Χρήστος Σαρτζετάκης

Από Metapedia

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Χρήστος Σαρτζετάκης, Έλληνας ανώτατος δικαστής σε σύνταξη και πρώην 4ος πρόεδρος της 3ης Ελληνικής Δημοκρατίας, γεννήθηκε στις 6 Απριλίου 1929 στη Νεάπολη Θεσσαλονίκης. Είναι παντρεμένος με τη φιλόλογο, Ευφροσύνη, [Έφη], Αργυρίου, συνταξιούχο από το 2007, υπάλληλο της Ακαδημίας Αθηνών στο Τμήμα Δημοσιευμάτων, [κλάδου Π.Ε. με βαθμό Α], και έχουν αποκτήσει μία κόρη, τη δικηγόρο Πετρούλα Σαρτζετάκη.
Χρήστος Σαρτζετάκης
Συνοπτικές πληροφορίες αξιώματος
- Πρόεδρος Δημοκρατίας -
Έναρξη Θητείας : 29 Μαρτίου 1985
Λήξη θητείας : 5 Μαΐου 1990
Προκάτοχος
Διάδοχος

Πίνακας περιεχομένων

Βιογραφία

Γονείς του ήταν ο αξιωματικός της Χωροφυλακής Αντώνιος Σαρτζετάκης με καταγωγή από το χωριό Κάντανος Χανίων Κρήτης και η Πετρούλα Γραμμενόπουλου από το Σκλήθρο Φλώρινας.

Σπουδές

Παρακολούθησε τα μαθήματα της Α’ και μέρος της Β΄τάξεως του Δημοτικού, από το 1934 ως το 1936, στο Αχυροχώρι της Νέας Βύσσας του νομού Έβρου, όπου υπηρετούσε ο ενωμοτάρχης πατέρας του. Ολοκλήρωσε το τότε τετρατάξιο Δημοτικό σχολείο στη Θεσσαλονίκη και φοίτησε στη συνέχεια από το 1938 έως το 1946 στο Α’ οκτοτάξιο Γυμνάσιο Αρρένων της πόλης. Γνωρίζει και ομιλεί άριστα Αγγλικά και Γαλλικά. Εισήχθη στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου πανεπιστημίου το 1946 και το 1950 πήρε το πτυχίο του με βαθμό 9,5 (άριστα). Το Φεβρουάριο του 1965 βρέθηκε με εκπαιδευτική άδεια και κρατική υποτροφία, στο Παρίσι, όπου έκανε μεταπτυχιακὲς σπουδές στο Εμπορικό Δίκαιο στη Νομική Σχολή, [Faculté de Droit et desSciences Economiques de l’ Université de Paris], και στο Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Δίκαιο, στο «Πανεπιστημιακὸ Κέντρο Μελετών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, [Centre Universitaire des Études des Communauté Européennes].

Επαγγελματική δράση

Δικηγόρος Θεσσαλονίκης

Από τον Ιούλιο του 1951 έως το Σεπτέμβριο του 1953 υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία και τον Οκτώβριο του 1954, συμμετείχε στις εξετάσεις στον Άρειο Πάγο και ως πρώτος επιτυχών μεταξύ των υποψηφίων από όλη την Ελλάδα, απέκτησε άδεια περιορισμένης ασκήσεως δικηγορίας, ως προπαρασκευή για την είσοδό του στο Δικαστικό Σώμα.

Δικαστής

Το Νοέμβριο του 1955 πετυχαίνει πρώτος στο διαγωνισμό Ειρηνοδικών και το Μάρτιο του 1956, διορίστηκε Ειρηνοδίκης στην Κλεισούρα της Καστοριάς. Το Νοέμβριο του 1956 είναι ο πρώτος επιτυχών του διαγωνισμού υποψήφιων Παρέδρων Πρωτοδικών και το Μάρτιο του 1957 τοποθετήθηκε ως το 1959, Πάρεδρος Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, ενώ από το 1959 έως το 1962 υπηρέτησε ως Πρωτοδίκης Αγρινίου.

Υπόθεση Γρηγόρη Λαμπράκη

Το 1963 τοποθετήθηκε Πρωτοδίκης Θεσσαλονίκης με καθήκοντα, από το Μάρτιο του ίδιου χρόνου, Ανακριτή του Πλημμελειοδικείου. Στις 22 Μαΐου 1963 ανέλαβε την προανάκριση για την υπόθεση της δολοφονίας του βουλευτή της Ε.Δ.Α., Γρηγόρη Λαμπράκη, με βοηθό του τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών, Στυλιανό Μπούτη. Τον Ιούνιο του 1963, επήλθε η πτώση της κυβερνήσεως Κωνσταντίνου Καραμανλή και η αναχώρηση, με το όνομα «Τριανταφυλλίδης», του απερχόμενου πρωθυπουργού για το Παρίσι.

Από την ανάκριση που διενήργησε ο Σαρτζετάκης φέρεται να προέκυψαν αποχρώσες ενδείξεις ευθύνης ανώτατων στελεχών των Αστυνομικών αρχών της Βόρειας Ελλάδος, τα οποία προφυλακίστηκαν, μεταξύ τους και ο στρατηγός Κωνσταντίνος Μήτσου, οι οποίοι παραπέμφθηκαν σε δίκη και αθωώθηκαν με απόλυτη ομοφωνία των ενόρκων. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1963 κατατέθηκαν στη Βουλή τρεις επερωτήσεις σχετικές με το βίο και την οικογενιακή ιστορία του Σαρτζετάκη και των Εισαγγελέων που διεξήγαγαν την ανάκριση από τον Νικόλαο Φαρμάκη, βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας του κόμματος Εθνική Ριζοσπαστική Ένωσις. Στην πρώτη του επερώτηση [1] ο βουλευτής αναφέρει ότι ο πατέρας του Σαρτζετάκη συμμετείχε στο αποτυχημένο Βενιζελικό κίνημα του Μαρτίου 1935 και για το λόγο αυτό αποτάχθηκε από τις τάξεις της Ελληνικής Βασιλικής χωροφυλακής, ενώ ο αδελφός του πατέρα του ήταν ένας απ' όσοι συμμετείχαν στο Τάγμα Ασφαλείας του Παύλου Γύπαρη, οι οποίοι δολοφόνησαν τον Ίωνα Δραγούμη.

Περίοδος 21ης Απριλίου

Τον Απρίλιο του 1967, μετά την επιβολή του στρατιωτικού καθεστώτος της 21ης Απριλίου, η εκπαιδευτική του άδεια ανακλήθηκε και επανήλθε στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, όμως απολύθηκε μετά την άρνησή του να συνταξιοδοτηθεί πρόωρα, παρά την αντίθετη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, τον Μάιο του 1968, με συντακτική πράξη και με άλλη δικαστική απόφαση του στερήθηκε αρχικά, η δυνατότητα να ασκήσει το δικηγορικό επάγγελμα. Συνελήφθη δύο φορές και την πρώτη κρατήθηκε για λίγες μέρες στην Ασφάλεια Αθηνών, ενώ τη δεύτερη κρατήθηκε επί ένα χρόνο, αρχικά στο ΕΑΤ-ΕΣΑ και το διάστημα από το Δεκέμβριο του 1970 έως το Νοέμβριο του 1971 στις φυλακές Κορυδαλλού, όταν απολύθηκε χωρίς να παραπεμφθεί σε δίκη.

Μεταπολίτευση

Το Σεπτέμβριο του 1974, λίγους μήνες μετά τη μεταπολίτευση, προήχθη αναδρομικά βαθμό του εφέτη, επανήλθε στο Δικαστικό σώμα και τοποθετήθηκε στο εφετείο Αθηνών. Τον Αύγουστο του 1976 ήταν μέλος της συνθέσεως του Πενταμελούς Εφετείου, το οποίο δίκασε το αίτημα εκδόσεως του Γερμανού υπηκόου Ρολφ Πόλε, που είχε συλληφθεί στην Ελλάδα, καταζητούμενος για τρομοκρατική δράση στην πατρίδα του, η οποία ζητούσε την έκδοσή του. Το αίτημα των γερμανικών αρχών, απορρίφθηκε με ψήφους 3-2, με τον εφέτη Σαρτζετάκη να είναι στην πλειοψηφία και ο συντάκτης της αποφάσεως. Η απόφαση προκάλεσε την άσκηση ποινικής διώξεως εναντίον του, από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευστάθιο Μπλέτσα, για «παράβασιν καθήκοντος, αυθαιρεσίαν και άκραν επιπολαιότητα εν τη κρίσει λίαν σημαντικού διά την Δικαιοσύνην και την Πολιτείαν θέματος». Η δίωξη έπαψε με τον νόμο 500/1976, τον οποίο εισηγήθηκε στη Βουλή, ο τότε Υπουργός Δικαιοσύνης Κωνσταντίνος Στεφανάκης. Το 1981 προήχθη στη θέση του Προέδρου Εφετών και τοποθετήθηκε στο Εφετείο Ναυπλίου, ενώ τον Οκτώβριο του 1982, έγινε Αρεοπαγίτης.

Πρόεδρος Δημοκρατίας

Προτάθηκε από το κόμμα του του Πα.Σο.Κ. [2] όταν στις 9 Μαρτίου 1985, σε συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του Πα.Σο.Κ., ο Ανδρέας Παπανδρέου εισηγήθηκε την αναθεώρηση του Συντάγματος, με ταυτόχρονη κατάργηση των υπερεξουσιών του προέδρου της Δημοκρατίας. Ο τότε πρόεδρος Κωνσταντίνος Καραμανλής παραιτήθηκε στις 10 Μαρτίου και καθήκοντα προσωρινού ανέλαβε ο τότε Πρόεδρος της Βουλής Γιάννης Αλευράς, όμως όσα ακολούθησαν μετέτρεψαν την εκλογή σε πολιτικό θρίλερ. Οι βουλευτές του κόμματος Νέα Δημοκρατία απείχαν από την 1η ψηφοφορία, και ως ο μοναδικός υποψήφιος συγκέντρωσε 184 ψήφους, όμως υπήρξαν και 2 λευκά ψηφοδέλτια. Στη 2η ψηφοφορία χρησιμοποιήθηκαν έγχρωμα ψηφοδέλτια με το όνομα «Σαρτζετάκης», τα οποία διένειμε το Προεδρείο της Βουλής, για να διακρίνονται από τα λευκά και έτσι να παρακολουθείται η επιλογή των βουλευτών και στην ουσία να παραβιάζεται το απόρρητο της διαδικασίας. Ο βουλευτής Ιωαννίνων του κόμματος «Νέα Δημοκρατία» Ελευθέριος Καλογιάννης, άρπαξε την κάλπη σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ στην καταμέτρηση συγκέντρωσε 181 ψήφους.

Στις 29 Μαρτίου 1985, στην 3η και τελική ψηφοφορία, εκλέχθηκε [3] Πρόεδρος της Δημοκρατίας, συγκεντρώνοντας τις, οριακά απαραίτητες, 180 ψήφους των κομμάτων Πα.Σο.Κ. και Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος. Ορκίστηκε στις 30 Μαρτίου και η θητεία του διήρκεσε ως τις 5 Μαΐου 1990, όταν ως απερχόμενος παρέδωσε στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος τον διαδέχθηκε. Η εκλογή του προκάλεσε ζήτημα συνταγματικότητας, καθώς στην ψηφοφορία συμμετείχε και ο Ιωάννης Αλευράς, προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ενώ η απόφαση της Κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας για τη χρήση έγχρωμων ψηφοδελτίων, οδήγησε στην ουσιαστική κατάργηση της μυστικότητας της ψηφοφορίας, καθώς τροποποιήθηκε σχετικά, ο Συνταγματικό χάρτης του Ελληνικού κράτους.

Διακρίσεις

Είναι

  • Επίτιμο μέλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Πορτογαλίας,
  • Επίτιμος Διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, από το 1996,
  • Επίτιμο μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και
  • μέλος επιστημονικών εταιρειών στην Ελλάδα και το Εξωτερικό.

Τιμήθηκε με διακρίσεις και ανώτατα παράσημα ξένων κρατών, ενώ είναι Επίτιμος δημότης πολλών Δήμων της Ελλάδος.

Συγγραφικό έργο

Έχει δημοσιεύσει διάφορες μελέτες νομικού και πολιτικού περιεχομένου. Τον Οκτώβριο του 2016 δημοσίευσε το δίτομο έργο

  • «Επιτελών το καθήκον μου», εκδόσεις «Κέρκυρα».

Το έργο του περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία και τις καταθέσεις που είχε λάβει ο Σαρτζετάκης ως ανακριτής για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Περιγράφει σε καθαρεύουσα και πολυτονικό σύστημα γραφής, όχι μόνο τις συνθήκες της ανακρίσεως, αλλά και τις πιέσεις που δεχόταν για να μην ολοκληρώσει την έρευνα.

Κινηματογράφος

Οικογένεια Σαρτζετάκη
Η υπόθεση της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη γυρίστηκε ταινία για τον κινηματογράφο με τίτλο «Ζ» από το σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά με τον Υβ Μοντάν στον ρόλο του βουλευτή και τον Ζαν Λουΐ Τρεντινιάν στον ρόλο του ανακριτή.

Η ταινία κέρδισε το 1969, Όσκαρ Καλύτερης Ξένης Ταινίας και δεν αναφέρει το όνομα της χώρας, στην οποία διεξάγεται η ιστορία, υποτίθεται ότι είναι η Αλγερία, όμως μία ελληνική γραφομηχανή και η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη με το σαντούρι να κυριαρχεί σε κάνει να καταλάβεις ότι πρόκειται για την Ελλάδα, μάλιστα όπως αναφέρεται στην αρχή «Η τυχόν ομοιότητα με πρόσωπα, ζώντα και αποθανόντα δεν είναι συμπτωματική, είναι ηθελημένη».

Εξωτερικές συνδέσεις

Παραπομπές

  1. [Το κείμενο της επερωτήσεως.

    «Επερωτάται ο επί της Δικαιοσύνης αξιότιμος υπουργός, διατί δεν έλαβε τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να αποφευχθή η δυσφήμιση των Σωμάτων Ασφαλείας (Βασιλική Χωροφυλακή).
    Διότι περί την ανάκρισιν την σχε¬τικήν με τον θάνατον του Βουλευτού Λαμπράκη δημιουργούνται τα κάτωθι ερωτήματα και απορίαι των εθνικώς σκεπτομένων Ελλήνων και δικαίως προκαλούν την ανησυχίαν. Διότι περιέργως, πως παρουσιάζονται οι πλείστοι των ασχοληθέντων εισαγγελικών και ανακριτικών οργάνων με την διελεύκανσιν της ανωτέρω υποθέσεως, ως έχοντες εθνικώς ύποπτον παρελθόν ή στενωτάτους συγγενικούς δεσμούς με άτομα έχοντα είς βάρος των αντεθνικήν δράσιν, ή λόγω οικογενειακής καταστάσεως, έπρεπε να είχον κριθή ως ακατάλληλοι διά την διαλεύκανσιν της ανωτέρω υποθέσεως.
    Και συγκεκριμένως γνωρίζει ο κ. υπουργός ότι:
    1)Ο πατήρ του ανακριτού Σαρτζετάκη απετάχθη εκ του Σώματος της Βασιλικής Χωροφυλακής δια την συμμετοχήν του εις το κίνημα του 1935, ο αδελφός του πατρός του ήτο εις εκ των εκτελεστών του αειμνήστου Ίωνος Δραγούμη. Τα δύο αυτά περιστατικά έπρεπε, κατά την γνώμην μου, να είχον αποφασιστικήν επίδρασιν επί της αδιάβλητου ή όχι διαγωγής του. Ιδία εφ’ όσον επρόκειτο περί ανακρίσεως σχέσιν εχούσης με αξιωματικούς της Β. Χωροφυλακής.
    2)Ο εισαγγελεύς Αθανασόπουλος Νικόλαος προσεχώρησεν εις την ΕΠΟΝ χρησιμοποιηθείς ως διαφωτιστής, ένθα ηργάσθη μετά φανατισμού δια την επικράτησιν του Κ.Κ.Ε. Εις τας εκλογάς της 23-3-46, μολονότι ευρίσκετο εις το χωρίον του απέσχε των εκλογών, υπακούσας εις τας εντολάς του Κ.Κ.Ε. Εις το στράτευμα ένθα υπηρέτησεν από 12-12-49 έως 10-7-51 δεν έδειξε σημεία μεταμέλειας, ή δε γνώμη της Μονάδος του ήτο ότι εξηκολούθη εμμένων εις τας αντεθνικάς του ιδέας. Απελύθη εκ του στρατοπέδου της Μακρονήσου ως κομμουνιστής Β΄ κατηγορίας. Σημειωτέον ότι ο πατήρ του ως άνω εισαγγελέως έχει καταδικαστή εις ποινήν ισοβίων δεσμών δια σοβαροτάτων κομμουνιστικήν δράσιν.
    3)Ο εισαγγελεύς Παπαντωνίου Δημήτριος φέρεται ως αναπτύξας μεγίστην κομμουνιστικήν δραστηριότητα κατά την διάρκειαν της εχθρικής κατοχής υπηρετήσας ως διαφωτιστής του ΕΑΜ.
    4) Ο εισαγγελεύς Μπούτης Στυλιανός, κατά τα έτη 1942—43 ήτο πρόεδρος τον Λαϊκού Δικαστηρίου Ζίτσης Ηπείρου. Κατά την εποχήν εκείνην εξεδόθησαν εκατοντάδες καταδικαστικαί αποφάσεις εναντίον εθνικοφρόνων πολιτών υπό του ως άνω εισαγγελέως και τότε Λαϊκού Δικαστού υπαγομένου εις το τότε αρχηγείον του ΕΛΑΣ Τραμπάλας-Καλαμά.
    Τέλος επερωτάται ο επί της Δικαιοσύνης αξιότιμος Υπουργός διατί, προκειμένου περί μίας ταύτης φύσεως υποθέσεως, δεν εζήτησεν να πληροφορηθή το παρελθόν των οργάνων εκείνων, τα οποία ηδύναντο, ως έπρεπεν, να εκδώσουν, αδιάβλητον από πάσης πλευράς απόφασιν. Επί τη ευκαιρία της επερωτήσεως μου ταύτης, προτείνω προς τον αξιότιμον επί της Δικαιοσύνης υπουργόν, όπως διεξαχθή μία εμπεριστατωμένη έρευνα του παρελθόντος των υπηρετούντων ειδικώς εις την Δικαστικήν Εξουσίαν οργάνων, ώστε τα όργανα, τα οποία είχον εις το παρελθόν, σχέσεις με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ κλπ. να μη επιλαμβάνονται υποθέσεων, αι οποίαι έχουν άμεσον σχέσιν με τα Σώματα Ασφαλείας.
    Αθήναι τη 17-9-1963.

    Ο επερωτών βουλευτής ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΑΡΜΑΚΗΣ»]
  2. Η δήλωση αποδοχής της προτάσεως
  3. Χρήστος Σαρτζετάκης Λόγος αποδοχής της εκλογής του


Πρόεδροι Δημοκρατίας της Ελλάδας
Παύλος Κουντουριώτης | Θεόδωρος Πάγκαλος | Παύλος Κουντουριώτης | Αλέξανδρος Ζαϊμης | Γεώργιος Παπαδόπουλος | Φαίδων Γκιζίκης | Μιχαήλ Στασινόπουλος | Κωνσταντίνος Τσάτσος | Κωνσταντίνος Καραμανλής | Ιωάννης Αλευράς | Χρήστος Σαρτζετάκης | Κωνσταντίνος Καραμανλής | Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος | Κάρολος Παπούλιας | Προκόπης Παυλόπουλος