Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Από Metapedia

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Έλληνας κορυφαίος στρατιωτικός και πολιτικός της Επανάστασης του 1821, που διατέλεσε συγκυβερνήτης της Ελλάδοw, ως μέλος της τριμελούς επιτροπής διακυβερνήσεως, μετά τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, γεννήθηκε στις 3 Απριλίου 1770, τη Δευτέρα μετά την Ανάσταση, στο Ραμοβούνι της Μεσσηνίας και πέθανε στις 4 Φεβρουαρίου 1843 στο σπίτι του, στη γωνία των σημερινών οδών Κολοκοτρώνη και Λέκκα, στην Αθήνα, από εγκεφαλική συμφόρηση, αμέσως μετά το γάμο του γιου του Κωνσταντίνου. Ο τάφος του βρίσκεται στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.

Παντρεύτηκε το 1790 στο Λιοντάρι, με την Αικατερίνη Καρούσου, η οποία πέθανε τον Αύγουστο του 1820, και ήταν η μικρότερη κόρη του προεστού του Ακόβου της Φαλαισίας. Από το γάμο τους απέκτησαν 3 αγόρια, τον Πάνο, που σκοτώθηκε το 1825, το Γιάννη, μετέπειτα πρωθυπουργό της Ελλάδος, γνωστό ως Γιάννη και τον Κωνσταντίνο ή Κολίνο και 3 κορίτσια. Αθηνών.
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Συνοπτικές πληροφορίες αξιώματος
* Συγκυβερνήτες *
Έναρξη Θητείας : 9 Οκτωβρίου 1831
Λήξη θητείας : 23 Μαρτίου 1832
Προκάτοχος
Διάδοχος

Πίνακας περιεχομένων

Βιογραφία

Ήταν πρωτότοκος γιος του Κωνσταντίνου Κολοκοτρώνη και η μητέρα του, η Ζαμπέτα (Ζόμπια ή Ζαμπία) Κοτσάκη, κατάγονταν από την Αλωνίσταινα, ενώ η οικογένεια Κολοκοτρώνη καταγόταν από το Λιμποβίσι Αρκαδίας και αδέλφια του ήταν ο Χρήστος, ο Νικόλαος και ο Γιάννης. Τον βάφτισε ο Γιαννάκης Παλαμήδης από τη Στεμνίτσα, και του έδωσε το όνομα προς τιμήν του Θεόδωρου Ορλώφ. Ο πατέρας του είχε συμμετάσχει το 1770, στα Ορλωφικά και από το 1771 συγκρούστηκε με τους Τούρκους. Το 1779, μαζί με τα αδέλφια του Αποστόλη, Γιώργο και Αναγνώστη, συμμετείχε στην εξόντωση των Αλβανών που μάστιζαν την Πελοπόννησο.

Οικογενειακή κατάσταση

Η Σοφία, η αδελφή της συζύγου του, παντρεύτηκε το Σταματέλο Τουρκολέκα ή Σταματελόπουλο, πατέρα του Νικηταρά του «Τουρκοφάγου». Το 1836 στην Αθήνα απέκτησε εκτός γάμου, με την πρώην μοναχή Μαργαρίτα Αγγελή Βελισσάρη, τον Πάνο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αναγνώρισε με τη διαθήκη του στις 3 Μαΐου 1841, ως νόμιμο παιδί του. Το 1780 οι Τούρκοι με στρατό υπό τον Καπουδάν πασά, αποβιβάστηκαν στο Γύθειο και κατευθύνθηκε στην Καστάνιτσα, όπου ήταν το ορμητήριο του Κωνσταντή. Μετά από πολιορκία 12 ημερών ο Κωνσταντής και ο αρματολός Παναγιώταρος Βενετσανάκης με τις οικογένειές τους, επεχείρησαν έξοδο σην οποία σκοτώθηκε ο Κωνσταντής και δυο αδέλφια του, ενώ σώθηκε ο αδελφός του Αναγνώστης και η γυναίκα του μαζί με το Θεόδωρο και μια αδελφή του, οι οποίοι κατέφυγαν στην Αλωνίσταινα, στο πατρικό σπίτι της οικογένειας της μητέρας του. Το 1885, με τη μητέρα του εγκαταστάθηκαν στο Άκοβο, κοντά στο θείο του Αναγνώστη και διορίσθηκε, κάπος στην επαρχία Λεονταρίου.

Οπλαρχηγός

Εντάχτηκε αρχικά στο σώμα του Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη, ο οποίος συγκρότησε την Ομοσπονδία των αρματολών και έγινε Γενικός αρχηγός της, ενώ τις θέσεις των υπαρχηγών ανέλαβαν οι Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και Αθανάσιος Πετμεζάς. Στη συνέχεια συγκρότησε δικό του σώμα και σε νεαρή ηλικία έγινε οπλαρχηγός και έκτοτε ως το 1821 υπήρξε συνεχώς άλλοτε αρματολός και άλλοτε κλέφτης και πολέμησε πολλές φορές με τους Τούρκους. Οι πρώτες του μάχες, που τον ανέδειξαν πολεμικό ηγέτη, ήταν εκείνες που έδωσε το 1792 για να βοηθήσει τον Ανδρούτσο, τον πατέρα του Οδυσσέα, εναντίον των Τούρκων, όταν ο γενναίος εκείνος επαναστάτης εγκαταλείφθηκε από την τσαρίνα Αικατερίνη Β΄ και προσπαθούσε με τους 400 άνδρες του να περάσει στη Στερεά, εγκαταλείποντας την Πελοπόννησο.

Το 1805, για να αποφύγει τη σύλληψή του από τους Τούρκους, προτίμησε τη θάλασσα καθώς απέκτησε τη δική του γαλλιότα και κούρσευε Τουρκικά πλοία. Στη συνέχεια κατέφυγε στη Ζάκυνθο, όπου έφτασε στις 10 Απριλίου 1806, και το 1807 ήρθε σε συνεννοήσεις με το Γάλλο στρατηγό Ντονζελότ, διοικητή της Κέρκυρας για εξέγερση στην Πελοπόννησο και την ίδρυση σ` αυτή χριστιανοοθωμανικής δημοκρατίας. όταν τα νησιά ήταν υπό Αγγλική κατοχή, υπηρέτησε στον αγγλικό στρατό σαν ταγματάρχης σε Σύνταγμα Ελλήνων εθελοντών και έμαθε άριστα τη στρατιωτική τέχνη. Μετά τη διάλυση του Συντάγματος Εθελοντών το 1816, ασχολήθηκε με το ζωεμπόριο και την 1η Δεκεμβρίου 1818 πραγματοποιήθηκε στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου των Λατίνων της Ζακύνθου η τελετή μύησης του στην Φιλική Εταιρεία, από το φιλικό Νικόλαο Πάγκαλο, άλλοτε ταγματάρχη του Ρωσικού Στρατού που είχε υπηρετήσει στα Επτάνησα.

Συνάντηση με τον Καποδίστρια

Την άνοιξη του 1819 ο Ιωάννης Καποδίστριας, υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, έφθασε στην Κέρκυρα για διακοπές και ο Κολοκοτρώνης πήγε να τον συναντήσει, όμως διέδωσε ότι θα μετέβαινε για να ζητήσει από τον αρμοστή των Ιονίων νήσων, Φρειδερίκο Μαίτλαντ,τους μισθούς που του όφειλαν από τη θητεία του στον Αγγλικό Στρατό. Ήταν μια ανώφελη συνάντηση καθώς ο μελλοντικός κυβερνήτης, δεν θέλησε να δημιουργήσει φρούδες ελπίδες σε όσους τον επισκέφθηκαν.

Ο Καποδίστριας αναφέρει στα απομνημονεύματα του

"Συνομιλών με τους άνδρας τούτους, τους τόσο δυστυχείς, όσον και σεβαστούς, μετεχειρίσθην την γλώσσαν ην μοι είχεν ορίσει ο Αυτοκράτωρ, γλώσσαν άλλως τε, υπό τας τότε συνθήκας, σύμφωνον και προς τας ιδικός μου πεποιθήσεις. Προσεπάθησα να αποδείξω εις αυτούς ότι ο Αυτοκράτωρ της Ρωσίας ουδόλως ήτο διατεθειμένος να προκαλέση πόλεμον κατά των Τούρκων ή να περιπλέξη τας σχέσεις του μετά της Αγγλίας. Οτι παν, ό,τι ήτο κατορθωτόν να γίνει υπέρ αυτών άνευ κινδύνου προκλήσεως πολέμου, θα εγίνετο, αλλά προς τούτο έπρεπε αυτοί να οπλισθούν με υπομονήν και καρτερίαν προσπαθούντες εν τω μεταξύ να αναθρέψουν κα λώς και εθνικώς τα τέκνα των, επαφιέμενοι δε, προς τα λοιπά, εις τον χρόνον και την θείαν Πρόνοιαν".

Επαναστατική δράση

Έφυγε από τη Ζάκυνθο στις 3 Ιανουαρίου 1821 και στις 6 Ιανουαρίου, έφτασε στην περιοχή Σκαμαρδούλα στην Καρδαμύλη της Μάνης, όπου φιλοξενήθηκε από το φίλο του Παν. Μούρτζινο. Στις 23 Μαρτίου 1821, ύψωσε με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στις 23 Μαρτίου 1821 τη σημαία της Επανάστασης στην Καλαμάτα και επικεφαλής πολλών άλλων αγωνιστών, την απελευθέρωσε και στη συνέχεια έλαβε μέρος σε επιχειρήσεις γύρω από την Τρίπολη, την οποία πολιόρκησε και κατέλαβε στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, αφού προηγουμένως είχε νικήσει τους Τούρκους στις 27 Μαρτίου στην Καρύταινα, στις 12-13 Μαΐου στο Βαλτέτσι και αργότερα στα Δολιανά και στα Βέρβενα.

Ύστερα από τις επιτυχίες του αυτές η πρώτη ελληνική κυβέρνηση τον διόρισε στρατηγό και διέσωσε την Επανάσταση συντρίβοντας τη στρατιά του Δράμαλη το διάστημα από τις 26 έως τις 28 Ιουλίου 1822, στα Δερβενάκια. Εκλέχτηκε αρχιστράτηγος και κατέλαβε στις 30 Νοεμβρίου 1822, το Ναύπλιο. Στον εμφύλιο που ξέσπασε το 1824 σκοτώθηκε στις 13 Νοεμβρίου ο γιος του Πάνος, και ο ίδιος παραδόθηκε στις 30 Δεκεμβρίου στην κυβέρνηση και φυλακίστηκε στην Ύδρα. Η απόβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, ανάγκασαν τους πολιτικούς να τον απελευθέρωσαν, για να τον αντιμετωπίσει τον θανάσιμο κίνδυνο. Κήρυξε γενική επιστράτευση και ανέκοψε την πορεία του Ιμπραήμ παρενοχλώντας συνέχεια το στρατό του, ενώ κράτησε ψηλά το ηθικό του πληθυσμού και παράλληλα διακήρυξε ότι αξίζει «φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους».

Πολιτική δράση

Μετά την εκλογή του Ιωάννη Καποδίστρια, έγινε υποστηρικτής του, ενώ όταν έγινε η εκλογή του βασιλιά Όθωνα, ήρθε σε σύγκρουση με την αντιβασιλεία, η οποία τον απέκλεισε από το στρατό, και τον καταδίκασε στην ανεργία και τη φτώχεια. Στις 7 Σεπτεμβρίου 1833 συνελήφθη με τους Δημήτριο Πλαπούτα, Νικόλαο Κριεζώτη και Τσάμη Καρατάσο, για ανατρεπτική δράση. Στις 20 Μαρτίου 1834 παραπέμφθηκε σε δίκη στο Ναύπλιο, δικάστηκε για εσχάτη προδοσία και καταδικάστηκε σε θάνατο στις 25 Μαΐου 1834, όπως και ο Πλαπούτας. Την απόφαση δεν υπέγραψαν οι δικαστές Γεώργιος Τερτσέτης και Αναστάσιος Πολυζωίδης, ενώ η ποινή του δεν εκτελέστηκε. Με την ενηλικίωση του, ο Όθωνας υπέγραψε τα σχετικά διατάγματα και στις 27 Μαΐου 1835, μαζί με τον Πλαπούτα, αποφυλακίστηκε σχεδόν τυφλός και με πολλά προβλήματα υγείας.

Διακρίσεις

Του απονεμήθηκε από τον Όθωνα,

  • ο βαθμός του στρατηγού,
  • διορίσθηκε σύμβουλος Επικρατείας εν ενεργεία και του
  • απονεμήθηκε ο Μεγαλόσταυρος του Σωτήρος, ενώ
  • διορίστηκε ως μέλος της επιτροπής για την ανέγερση του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μιλώντας στην Πνύκα [1] στις 7 Οκτωβρίου 1838, έλεγε

«Όταν αποφασίσαμε να κάμομε την Επανάσταση, δεν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα ούτε πώς δεν έχομε άρματα ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε: “πού πάτε εδώ να πολεμήσετε με σιταροκάραβα βατσέλα;”, άλλά ως μία βροχή έπεσε εις όλους μας ή επιθυμία της ελευθερίας μας, και όλοι, και ο κλήρος μας και οι προεστοί και οι καπεταναίοι και οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι, εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την Επανάσταση».

H πατρίδα, τιμώντας τον εθνικό ήρωα, του έστησε χάλκινο ανδριάντα, έργο του Σώχου, που τον παριστάνει έφιππο, στο Ναύπλιο και έναν όμοιό του στην Αθήνα, μπροστά στο κτίριο της Παλαιάς Βουλής. Η συμβολή του υπήρξε γενικά από τις πιο αποφασιστικές για την έκβαση του αγώνα. Χωρίς αυτόν η Επανάσταση θα είχε ίσως συντριβεί και δε θα φτάναμε ποτέ στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου, στην οποία οφείλεται η απελευθέρωση.

Απομνημονεύματα

Τη γεμάτη περιπέτειες και ηρωισμούς ζωή του την εξιστόρησε στα "Απομνημονεύματά" του, που τα υπαγόρευσε στο λόγιο Γεώργιο Τερτσέτη. Το κείμενο κυκλοφόρησε το 1851 με τον τίτλο

  • «Διήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής από τα 1770 έως τα 1836»,

τα οποία αποτελούν πολύτιμη πηγή για την Ελληνική Επανάσταση και μνημείο της νεοελληνικής γραμματείας.

Tο τέλος του

Στο Ναύπλιο, το Μάιο του 1841, ο συμβολαιογράφος Χαράλαμπος Παπαδόπουλος, συνέταξε τη διαθήκη του, την οποία ο ιστορικός Τάκης Κανδηλώρος δημοσίευσε το 1906, στην έκδοση «Αρκαδική Επετηρίς».
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Λίγο καιρό πριν πεθάνει ταξίδεψε όλη την Πελοπόννησο, τις Σπέτσες και την Ύδρα, όπου συμφιλιώθηκε με τον Κουντουριώτη και με τον Μέξη, μαζί με τον γιο του Πάνο και την 1η Φεβρουαρίου 1843, πάντρεψε τον Κωνσταντίνο (Κολίνο) με την εγγονή του άλλοτε ηγεμόνα της Βλαχίας, πρίγκηπα Ιωάννη Καρατζά.

Στις 3 Φεβρουαρίου 1843, 11.00 το πρωί, άφησε την τελευταία του πνοή. Τα τελευταία του λόγια ήταν προς τον γιο του τον Γενναίο. Του φόρεσαν τη στολή του στρατηγού και τα τσαρούχια του, τον έζωσαν με το σπαθί με το οποίο ξεκίνησε τον Αγώνα, καθώς και την περικεφαλαία με τη στολή που φορούσε στα Επτάνησα. Το Συμβούλιο της Επικρατείας διέκοψε την προγραμματισμένη συνεδρίαση του, τα μέλη του, πήγαν στο σπίτι του νεκρού για να εκφράσουν τα συλλυπητήρια τους και το υπουργικό συμβούλιο διέταξε τριήμερο εθνικό πένθος. Η νεκρώσιμη πομπή διέσχισε την οδό Ερμού και μέσω της Αιόλου, έφθασε στο Μητροπολιτικό ναό της Αγίας Ειρήνης, όπου ψάλθηκε η νεκρώσιμη ακολουθία και ο εκκλησιαστικός ρήτορας Οικονόμου εξ Οικονόμων, εκφώνησε τον επικήδειο λόγο.

Τάφηκε έχοντας κάτω από τα τσαρούχια του την Τουρκική Σημαία, την οποία πατούσε συμβολικά ώστε να θυμούνται οι Έλληνες πόσο μισούσε τους Τούρκους.  Στις 10 Οκτωβρίου 1930 τα οστά του διακομίσθηκαν στο Μνημείο των Προκρίτων, δίπλα στην πλατεία Άρεως της Τρίπολης στην Αρκαδία, και στις 25 Σεπτεμβρίου 1993, τοποθετήθηκαν σε κρύπτη στη βάση του ανδριάντα του, που τον αναπαριστά πάνω στο άλογό του. Στις 8 Φεβρουαρίου 1854 ο έφιππος ανδριάντας του τοποθετήθηκε στη θέση που βρίσκεται σήμερα, μπροστά στο κτίριο της Παλαιάς Βουλής, στην Αθήνα.

Εξωτερικές συνδέσεις

Παραπομπές


Κατάλογος Πρωθυπουργών της Ελλάδος
Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κανακάρης Αθανάσιος | Μαυρομιχάλης Πετρόμπεης | Κουντουριώτης Γεώργιος | Ζαΐμης Ανδρέας| Μαυρομιχάλης Γεώργιος | Καποδίστριας Ιωάννης | Καποδίστριας Αυγουστίνος | Κολοκοτρώνης Θεόδωρος | Τρικούπης Σπυρίδων  | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κωλέττης Ιωάννης | Κόμης Josef Ludwig von Armansperg | Ignaz von Rundhart| Όθων της Ελλάδος| Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Όθων της Ελλάδος | Μεταξάς Ανδρέας | Κανάρης Κωνσταντίνος | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κωλέττης Ιωάννης | Τζαβέλας Κίτσος | Κουντουριώτης Γεώργιος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Κριεζής Αντώνιος | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Βούλγαρης Δημήτριος | Μιαούλης Αθανάσιος | Κολοκοτρώνης (Γενναίος) Ιωάννης | Βούλγαρης Δημήτριος | Μωραϊτίνης Αριστείδης | Βάλβης Ζηνόβιος | Κυριακός Διομήδης | Ρούφος Μπενιζέλος | Ρούφος Μπενιζέλος | Βούλγαρης Δημήτριος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Βάλβης Ζηνόβιος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Κουμουνδούρος Αλέξανδρος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Κουμουνδούρος Αλέξανδρος | Δεληγεώργης Επαμεινώνδας | Ρούφος Μπενιζέλος | Βούλγαρης Δημήτριος | Ζαΐμης Θρασύβουλος | Τρικούπης Χαρίλαος  | Δηλιγιάννης Θεόδωρος  | Βάλβης Δημήτριος | Κωνσταντόπουλος Κωνσταντίνος | Σωτηρόπουλος Σωτήριος | Δηλιγιάννης Νικόλαος | Ράλλης Δημήτριος | Ζαΐμης Αλέξανδρος | Θεοτόκης Γεώργιος | Μαυρομιχάλης Κυριακούλης | Δραγούμης Στέφανος | Βενιζέλος Ελευθέριος  | Γούναρης Δημήτριος | Σκουλούδης Στέφανος | Καλογερόπουλος Νικόλαος | Λάμπρος Σπυρίδων | Νικόλαος Στράτος | Πρωτοπαπαδάκης Πέτρος | Τριανταφυλλάκος Νικόλαος | Χαραλάμπης Αναστάσιος | Κροκιδάς Σωτήριος | Γονατάς Στυλιανός | Καφαντάρης Γεώργιος | Παπαναστασίου Αλέξανδρος | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Μιχαλακόπουλος Ανδρέας | Πάγκαλος Δ. Θεόδωρος  | Ευταξίας Αθανάσιος | Κονδύλης Γεώργιος | Τσαλδάρης Παναγιώτης | Οθωναίος Αλέξανδρος | Δεμερτζής Κωνσταντίνος | Μεταξάς Ιωάννης | Κορυζής Αλέξανδρος | Βασιλεύς Γεώργιος Α' | Τσουδερός Εμμανουήλ | Τσολάκοκλου Γεώργιος | Λογοθετόπουλος Κωνσταντίνος | Ράλλης Ιωάννης  | Παπανδρέου Γεώργιος | Βούλγαρης Πέτρος | Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός | Κανελλόπουλος Παναγιώτης | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Πουλίτσας Παναγιώτης | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Μάξιμος Δημήτριος | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Διομήδης Αλέξανδρος | Θεοτόκης Ιωάννης |  Βενιζέλος Σοφοκλής | Πλαστήρας Νικόλαος | Βενιζέλος Σοφοκλής | Πλαστήρας Νικόλαος | Κιουσόπουλος Δημήτριος | Παπάγος Αλέξανδρος  | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Γεωργακόπουλος Κωνσταντίνος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Δόβας Κωνσταντίνος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Πιπινέλης Παναγιώτης | Μαυρομιχάλης Στυλιανός | Παπανδρέου Γεώργιος | Παρασκευόπουλος Ιωάννης | Παπανδρέου Γεώργιος | Αθανασιάδης-Νόβας Γεώργιος | Τσιριμώκος Ηλίας | Στεφανόπουλος Στέφανος | Παρασκευόπουλος Ιωάννης | Κανελλόπουλος Παναγιώτης | Κόλλιας Κωνσταντίνος | Παπαδόπουλος Γεώργιος | Μαρκεζίνης Σπυρίδων | Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Ράλλης Γεώργιος | Παπανδρέου Ανδρέας  | Τζαννετάκης Τζαννής | Γρίβας Ιωάννης | Ζολώτας Ξενοφών | Μητσοτάκης Κωνσταντίνος | Παπανδρέου Ανδρέας | Σημίτης Κωνσταντίνος | Καραμανλής Αλ. Κωνσταντίνος | Παπανδρέου Α. Γεώργιος | Παπαδήμος Λουκάς | Πικραμμένος Παναγιώτης  | Σαμαράς Αντώνιος | Τσίπρας Αλέξης | Βασιλική Θάνου | Τσίπρας Αλέξης