών φρουρών της Πελοποννήσου που ήταν αντιβενιζελικές, πέρασε τον Ισθμό της Κορίνθου και βάδισε προς την Αθήνα, όμως κυκλώθηκε από κυβερνητικά στρατεύματα και αναγκάσθηκε να παραδοθεί άνευ όρων. Συνελήφθη στον Κιθαιρώνα μαζί με τον Γεώργιο Λεοναρδόπουλο και πολλούς από τους αξιωματικούς που συμμετείχαν στο κίνημα. Οι αξιωματικοί κρατήθηκαν σε σχολείο στην Ελευσίνα, ενώ οι Γαργαλίδης και Λεοναρδόπουλος κρατήθηκαν σε πλοίο-φυλακή [8] στο λιμάνι της Ελευσίνας.

Το κίνημα απέτυχε καθώς δεν προβλεπόταν εξέγερση στην Αθήνα και παρά την αριθμητική υπεροχή των κινηματιών αξιωματικών, υπήρξε χλιαρή συμμετοχή των στρατιωτών, ενώ υπήρχαν και αντιθέσεις στους κόλπους των κινηματιών. Τα στρατεύματα των κινηματιών, περί τις 4.500 άνδρες, που κινήθηκαν από την Πελοπόννησο προς την Αθήνα για την κατάληψη της εξουσίας, παγιδεύτηκαν στον Κιθαιρώνα από τις δυνάμεις της επαναστατικής επιτροπής. Είχαν μεταφερθεί, από τη Θεσσαλονίκη στη Νότια Ελλάδα, μετά την συντριβή των δυνάμεων του Γιώργου Ζήρα, από το Γεώργιο Κονδύλη, στο χωριό Νάρες στο σημερινό νομό Κιλκίς [9], ο οποίος οδηγούσε τις δυνάμεις του με σκοπό την κατάληψη της Θεσσαλονίκης. Ο Ζήρας μετά την αποτυχία του κινήματος διέφυγε στη Σερβία, μαζί του οι αντισυνταγματάρχες Παναγιώτης Δεμέστιχας και Μπλέτσας καθώς και ο ταγματάρχης Πολύζος, μέσω του συνοριακού σταθμού της Δοϊράνης, όπου παραδόθηκε στις αρχές [10] και την επόμενη ημέρα μεταφέρθηκε στα Σκόπια, ενώ η Ελληνική κυβέρνηση ζήτησε την παράδοση του.

Ακολούθησε χωριστή δίκη των δύο υποστρατήγων στις 15 Νοεμβρίου 1923, από το «Στρατοδικείο Εκστρατείας» που συστάθηκε στην Ελευσίνα, με την απόφαση 28164 της 22ας Οκτωβρίου 1923, στην έδρα της 2ης Μεραρχίας. Οι δικαστές καταδίκασαν τον Παναγιώτη Γαργαλίδη παμψηφεί σε θάνατο επί εσχάτη προδοσία, ποινή που δεν εκτελέστηκε και σε στρατιωτική καθαίρεση μαζί με τους Γεώργιο Λεοναρδόπουλο και τους αντισυνταγματάρχες Αβράμπο και Νικολαρέα. Για την τύχη τους εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από πρεσβείες ξένων χωρών μέχρι και τον Πάπα Πίο ΙΑ΄, ενώ Γάλλος στρατιωτικός ακόλουθος παρακολούθησε την δίκη. Τα στρατοδικεία καταδίκασαν πολλούς αξιωματικούς σε μικρότερες ποινές, ενώ αποτάχθηκαν 1.284 αξιωματικοί, με βασικό κριτήριο όχι την συμμετοχή τους στο κίνημα, αλλά κυρίως τα πολιτικά τους φρονήματα, ενώ μέσα σε χρονικό διάστημα έξι μηνών οι δύο υποστράτηγοι απελευθερώθηκαν.

Λίγο πριν το δημοψήφισμα για την κατάργηση της Βασιλείας στην Ελλάδα, ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου όρισε υπουργό Εννόμου Τάξεως τον Θεόδωρο Πάγκαλο, ο οποίος με διαταγή του την προηγουμένη των εκλογών φυλάκισε 15 ανώτατους απόστρατους αξιωματικούς με την κατηγορία της υποκινήσεως σε στάση. Μετά την πτώση του Παγκάλου, όταν τον Οκτώβριο του 1926, σχηματίστηκε η Οικουμενική κυβέρνηση υπό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη, έγινε επανεξέταση των περιπτώσεων στις οποίες αποτάχθηκαν αξιωματικοί, προκειμένου να επανέλθουν στην ενεργό δράση περί τους πεντακόσιους, λύση που υποστήριξε το «Λαϊκό Κόμμα» του Παναγή Τσαλδάρη. Η πλήρης αποκατάσταση του Ζήρα επήλθε το 1935, όταν του αποδόθηκαν αναδρομικά οι στρατιωτικοί του βαθμοί.

Παραπομπές

  1. Γεώργιος Ζήρας Εφημερίδα «Σκριπ», Σάββατο 12 Νοεμβρίου 1927, σελίδες 1 & 2.
  2. Αγωνισθέντες κατά τον Μακεδονικό Αγώνα
  3. [Στο αναμνηστικό λεύκωμα για τα 50χρονα της μάχης του Κικλίς, το οποίο εκδόθηκε το 1964 στη Θεσσαλονίκη, αναφέρεται ο παρακάτω διάλογος μεταξύ των Ιωάννη Βελισσαρίου και Ζήρα.
    Βελισσαρίου: Βρε Ζήρα, πού είναι ο Διοικητής σου να δει;
    Ζήρας: Σκοτώθηκε.
    Είχε πέσει προ ολίγου μόλις, μαχόμενος με τον ίδιον απαράμιλλον τρόπον. Και τότε το πρόσωπο του Βελισσαρίου εμαύρισεν από το πένθος. Έβγαλε το πηλήκιόν του, έκαμε τον σταυρό του, εδάκρυσεν και ετράβηξεν μπροστά με περισσοτέραν ορμήν. Εκεί παρακάτω στη Τζουμαγιά, στο ύψωμα 1378, τον περίμενε κι αυτόν ο Χάρος...».]
  4. Γνωμάτευσις Στυλιανού Κολοκυθά, σελίδα 63.
  5. [Τερεζίνα είναι η ονομασία ενός χειροκίνητου σιδηροδρομικού οχήματος.]
  6. Σύνθεση της Στρατιάς Μικράς Ασίας τον Αύγουστο του 1922. 16ο Σύνταγμα Πεζικού.
  7. [Το στρατιωτικό επεισόδιο είναι καταχωρημένο στην εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη.]
  8. [Ιστορικά στοιχεία για το πλοίο, «Τ/Β Βέλος» Ι 23, αντιτορπιλικό κλάσεως «Νίκη». Υπηρέτησε στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό από το 1907 έως το 1926 και ήταν παραγγελία της Ελληνικής Κυβερνήσεως στα ναυπηγεία «Germany–Vuliom–Verks AG. Stettin, Bredow», το 1905. Η καθέλκυση του έγινε στις 8 Μαΐου 1907. Έλαβε μέρος στους πολέμους του 1912 – 1913. Το 1917 κατασχέθηκε από τους Γάλλους και παρέμεινε στην κατοχή τους μέχρις όταν η Ελλάδα συμμάχησε με τις δυτικές δυνάμεις, ΑΝΤΑΝΤ. Μετά την ανακωχή του Μούδρου το Νοέμβριο του 1918, έπλευσε στα Δαρδανέλια με τα υπόλοιπα ελληνικά και συμμαχικά πλοία. Ήταν το πρώτο Ελληνικό πλοίο που κατέπλευσε στην Κωνσταντινούπολη. Από τον Φεβρουάριο μέχρι και τον Ιούνιο του 1919, έλαβε μέρος σε συμμαχικές επιχειρήσεις στον Εύξεινο Πόντο και συνόδευσε πλοία που μετέφεραν Έλληνες πρόσφυγες από τη Ρωσία. Μέχρι το 1922 έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις του αποκλεισμού των παραλίων της Μικράς Ασίας κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής εκστρατείας. Το 1926 παροπλίσθηκε διότι η επισκευή του κρίθηκε ασύμφορη για το Ελληνικό Δημόσιο.]
  9. [Ο οικισμός Νάρες ή Νάρρες ανήκε στην κοινότητα Αγιονερίου Νομού Κιλκίς [Βασιλικό Διάταγμα 28 Ιουνίου 1918, Φ.Ε.Κ. 152/2 Ιουλίου 1918] και μετονομάστηκε σε Φιλαδελφειανά [Διάταγμα 28 Δεκεμβρίου 1926, Φ.Ε.Κ. 7/14 Ιανουαρίου 1927] και σε Νέα Φιλαδέλφεια [Διάταγμα 2 Νοεμβρίου 1967,Φ.Ε.Κ. 206/1967]. Ήταν ένας μικρός οικισμός ή τσιφλίκι στον οποίο ζούσαν 150 περίπου άτομα, οι οποίοι μετά τους Βαλκανικούς πολέμους εγκατέλειψαν τα σπίτια τους. Το 1922 ήρθαν στην περιοχή οι πρώτοι Μικρασιάτες πρόσφυγες, ενώ το 1927 εγκαταστάθηκαν στον οικισμό και Θρακιώτες και το 1928 κατοικούσαν περίπου 550 άτομα. Το 1963 ένας μικρός οικισμός -δίπλα στις σημερινές πηγές της ΕΥΔΑΘ- ο οποίος διατηρούσε το παλαιό όνομα μετονομάστηκε σε Δίλοφον [11 Δεκεμβρίου 1963, Φ.Ε.Κ. 219/1963]. Ο οικισμός δεν υπάρχει σήμερα και οι κάτοικοί του στην πλειοψηφία τους μετακόμισαν στην Νέα Φιλαδέλφεια, που η περιοχή της ήταν στις αρχές του 20ου αιώνα ένα τεράστιο τσιφλίκι που είχε δοθεί από τους κατακτητές, στον Τούρκο μπέη της περιοχής. Είχε το όνομα Νάρες που ίσως να σήμαινε ροδιά από τις πολλές ροδιές που είχε στην περιοχή των βάλτων [ΙΝΑΡ στα τούρκικα σημαίνει ρόδι].]
  10. Ο Ζήρας διαφυγών παρεδόθη εις τας Σερβικάς αρχάς Δοϊράνης Εφημερίδα «Εμπρός», 27 Οκτωβρίου 1923, σελίδα 4.