Βασίλειος Βραχνός

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Βασίλειος (Βάσσος) Βραχνός, Έλληνας εθνικιστής και υποστηρικτής του θεσμού της Βασιλείας, ανώτατος αξιωματικός του Πεζικού, γνωστός από τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940-41, που αποστρατεύθηκε με το βαθμό του Αντιστρατήγου, αλλά και πολιτικός που εκλέχθηκε βουλευτής και διατέλεσε υφυπουργός στην κυβέρνηση του Στρατάρχη Αλέξανδρου Παπάγου, γεννήθηκε το 1887 στο Ναύπλιο του νομού τότε Αργολίδος και Κορινθίας και πέθανε [1] στις 7 Μαρτίου 1971, από δηλητηρίαση λόγω διαρροής μονοξειδίου του άνθρακος (φωταέριο) στους χώρους του ιδιόκτητου υπόγειου διαμερίσματος του στην Αθήνα.

Ήταν παντρεμένος με την Μαρίκα το γένος Λάμπρου και από το γάμο τους απέκτησαν μια κόρη, την Αγγελική Βραχνού, μετέπειτα σύζυγο του Βασιλείου Παπαδήμα, Αντιστρατήγου Ε.Α., από την οποία απέκτησε μια εγγονή κι έναν εγγονό, τον σύμβουλο επικοινωνίας-διαφημίσεως και δημοσιογράφο Χριστόδουλο Παπαδήμα.

Βασίλειος Βραχνός (Στρατηγός)

Βιογραφία

Πατέρας του Βασίλη, που παρακολούθησε τα μαθήματα της εγκυκλίου και της μέσης εκπαιδεύσεως στη γενέτειρα του, ήταν ο Παναγιώτης Βραχνός. Ο Βασίλειος μετά την αποφοίτηση του από το Γυμνάσιο εισήχθη, φοίτησε και αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στρατιωτική σταδιοδρομία

Το 1912 ο Βραχνός κατατάχθηκε στο στρατό, με το βαθμό του έφεδρου Ανθυπολοχαγού και συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμους, ενώ το 1914 επέλεξε να παραμείνει στο στράτευμα ως μόνιμος. Ο Βραχνός συμμετείχε στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και το 1919 με το βαθμό του Λοχαγού συμμετείχε στον πόλεμο της Κριμαίας στην Ουκρανία, όπου υπηρετούσε στο 3ο Τάγμα του 34ου Συντάγματος της 2ας Μεραρχίας. Πήρε μέρος στη Μικρασιατική Εκστρατεία και το 1923, όταν με το βαθμό του Ταγματάρχου υπηρετούσε ως Επιτελής στο 2ο Σώμα Στρατού στην Πάτρα και για την συμμετοχή του στο κίνημα των Γαργαλίδη, Λεοναρδόπουλου και Ζήρα, παραπέμφθηκε σε δίκη στο Στρατοδικείο Ελευσίνος. Στο τέλος του Νοεμβρίου 1923 ο Βραχνός καταδικάστηκε στην ποινή της ισοβίου καθείρξεως και καθαίρεση, όμως τον Ιανουάριο του 1924 η ποινή του μετατράπηκε σε τριετή φυλάκιση. Στις 18 Μαρτίου 1927 ο Βραχνός αποκαταστάθηκε και επανήλθε στις τάξεις του στρατεύματος [2].

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος

Το 1940 ο Βραχνός έγινε Υποστράτηγος και στις 28 Οκτωβρίου 1940 ήταν Διοικητής της Ι Μεραρχίας, του Β' Σώματος Στρατού, της επονομαζόμενης «Σιδηράς Μεραρχίας της Λάρισας», επικεφαλής της οποίας διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην νίκη του Ελληνικού στρατού στη Μάχη της Πίνδου. Το ξέσπασμα του Πολέμου, το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου 1940, βρήκε τη Μεραρχία Βραχνού στο χωριό Μορφή της Δυτικής Μακεδονίας. Μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, ο Βραχνός έσπευσε σε βοήθεια του Αποσπάσματος Πίνδου του Κωνσταντίνου Δαβάκη και συνέβαλε στην ήττα της Μεραρχίας Αλπινιστών «Τζούλια», την οποία κύκλωσε στην οροσειρά της Πίνδου.

Το βράδυ της 29ης Οκτωβρίου 1940 το Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας, επικεφαλής του οποίου είναι ο στρατηγός Ιωάννης Πιτσίκας, διέταξε τον υποστράτηγο Βραχνό να μεταβεί στο Επταχώρι και να αναλάβει τη διεύθυνση των επιχειρήσεων. Στις 30 Οκτωβρίου ο Βραχνός έφτασε στο Επταχώρι, όπου βρέθηκε μπροστά σε στρατιώτες που περιφέρονταν άοπλοι στην πλατεία του χωριού χωρίς κανένα λόγο. Όπως περιγράφει ο ταγματάρχης Ιωάννης Καραβίας, που εκείνο το διάστημα ήταν αξιωματικός σύνδεσμος από το Τ.Σ.Δ.Μ., µε το «Απόσπασμα Πίνδου» του αντισυνταγματάρχη Κωνσταντίνου Δαβάκη, ο Βραχνός ρώτησε: «Τι είναι αυτοί;». «Φυγάδες», του απαντούν. «Να συλληφθούν αμέσως», διατάζει ο Βραχνός και κατευθύνθηκε στο γραφείο του Δαβάκη για να ενημερωθεί για την υφιστάμενη κατάσταση. Ο Βραχνός έδωσε διαταγή να επισκευαστεί η γέφυρα του Επταχωρίου, η οποία είχε ανατιναχτεί με διαταγή του Δαβάκη, να εγκατασταθεί εκεί φρουρά και να συλλαμβάνει τους φυγάδες. Διέταξε να ανασυγκροτήσουν τα τμήματά τους οι Κωνσταντίνος Δαβάκης και Αθανάσιος Πανταζής και να συσταθεί Στρατονομία. Ζήτησε επίσης να αποσταλεί δικαστικός σύμβουλος για να λειτουργήσει στρατοδικείο και για τον λόγο αυτό στάλθηκε από το Επιτελείο ο Ταγματάρχης Δικαστικού Αγοραστός.

Ο Βραχνός διέταξε στον Δαβάκη: «Να μην γίνει τίποτε» και «... εις τον Δανάκην έδωσεν εντολήν την επομένην πρωίαν 31 Οκτωβρίου να τον ακολουθήση εις αναγνώρισιν επί του υψώματος Προφήτου Ηλία, διά να τον κατατοπίση επί του εδάφους γενικώς και επί των πληροφοριών επί του εχθρού». Ο Βραχνός στην αναφορά του στο Β' Σώµα Στρατού αποκαλύπτει τη χαοτική κατάσταση που επικρατούσε τις προηγούμενες ημέρες: «....Το Απόσπασμα Πίνδου, ευρεθέν προ υπερτέρων εχθρικών δυνάμεων υπεχώρησεν κατατμηθέν... πλην των εις Επταχώριον εισρεόντων εν πλήρει αταξία και άνευ οργανικού δεσμού των... Η υποχώρησησις του Αποσπάσματος εγγίζει τα όρια της φυγής... παρετήρησα διαρροήν τμημάτων και αξιωματικών, εγγίζουσαν τα όρια του πανικού. Ανάγκη αποσταλή δικαστικός σύμβουλος δι' ενέργειαν ανακρίσεων προς παραδειγματικήν τιμωρίαν».

Το ξημέρωμα της 31ης Οκτωβρίου ο Βραχνός και ο Δαβάκης ανέβηκαν στον Αι Λιά Επταχωρίου σαν απλοί στρατιώτες ανιχνευτές, για να κάνουν αναγνώριση στην περιοχή, καθώς η οπτική επαφή, που έχουν µε τους Ιταλούς, είναι απέναντι στη Φούρκα. Το απόγευμα της ίδιας μέρας αποφασίζεται να διενεργηθεί επίθεση κατά των Ιταλών από τα τρία ανεξάρτητα Αποσπάσματα. Στον Γράμμο το Απόσπασμα του ταγματάρχη Μισύρη, στη Φούρκα το Απόσπασμα του αντισυνταγματάρχη Δαβάκη, και στην Τσούκα το Απόσπασμα του ταγματάρχη Καραβία, ενώ ο Βραχνός εγκατέστησε σταθμό διοικήσεως στον Αι Λιά Επταχωρίου. Το στρατιωτικό εγχείρημα του Βραχνού, αποτελεί ουσιαστικά και την πρώτη εκδοθείσα διαταγή επιχειρήσεων της Ι Μεραρχίας, αλλά ταυτοχρόνως είναι και η πρώτη διαταγή μονάδας μάχης του Ελληνικού στρατού για επιθετική ενέργεια κατά των Ιταλών εισβολέων.

Στις 2 Νοεμβρίου 1940, με διαταγή του Β' Σώματος Στρατού, σε αντικατάσταση του τραυματισθέντος Κωνσταντίνου Δαβάκη, ο αντισυνταγματάρχης Θεμιστοκλής Κετσέας ανέλαβε τη διοίκηση του 51ου Συντάγματος, στο οποίο σύνταγμα ο στρατηγός Βραχνός ενέταξε και στρατιωτικές μονάδες προερχόμενες από το Απόσπασμα Πίνδου, ονομάζοντας πλέον το νέο συγκρότημα Απόσπασμα Κετσέα. Την επόμενη ημέρα 3 Νοεμβρίου στις 5 το πρωί ο στρατηγός Βραχνός, εξαπέλυσε επίθεση στις πλαγιές της Βόρειας Πίνδου, µε τον ίδιο τον στρατηγό να διευθύνει τις επιχειρήσεις από τον σταθμό διοικήσεως στον Αϊ Λιά Επταχωρίου. Η Μεραρχία του Βραχνού, τον Μάρτιο του 1941, άντεξε και απέκρουσε νικηφόρα την αιχμή της μεγάλης Εαρινής Επιθέσεως, που διηύθηνε στα βορειοηπειρωτικά βουνά ο ίδιος ο Μπενίτο Μουσολίνι.

Κατοχική δράση

Το όνομα του στρατηγού Βραχνού περιλαμβάνονταν μεταξύ εκείνων που επρόκειτο να υπουργοποιηθούν στην κυβέρνηση του στρατηγού Γεωργίου Τσολάκογλου το απόγευμα της 29ης Απριλίου 1941. Ο Βραχνός επρόκειτο να καταλάβει τη θέση του Υπουργού Παιδείας, πρόταση που τελικά δεν υλοποιήθηκε, άγνωστο για ποιο λόγο [3]. Στη διάρκεια της Κατοχής ο Βραχνός ήταν ένας από τους ιδρυτές της «Στρατιωτικής Οργανώσεως Γρίβα», η οποία από τον Μάρτιο του 1943 έγινε γνωστή «Οργάνωση «Χ»», ή απλώς «Χ» [4], ενώ αργότερα μαζί με τον Στρατηγό Γεώργιο Λάβδα προχώρησαν στη συγκρότηση της οργάνωσης των «Ευόρκων Στελεχών» και ίδρυσαν την αντιστασιακή οργάνωση «Άγνωστος Μεραρχία». Ο Βραχνός συνελήφθη για τη δράση του και εκτοπίστηκε, αρχικά στην Ιταλία και στη συνέχεια στη Γερμανία. Απελευθερώθηκε το 1945. Ο στρατηγός Βραχνός, κατηγορήθηκε από την Αριστερά, μετά το τέλος του πολέμου, για συμμετοχή στα Τάγματα Ασφαλείας και στην Οργάνωση «Χ». Τον Φεβρουάριο του 1947 ανακλήθηκε από την αποστρατεία όταν του ανατέθηκε η αρχηγία της Ελληνικής Βασιλικής Χωροφυλακής και τον Δεκέμβριο του 1947 προήχθη στο βαθμό του Αντιστρατήγου, ενώ τέθηκε σε αποστρατεία στις 27 Μαρτίου 1948 από την κυβέρνηση του Σοφοκλή Βενιζέλου.

Πολιτική δράση

Εξελέγη βουλευτής Αργολιδοκορινθίας στις εκλογές της 23ης Σεπτεμβρίου του 1951 και βουλευτής Ναυπλίας στις εκλογές της 16ης Νοεμβρίου του 1952, και τις δύο φορές με το κόμμα «Ελληνικός Συναγερμός» του Αλέξανδρου Παπάγου. Από τις 16 Απριλίου ως τις 15 Δεκεμβρίου 1954, ο Βραχνός διατέλεσε υφυπουργός Εσωτερικών [5] στην κυβέρνηση Παπάγου. Μετά τον θάνατο του Στρατάρχου, ο Βραχνός προσχώρησε και πολιτεύθηκε ανεπιτυχώς με το «Κόμμα των Προοδευτικών» του Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη.

Το τέλος του

Ο Βραχνός πέθανε στη διάρκεια του ύπνου του, τις πρώτες μεταμεσονύκτιες ώρες του Σαββάτου 6 πρός την Κυριακή 7 Μαρτίου 1971, από δηλητηρίαση που προήλθε από διαρροή φωταερίου, όταν έσπασε ο σωλήνας του δικτύου έξω από το υπόγειο διαμέρισμα τους, στην οδό Σερίφου 41 & Αγίας Παρασκευής στην Αθήνα, λόγω του βάρους κάποιου διερχόμενου μεγάλου οχήματος που προκάλεσε καθίζηση στο οδόστρωμα. Το αέριο διάφυγε από τους αγωγούς που διέρχονταν από τα θεμέλια της πολυκατοικίας όπου διέμενε το ζεύγος. Ο Βραχνός βρέθηκε νεκρός από την κόρη του, μαζί με τη σύζυγό του, Μαρίκα Λάμπρου, και το καναρίνι τους στις 11:00 το πρωί της Κυριακής.

Τιμητικές διακρίσεις

Ο Βραχνός τιμήθηκε μεταξύ άλλων με τους Μεγαλόσταυρους της Γιουγκοσλαβίας και της Αιθιοπίας. Έγραψε απομνημονεύματα, τα οποία δεν ολοκληρώθηκαν λόγω του θανάτου του. Τον Οκτώβριο του 2014 κυκλοφόρησε το 368 σελίδων έργο:

  • «Ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος 1940-41 και η δράση της Σιδηράς Μεραρχίας Λαρίσης» από τα απομνημονεύματα του Στρατηγού Βραχνού. Το βιβλίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Ερωδιός» στη Θεσσαλονίκη, με την εκδοτική επιμέλεια του Κωνσταντίνου Γκιουλέκα.

Πρόκειται για μια «αφήγηση» πολεμικών γεγονότων, πλαισιωμένη από στρατιωτικά έγγραφα, διαταγές, φωτογραφίες, σχεδιαγράμματα μαχών, βιβλιογραφία και αποδεικτικά των τιμών που έλαβε ο Στρατηγός. Επιμελητής του βιβλίου είναι ο Βασίλειος Παπαδήμας Αντιστράτηγος Ε.Α. σύζυγος της μοναχοκόρης του Στρατηγού, Αγγελικής Βραχνού.

Μνήμη Βραχνού

Ο στρατηγός Βραχνός έμεινε γνωστός στην Ιστορία ως ο «Νικητής της Πίνδου», αλλά κυρίως ως ο ηγέτης του Ελληνικού πολεμικού θριάμβου απέναντι στη σφοδρή Εαρινή Ιταλική αντεπίθεση που άλλαξε τον ρου του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και της παγκοσμίου ιστορίας. Η ηγετική και στρατηγική ευφυΐα του Βραχνού διδάσκεται σε πολλές στρατιωτικές σχολές στον κόσμο κι ο ίδιος συγκαταλέγεται επάξια στους τελευταίους μεγάλους Έλληνες ήρωες.

Η προτομή [6] του στρατηγού Βραχνού βρίσκεται τοποθετημένη έξω ακριβώς από το κτίριο της πρώην Σχολής Ευελπίδων (σήερα Πολεμικό Μουσείο) στο Ναύπλιο. Πρόκειται για μια ορειχάλκινη κατασκευή, έργο του γλύπτη Ζάχου Μπεκιάρη. Ο Βραχνός αναπαρίσταται με στρατιωτικό, αυστηρό βλέμμα. Φοράει στρατιωτική στολή και γυαλιά μυωπίας. Στην πρόσοψη του βάθρου είναι χαραγμένα τα λόγια: «ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΒΑΣ. ΒΡΑΧΝΟΣ, ΗΡΩΑΣ ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 1940-41».

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές

  1. Πως δηλητηριάσθηκαν ο στρατηγός και η σύζυγος του Εφημερίδα «Μακεδονία», 9 Μαρτίου 1971, σελίδα 7η.
  2. [Εφημερίδα «Εμπρός», 19 Μαρτίου 1927, σελίδα 1η.]
  3. [Σύμφωνα με τον Δημοσθένη Κούκουνα, ιστορικό συγγραφέα και ειδικό ερευνητή της κατοχικής περιόδου στην Ελλάδα, την αρχική σύνθεση της κυβερνήσεως Τσολάκογλου η οποία είχε υποβληθεί στον Μπέντσλερ στη Θεσσαλονίκη, περιλαμβάνονταν οι στρατηγοί Παναγιώτης Δεμέστιχας, Γεώργιος Μπάκος, Μάρκου, Μουτούσης, Βασίλειος Βραχνός και Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, ως υπουργοί Εσωτερικών, Εθνικής Αμύνης, Ασφαλείας, Παιδείας και Επισιτισμού αντίστοιχα, οι συνταγματάρχες Σωκράτης Δημάρατος και Μπουλαλάς (Αγορανομίας και Γεωργίας αντίστοιχα) και ο στρατηγός Νικόλαος Ραγκαβής, ως υπουργός γενικός διοικητής Μακεδονίας.]
  4. [Στα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης περιλαμβάνονταν οι: στρατηγός Γεώργιος Λάβδας, στρατηγός Βασίλειος Βραχνός, συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Παπακωνσταντίνου, συνταγματάρχης Θεμιστοκλής Κετσέας, συνταγματάρχης Αγησίλαος Σινιώρης και συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας.]
  5. Κυβέρνησις ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΓΟΥ Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης
  6. Φωτογραφίες από την προτομή του Βασίλειου Βραχνού στο Ναύπλιο.