Γρηγόριος Αυξεντίου

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, Ελληνοκύπριος έφεδρος ανθυπολοχαγός του Ελληνικού στρατού, αγωνιστής του ενωτικού αγώνα εναντίον της Αγγλικής κατοχής και υπαρχηγός του Γεωργίου Γρίβα-Διγενή στην Ε.Ο.Κ.Α., που ονομάστηκε «Σταυραετός του Μαχαιρά», γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1928 στη Λύση, ένα κατεχόμενο από τους Τούρκους χωριό που βρίσκεται μεταξύ Λευκωσίας και Αμμοχώστου στη μέση του κάμπου της Μεσαριάς, και κάηκε ζωντανός από Αγγλικά στρατεύματα, όταν κυκλώθηκε από αυτά, στις 3 Μαρτίου του 1957, κοντά στη Μονή Μαχαιρά. Τάφηκε στις 4 Μαρτίου στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στο χώρο που είναι γνωστός ως Φυλακισμένα μνήματα, και εκεί βρίσκεται ως σήμερα, ο τάφος του.

Ήταν παντρεμένος από το βράδυ της 10ης Ιουνίου 1955, με τη Βασιλική, [Βασιλεία], Παναγή, με την οποία παντρεύτηκαν κρυφά στο μοναστήρι του Αχειροποιήτου, από τον παπά-Σταύρο Παπαγαθαγγέλου.

Γρηγόρης Αυξεντίου

Βιογραφία

Γονείς του ήταν ο Πιερής και η Αντωνία Αυξεντίου, αγρότες στο επάγγελμα, που τον γαλούχησαν με Εθνικά και θρησκευτικά ιδεώδη, ενώ είχε μία μικρότερη αδελφή, την Κρυστάλλη Aυξεντίου, μετέπειτα σύζυγο Ανδρέα Σουρουλλά. Παρακολούθησε μαθήματα στο δημοτικό σχολείο του χωριού του, και μετά στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου, [Ε.Γ.Α.], το πλησιέστερο προς τη Λύση, από το οποίο αποφοίτησε το 1947 και στις 16 Σεπτεμβρίου 1949 ταξίδεψε ατμοπλοϊκώς στην Ελλάδα επιδιώκοντας να εισαχθεί στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, προκειμένου να υπηρετήσει ως μόνιμος αξιωματικός και πήρε την ελληνική και αποποιήθηκε την Αγγλική υπηκοότητα. Μετά την αποτυχία του, συνάντησε την τότε βασίλισσα Φρειδερίκη, ζητώντας την μεσολάβησή της, δίχως κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Έτσι, στις 28 Δεκεμβρίου 1949 κατατάχθηκε ως εθελοντής στον Ελληνικό Στρατό στο στρατόπεδο της Κορίνθου και 22 Μαρτίου 1950 αφού επιλέχθηκε ως υποψήφιος, εισήλθε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Σύρου, απ' όπου αποφοίτησε στις 11 Οκτωβρίου 1950. Σύμφωνα με το Γενικό Επιτελείο Στρατού «…ο Γρηγόριος Πιερή του Αυξεντίου και της Αντωνίας προσήλθε και κατετάγη εις τας τάξεις του Ελληνικού Στρατού δι' ο και απέκτησε την Ελληνικήν ιθαγένειαν, εγγραφείς εις Μητρώα Αρρένων Δήμου Αθηναίων υπό έτος γεννήσεως 1928. Επιλεγείς ως υποψήφιος έφεδρος αξιωματικός μετετέθη εις Σχολήν Εφέδρων Αξιωματικών Σύρου, υποστάς επιτυχώς την εκπαίδευσιν και αποφοιτήσας ωνομάσθη διά του υπ' αριθμόν 7616)1952 Βασιλικού Διατάγματος Έφεδρος ανθυπολοχαγός Πεζικού….», ενώ στη διάρκεια της εκπαίδευσής του το ατομικό βιβλιάριο γράφει ότι του επιβλήθηκε, «… Διήμερος φυλάκισις επί τω ότι έτρεφε μύστακα υπερβολικών διαστάσεων….». Ως έφεδρος ανθυπολοχαγός, μετατέθηκε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα στα 618 και στον 1ο λόχο του 613 Τάγματος Πεζικού καθώς και στο 132 Φυλάκιο Προκαλύψεως, διαμένοντας για κάποιο διάστημα στο χωριό Ακρίτας του νομού Κιλκίς όπου υπάρχει προτομή του, και παράλληλα μελετούσε φιλολογία για να μπει στην φιλοσοφική σχολή Αθηνών. Ορκίστηκε ως αξιωματικός στις 14 Μαρτίου 1952 και στις 15 Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου, απολύθηκε από τις τάξεις του Ελληνικού στρατού και στο ατομικό βιβλιάριό του αναφέρεται ότι, «...Επέδειξεν άριστον ήθος. Οι διοικητές των στρατιωτικών μονάδων στις οποίες υπηρέτησε τον χαρακτηρίζουν τίμιον, ζωηρόν, σεμνόν, θαρραλέον, αποφασιστικόν και ψύχραιμον...».

Ε.Ο.Κ.Α.

Επέστρεψε στην Κύπρο στις 19 Μαρτίου 1953 και εργάστηκε ως οδηγός στα κτήματα του πατέρα του, μεταφέροντας εργάτες από την Λύση στην Αμμόχωστο, και στις 21 Νοεμβρίου 1953, αρραβωνιάστηκε. Ήταν από τους πρώτους που ανταποκρίθηκαν στο αγωνιστικό κάλεσμα του Γεωργίου Γρίβα-Διγενή, αρχηγού της Ε.Ο.Κ.Α., στην οποία μυήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 1955, από το συγχωριανό του Γρηγόρη Γρηγορά, που ήταν γνωστός ως «Νταβέλης», και ήταν εξάδελφος του ή από τον Ανδρέα Αζίνα, ενώ με τη σειρά του μύηση στον απελευθερωτικό αγώνα τον Κυριάκο Μάτση. Ο Γεώργιος Γρίβας, όταν τον γνώρισε του είπε αμέσως και χωρίς δισταγμό, «...Μου φθάνει ο λόγος της στρατιωτικής του τιμής που έδωσε σαν Έλληνας αξιωματικός. Αυτό είναι αρκετό σαν όρκος. Από αυτή τη στιγμή θεωρείται μέλος...», ενώ σημείωσε στο ημερολόγιο του, στις 20 Ιανουαρίου 1955, ο αρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α., έγραφε στο ημερολόγιό του, «...Δι’ Αμμοχώστου μετέβημεν εις Λύσην όπου είδον έφεδρον αξιωματικόν. Αυξεντίου μου έδωσε τον λόγον του ότι τίθεται υπό τας διαταγάς μου δια να αναλάβη αποστολάς. Του είπον ότι σκοπεύω να τουαναθέσω σαμποτάζ εις περιοχήν Δεκελείας…».

Εργάστηκε αρχικά για τη στρατολόγηση ανταρτών σε συνεργασία με τις οργανωμένες ήδη ομάδες της περιοχής, που δρούσαν στις τάξεις του Ε.Μ.Α.Κ., [Εθνικό Μέτωπο Απελευθερώσεως Κύπρου]. Ήταν ο μόνος από τους νεαρούς μαχητές που διέθετε στρατιωτική κατάρτιση, αλλά παράλληλα διακρινόταν για τις πνευματικές του αρετές, την αγάπη και τη στοργή που έδειχνε προς τους συντρόφους του, τους οποίους και στήριζε, ενδυνάμωνε και ενίσχυε με σθένος, αγωνιστικότητα και αυταπάρνηση. Συμμετείχε στον επαναστατικό αγώνα και διατέλεσε υπαρχηγός της οργανώσεως με τα ψευδώνυμα «Ζήδρος», ψευδώνυμο παρέπεμπε στο Ζήδρο, το Δυτικομακεδόνα κλεφταρματολό επί Τουρκοκρατίας, «Ρήγας», «Αίαντας», «Άρης», «Μάστρος», «Ανταίος» και «Ζώτος». Ήταν ηγετική φυσιογνωμία και διέθετε οργανωτικές και στρατιωτικές αρετές και αρχικά έγινε τομεάρχης της επαρχίας Αμμοχώστου και παράλληλα εκπαιδευτής της περιοχής.

Πολεμική δράση

Στις 26 Ιανουαρίου 1955 ορίστηκε τομεάρχης Αμμοχώστου με το όνομα «Ζήδρος» και μεταξύ των πρώτων που όρκισε ήταν οι Αντώνης Παπαδόπουλος, Σωτήρης Έλληνας, Παύλος Παυλάκης και Κυριάκος Μάτσης και την 1η Απριλίου 1955 ηγήθηκε των επιθέσεων εναντίον των Άγγλων στον τομέα του, όμως στην επίθεση που έγινε στη Δεκέλεια έχασε την ταυτότητα του και έκτοτε τον αναζητούσαν οι Αγγλικές αρχές κατοχές, ενώ επικηρύχθηκε για 650 και στη συνέχεια για 5.000 λίρες. Διέφυγε από τη βάση της Δεκέλειας και έφτασε στη Λύση στο σπίτι της αδελφής του, όπου έμεινε ως τις 4 Απριλίου και στη συνέχεια, μέσα από τους αγρούς έφτασε στο εξωκλήσι του Αγίου Μάμου, μεταξύ Κοντέας –Περγάμου, από όπου τα ξημερώματα της 5ης Απριλίου ο Χρίστος Μασωνίδης τον μετέφερε μέσω Λευκονοίκου-Ακανθούς-Κερύνειας, στον Καραβά. Αρχικά διέμενε στο Μοναστήρι της Αχειροποιήτου και για μια εβδομάδα, σε ακατοίκητο σπίτι στο περιβόλι του Χαρμαντά. Στις 18 Απριλίου μεταφέρθηκε στο σπίτι του Κυριάκου Κίρκου, όπου κατασκεύασε κρησφύγετο.

Επικήρυξη Αυξεντίου

Τον Ιούνιο κατέφυγε σε μια φυσική σπηλιά στην περιοχή «Κακοτρής» στην περιοχή του Καραβά. Από τον Ιούλιο του 1955, μαζί με το Στυλιανό Λένα και τον Κώστα Ιωάννου και αποτέλεσαν αντάρτικη ομάδα στο Μαύρο Όρος και πραγματοποίησαν δυο επιχειρήσεις, στην Αγύρτα με επιτυχία, και στον αστυνομικό σταθμό Λαπήθου ανεπιτυχώς. Τον Ιούλιο μετακινήθηκε και εγκαταστάθηκε ψηλά στο βουνό, στην κορυφή «Σκαλί», στην Καλογραία, έχοντας μαζί του τους Στυλιανό Λένα, Θάσο Σοφοκλέους, Κώστα Ιωάννου, Χαράλαμπο Καμπούρη και κατά διαστήματα, το Φώτη Παπαφώτη, ενώ στην ομάδα τους εντάχθηκε και ο Χατζημιτσής, που όπως αποδείχθηκε, ήταν πράκτορα των Άγγλων. Μετακινήθηκε στη συνέχεια στη Μάλλινα, στο Μαύρο Όρος, όπου κατασκεύασε χειμερινό κρησφύγετο και στις 4 Οκτωβρίου πραγματοποίησε καταδρομική επιχείρηση κατά του Αστυνομικού Σταθμού Λευκονοίκου, αποκομίζοντας δύο όπλα Γκρήνερ, σφαίρες, ασύρματο και κράνη.

Στις 21 Οκτωβρίου παρέδωσε τον τομέα Πενταδάκτυλου στο Θάσο Σοφοκλέους και τοποθετήθηκε ως τομεάρχης Πιτσιλλιάς, στο όρος Τρόοδος, όπου τον μετέφεραν οι Κυριάκος Μότσης και Νίτσα Χατζηγεωργίου μέχρι την Κακοπετριά, απ’ όπου τον παρέλαβε ο Γρηγόρης Γρήγορος ή Νταβέλης, τομεάρχης Σολέας και με οδηγούς τους Χρίστο Τσιάρτα, Χαράλαμπο Κοριακίδη και Κυριάκο Αλεξάνδρου, στις 29 Νοεμβρίου 1955 έφτασε στα λημέρια των Σπηλιών. Εκεί συναντήθηκε με το Γεώργιο Γρίβα και το Ρένο Κυριακίδη, Τομεάρχη Πιτσιλλιάς. Ο Γρίβας του ανέθεσε τη διεύθυνση του Τομέα Πιτσιλλιάς και όρισε τον Κυριακίδη, Τομεάρχη του αντάρτικου. Στις 5 Δεκεμβρίου, τον συνόδευαν οι Χρίστος Τσιάρτας Κυριάκος Κόκκινος, Γεώργιος Μιχαήλ και Γεώργιος Λοϊζίδης, μετέπειτα συνεργάτης των Άγγλων. ανατίναξε τον ηλεκτρικό μετασχηματιστή στον Καρβουνά. Στις 11 Δεκεμβρίου του 1955 πήρε μέρος στη μάχη των Σπηλιών, όπου μετά την πρώτη σύγκρουση που είχαν οι άνδρες του, Χαράλαμπος Μπαταρίας και Κυριάκος Κόκκινος με τα Αγγλικά στρατεύματα που κινούνταν από δύο κατευθύνσεις. Αντιλήφθηκε όμως τη μεγάλη υπεροχή των Άγγλων και ανέλαβε να τους παραπλανήσει, ώστε να διαφύγουν οι συναγωνιστές του προς την Κακοπετριά. Εκμεταλλευόμενος την ομίχλη έριξε ριπές και προς τις δύο πλευρές και καθώς οι Άγγλοι πυροβολούσαν στα τυφλά, γέμισαν με νεκρούς και τραυματίες. Εκείνος έφτασε στη «Στρουθκιά» και από εκεί πήγε στην Αγία Ειρήνη.

Κατέφυγε στα Καννάβια, όπου κοιμήθηκε τρεις νύκτες στην εκκλησία, αφού ήρθε σε επαφή με τον ιερέα Παπαλέξανδρο και στις 14 Δεκεμβρίου, με οδηγό τον Χρίστο Πιρμετή, έφθασε στο Σαράντι, απ’ όπου συνέχισε μόνος του και κατέληξε στα Λαγουδέρα, και κατέλυσε αρχικά στο σπίτι του Μιχαήλ Συμεωνίδη και στη συνέχεια στου Μιχαλάκη Ελευθερίου. Εκεί τον συνάντησαν μέλη από την ομάδα των Σπηλιών, και μαζί με τους Αυγουστή Ευσταθίου και Ιωάννη Παύλου Πιπίνο, εγκαταστάθηκαν σε μια καλύβα στην τοποθεσία «Πεταούλια», όπου πέρασαν τη νύκτα των Χριστουγέννων. Μετά από την προδοσία του Ανδρέα Αντωνιάδη ή Κεραυνού από το Βουνί, άφησε γένια και πήρε το ψευδώνυμο «Άρης», ενώ στην ομάδα προστέθηκαν οι αντάρτες, Γεώργιος Μάτσης, Αντωνάκης Αντωνάς και Πέτρος Στυλιανού και πέρασαν την Πρωτοχρονιά στο Παλαιχώρι, όπου στο σπίτι του Ανδρέα Καραολή κατασκεύασαν το κρησφύγετο του «φούρνου». Στη συνέχεια μετακινήθηκε στην Παπούτσα και άρχισε να κατασκευάζει δύο κρησφύγετα σης Αετοφωλιές. Ο τομέας του περιλάμβανε τα χωριά, Παλαιχώρι, Αγρό, Αγρίδια, Δήμες, Ποταμίτισσα, Πελέντρι, Άγιο Μάμο, Τριμίκληνη, Κάτω Αμίοντο, Πάνω Αμίαντο, Όμοδο, Κοιλάνι, Κυπερούντα, Χανδριά, Σπήλια, Καννάβια, Σαράντι, Αληθινού, Λειβάδια, Λαγουδέρα, Πολύστυπο, Άλωνα, Πλατανιστάσσα, Φτερικούδι, Ασκά, Άγιος Κωνσταντίνος, Άγιο Παύλο, Ζωοπηγή, Καλό Χωριό, Λουβαρά, Αρακαπά, Εφταγώνια, Μονή Μαχαιρά, Φάρμακα Ααζανιά, Φίκάρδου, Καπέδες, Αναλιώντα, Άγιο Επιφάνιο, Λεύκαρα, Κλήρου, Καλό Χωριό, Δευτέρα, Αυθροδόντα, Πέρα Πεδί, Μαντριά, Άρσος, Ποταμίου, Πλάτρες και Φοινί.

Τέλος του Ιανουαρίου 1956 δραπέτευσε από τα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς ο Πολύκαρπος Γιωρκάτζης και ενώθηκε με την ομάδα του στην Παπούτσα, ενώ το Φεβρουάριο του 1956 μαζί τον Γιώργο Μάτση πήγε στην Μονή Μαχαιρά και γνωρίστηκε με τον Ηγούμενο Ειρηναίο. Στις 26 Μαρτίου 1956 με τη βοήθεια του δασοφύλακα Χριστόδουλου, μετακινήθηκε στα Κιόνια και τροφοδότης της ομάδας του, που αριθμούσε δεκαεννέα άνδρες, ανέλαβε ο Πέτρος Φιλίππου, βοσκός του Μοναστηριού. Ο Αυξεντίου ήταν πλέον ντυμένος με ράσα και στις επισκέψεις του στα γύρω χωριά έφερε το όνομα πατήρ Χρύσανθος. Στις 29 Απριλίου 1956 υποβλήθηκε σε εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας στη Λεμεσό στην Κλινική του ιατρού Νίκου Αναστασιάδη και έως τις 21 Μαΐου έμεινε για ανάρρωση στο μοναστήρι. Την ημέρα εκείνη μετακινήθηκε μαζί τους στο βουνό Κατανάπτης πάνω από τα Λαγουδέρα, ενώ στα μέσα Ιουνίου 1956 εγκατέλειψε το Μαχαιρά και κατευθύνθηκε προς Παλαιχώρι, Άγιο Θεόδωρο, Καλό Χωριό, Ζωοπηγή όπου έμεινε στο σπίτι του Μηνά Μηνά. Στις 12 Σεπτεμβρίου στα Λαγουδέρα συναντήθηκε με το φίλο του Αντώνη Παπαδόπουλο, που είχε δραπετεύσει στις 8 Σεπτεμβρίου από τα Κρατητήρια Πύλας. Το Νοέμβριο του 1956, που οι Άγγλοι τον ονόμασαν «Μαύρο Νοέμβριο», η ομάδα του πραγματοποίησε επιθέσεις σε αυτοκινητοπομπές, αστυνομικούς σταθμούς και υποστατικά.

Το τέλος του

Κρησφύγετο Αυξεντίου

Στις 30 προς 31 Δεκεμβρίου 1956 συγκρούστηκε με Άγγλους και Τούρκους επικουρικούς, όμως στη μάχη σκοτώθηκε ο Μιχαήλ Γιωργάλλας και ο Αυξεντίου επέστρεψε πληγωμένος μετά από έξι ώρες πεζοπορία στο κρησφύγετο της Παπούτσας. Οι Πιπίνος και Απόστρατος, ύστερα από πιεστική ανάκριση πρόδωσαν τον αγωγιάτη Πέτρο Φιλίππου και ο Αυξεντίου μαζί τους αντάρτες συναγωνιστές του Αντώνη Παπαδόπουλο, Φειδία Συμεωνίδη, Αυγουστή Ευσταθίου, Ανδρέα Στυλιανού και Μηνά Μηνά, εγκατέλειψαν το Μοναστήρι και κατέφυγαν στο κρησφύγετο στην πλαγιά του βουνού, όπου τον ανακάλυψαν οι Άγγλοι και τον κάλεσαν να παραδοθεί. Αγγλικό απόσπασμα που το αποτελούσαν 60 στρατιώτες, αυτοκίνητα και ελικόπτερα έφθασε στην περιοχή το απόγευμα της 2ας Μαρτίου και περικύκλωσε τη σπηλιά. Ο ανθυπολοχαγός Μίντλετον, που ήταν επικεφαλής φώναξε, «…Ρίξε τα όπλα σου και παραδώσου, αλλιώς θα επιτεθούμε….». Εκείνος αν και τραυματισμένος από θραύσμα χειροβομβίδας, αρνήθηκε να παραδοθεί στους Άγγλους και αφού έστειλε έξω τους συμπολεμιστές του, Ανδρέα Στυλιανού, Αυγουστή Ευσταθίου, Αντώνη Παπαδόπουλος και Φειδία Συμεωνίδη, συνέχισε να πολεμάει. Ο Αυγουστής Ευσταθίου επέστρεψε στη σπηλιά μετά τη ρίψη χειροβομβίδας, με υπόδειξη των Άγγλων, για να εξακριβώσει αν ο Αυξεντίου ήταν ζωντανός και έμεινε μαζί του. Προσπάθησε να κρατήσει τη μάχη μέχρι να νυχτώσει ώστε να διαφύγουν μέσα στο σκοτάδι, όμως οι Άγγλοι μετά από 12 ώρες άκαρπης πολιορκίας και έχοντας σημαντικές απώλειες, έριξαν βενζίνη στο κρησφύγετο, από ελικόπτερο και στη συνέχεια, το πυρπόλησαν και στις 2 μετά τα μεσάνυχτα της 2ας προς 3η Μαρτίου 1957, έκαψαν ζωντανό [1]τον Αυξεντίου, ενώ ο Αυγουστής διασώθηκε με βαριά εγκαύματα.

Αναγνώριση νεκρού

Οι αρχές του στρατού κατοχής, ζήτησαν από την οικογένεια του να αναγνωρίσει το καμένο πτώμα και πήγαν ο πατέρας του, τον οποίο συνόδευε ο δικηγόρος Τριανταφυλλίδης. Σύμφωνα με διήγηση της αδελφής του [2], «Ο πατέρας μου...{...}...μπήκε ατάραχος μέσα και βγήκε μ’ ένα πλατύ χαμόγελο που καθησύχασε τους Έλληνες που βρίσκονταν εκεί. Μόλις όμως μπήκε στο αυτοκίνητο, ξέσπασε σε λυγμούς.
Ο Τριανταφυλλίδης τότε του είπε: «-Κλαις για έναν ξένο; Όταν βγήκες γελούσες, άρα ο Γρηγόρης ξέφυγε».
«-Δεν ξέφυγε» απάντησε ο πατέρας μου. «Ο Γρηγόρης ήταν μέσα νεκρός, αλλά δεν ήθελα να δώσω στα σκυλιά τους Άγγλους, τη χαρά να με βλέπουν να πονώ», καθώς τον αναγνώρισε «…απ’ τις χοντρές ελληνικές κοκκάλες του, κι από κείνο το χρυσό κωσταντινάτο που άχνιζε στον κόρφο του…». Η μητέρα του είπε «...αφού εν επαραδώθηκες, τζι έμεινες τζι εσκοτώθηκες, ας έσιεις την εφτζιή μου...» [3] και συμπλήρωσε «…είμαι περήφανη για τον γιο μου. Κάλλιο μια φούχτα τιμημένη στάχτη, παρά γονατισμένος ο λεβέντης μου».

Κέντρο «Γρηγόρης Αυξεντίου»

Το κέντρο λειτουργεί στον οικισμό Αυξέντιο, 10 χιλιόμετρα από την Ξάνθη, όπως μετονομάστηκε προς τιμή του Αυξεντίου το 1960 μετά από αίτημα των κατοίκων του, ο οικισμός Νέο Κατράμιο, που ιδρύθηκε το 1924 από Μικρασιάτες πρόσφυγες. Η ονομασία του κέντρου είναι «Κέντρο Ανάδειξης της Λαογραφικής και Ιστορικής Ενότητας Θράκης- Κύπρου» «Γρηγόρης Αυξεντίου» και ιδρύθηκε από τον Σύλλογο Κυπρίων Νομού Ξάνθης και το Δήμο Βιστωνίδας, που είχαν συνεργασία, βοήθεια και στήριξη από το «Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959».

Η θυσία του Αυξεντίου επισφράγισε τον αγώνα του για την ελευθερία της Κύπρου, και πέρασε στην αθανασία και στην άφθαρτη μνήμη της ιστορίας επονομαζόμενος επάξια ως «ο Αετός του Μαχαιρά» από τον Ελληνικό λαό. Ανακηρύχθηκε ήρωας του Έθνους [4] και η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο με μνημόσυνο στο Μοναστήρι Μαχαιρά, σε ημερομηνία που πλησιάζει εκείνην του θανάτου του. Στην πόλη της Λεμεσού στην περιοχή Πάνω Πολεμίδια, ιδρύθηκε το 1989 και λειτουργεί ο πολιτιστικός όμιλος «Ζήδρος» [5].

Αντικείμενα μνήμης

Στις 12 Μαΐου 2015, καταχωρήθηκε δημοσίευμα στη βρετανική εφημερίδα «Daily Mail», ότι δημοπρατήθηκαν αντικείμενα του Harry Allen, ο οποίος ήταν ο δήμιος των απαγχονισθέντων ηρώων της Κύπρου. Ελληνοκύπριοι που κατοικούν στην Αγγλία επικοινώνησαν με τον Οίκο Δημοπρασίας για να τα αγοράσουν, ωστόσο τα αντικείμενα είχαν πωληθεί σε Βρετανό, ο οποίος ύστερα από επικοινωνία μαζί τους, δέχθηκε να τους τα μεταπωλήσει αντί 1100 στερλινών. Στα αντικείμενα, που αποτελούν τεκμήρια και πειστήρια της αποικιοκρατικής θηριωδίας, περιλαμβάνεται ένας κατάλογος τριών σελίδων με λεπτομερή στοιχεία των εννέα απαγχονισθέντων της Ε.Ο.Κ.Α., όπως ημερομηνία γεννήσεως, ημερομηνία απαγχονισμού και πόσα δευτερόλεπτα πέρασαν μέχρι να αφήσει την τελευταία του πνοή ο καθένας, ένα ρόπαλο, προσωπικές φωτογραφίες του δημίου, ένα παραδοσιακό νεροκόλοκο με σκαλισμένη την επιγραφή «Εσκαλίσθη εις τας Κεντρικάς Φυλακάς στις 12 Σεπτεμβρίου του 1958», ένα ρολόι «Ωμέγα», δύο επάργυρα ποτήρια, με επιγραφές αφιερώματα προς τον Harry Allen από φίλους του, καθώς και δύο βιβλία για τη ζωή του, το ένα με τίτλο «Ο τελευταίος δήμιος της Βρετανίας» που εξέδωσε το Μουσείο των Φυλακών. Στο άλμπουμ με τις φωτογραφίες και τα στοιχεία των απαγχονισθέντων υπάρχει μια έγχρωμη σελίδα με τον κατάλογο τους, πλαισιωμένη με φωτογραφίες τους και μια γνωστή δήλωση από τον καθένα.

Τα αντικείμενα παραδόθηκαν στον Πρόεδρο της Κυπριακής Βουλής Γιαννάκη Ομήρου από αντιπροσωπεία αποδήμων Κυπρίων της Μεγάλης Βρετανίας, με επικεφαλής τη Φανούλα Αργυρού. Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε, τα τεκμήρια δόθηκαν στο Μουσείο Αγώνος, «..για να εκτίθενται ως αιώνιο όνειδος της απεχθούς διαγωγής των αποικιοκρατών και για να αποτελούν διαχρονικό, αποκρουστικό δείγμα των μεθόδων της καταπίεσης, της ανελευθερίας και του ολοκληρωτισμού...». Στο διάστημα από τις 10 Αυγούστου 1955 μέχρι τις 23 Ιουλίου 1957 είχαν ανασταλεί όλες οι εκτελέσεις στη Βρετανία.

Στο βιβλίο «Ο τελευταίος δήμιος της Βρετανίας» δημοσιεύεται μια επιστολή του Υπουργείου Αποικιών της 31ης Δεκεμβρίου 1957 με την οποία καλείτο ο Harry Allen να αναλάβει καθήκοντα εκτελεστή στην Κύπρο, όμως ως την ημερομηνία αυτή είχαν εκτελεστεί όλοι οι απαγχονισμοί στην Κύπρο. Η επιστολή του Υπουργού Αποικιών φέρει σκόπιμα προχωρημένη ημερομηνία για να καλυφθεί ο Harry Allen και για να μη μπορούν να εγείρουν κατηγορίες δικηγόροι και συγγενείς των απαγχονισθέντων εναντίον της Αγγλικής Κυβερνήσεως και της Αγγλικής διοικήσεως στην Κύπρο, καθώς στην Βρετανία δεν πραγματοποιούνταν εκτελέσεις. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του βρετανικού μουσείου φυλακών, ο Harry Allen πραγματοποίησε 29 εκτελέσεις, μεταξύ τους δεν περιλαμβάνονται οι 9 ήρωες της ΕΟΚΑ, και βοήθησε σε άλλες 53.

Στις 8 Μαρτίου 2017 στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, αναφέρεται: «...με το προεδρικό διάταγμα, που εκδόθηκε στην Αθήνα την 17η Φεβρουαρίου 2017 με πρόταση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου Δευτέρου του ν. 4433/2016: Προάγεται τιμητικά μετά θάνατον στο βαθμό του Αντιστρατήγου, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 12 του άρθρου Δευτέρου του ν. 4433/2016, ο Έφεδρος Ανθυπολοχαγός Πεζικού Αυξεντίου Γρηγόριος του Πιερή, σε αναγνώριση των εξαιρετικών του υπηρεσιών και της προσφοράς του προς το έθνος, της προαγωγής του λογιζομένης από 15ης Νοεμβρίου 2016, ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 4433/2016» [6].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Βιβλιογραφία

  • «Ζήδρος», του Σπύρου Παπαγεωργίου
  • «Γρηγόρης Αυξεντίου», του Ανδρέα Καούρη.

Διαβάστε τα λήμματα

Παραπομπές

  1. [«...ο αγαπημένος μας Μάστρος ήταν νεκρός ξαπλωμένος ανάσκελα. Το αριστερό του χέρι ήταν υψωμένο και από τη μέση και πάνω είχε γίνει κάρβουνο. Το άλλο σώμα καιγόταν. Ήταν τόσο ζεστό που κάηκα μόλις τον άγγιξα. Οι στρατιώτες μου φώναζαν να τον σύρω έξω. Δεν με πίστευαν όταν τους έλεγα πως είναι νεκρός. Ήταν αδύνατο να παραδεχτούν πως πέθανε. Για να πεισθούν πως είναι νεκρός αφαιρέσανε μια μεγάλη πέτρα από το στόμιο του κρησφύγετου οπότε φάνηκε ο Αυξεντίου νεκρός...»] Διήγηση του Αυγουστή Ευσταθίου
  2. Ήταν ήρωας ο αδελφός μου Γρηγόρης Αυξεντίου Συνέντευξη της αδελφής του στην εφημερίδα «Πατρίς»
  3. Για τον Γρηγόρη Αυξεντίου
  4. Γρηγόρης Αυξεντίου Ποιήματα για την ΕΟΚΑ
  5. Γρηγόρης Αυξεντίου-«Ζήδρος» Πολιτισμός για όλους
  6. [Ο νόμος 4433/2016 αφορούσε στην «Κύρωση του Μνημονίου Συνεννόησης σχετικά με την Οργάνωση, Διοίκηση, Ασφάλεια, Χρηματοδότηση και Στελέχωση του Μικτού Κλιμακίου του NATO για τον Ηλεκτρονικό Πόλεμο».]