Σοφία Γεδεών

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Σοφία Γεδεών-Καρανικόλα, Ελληνίδα εθνικίστρια παιδαγωγός και ψυχολόγος, από τους σημαντικότερους επιστήμονες στην Ελλάδα τον 20ο αιώνα καθώς και λογοτέχνης, η πρώτη γυναίκα στην Ελλάδα που κατέλαβε θέση Υφηγήτριας σε Πανεπιστημιακή σχολή, γεννήθηκε το 1910 στην Κωνσταντινούπολη και πέθανε στην Αθήνα.

Ήταν παντρεμένη με τον εκπαιδευτικό και επίτιμο Λυκειάρχη Αλέξανδρο Σωτηρ. Καρανικόλα [1].

Σοφία Γεδεών

Βιογραφία

Πατέρας της ήταν ο Μανουήλ Γεδεών, λόγιος, συγγραφέας και ιστοριοδίφης, Μέγας χαρτοφύλακας του Οικουμενικού Πατριαρχείου κι ένας από τους μεγαλύτερους μελετητές του Νεότερου Ελληνισμού, ενώ μητέρα της ήταν η Ευγενία Λαγουδάκη, των οποίων ήταν η μεγαλύτερη από τις δύο κόρες τους. Αδελφή της ήταν η Ισαβέλλα Γεδεών. Η Σοφία σπούδασε Σπούδασε φιλολογία στην Αθήνα, φιλοσοφία, παιδαγωγική και ψυχολογία στο Αµβούργο, στην Ιένα και στη Βιέννη, όπου το 1934 αναγορεύτηκε διδάκτορας φιλοσοφίας. Δίδαξε σε πολλές Πανεπιστημιακές σχολές στην Αθήνα και το ακαδημαϊκό έτος 1937-38 κατέλαβε τη θέση της υφηγήτριας στη Φιλοσοφική Σχολή, διδάσκοντας Παιδαγωγική, ενώ δίδαξε και στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά.

Καθεστώς 4ης Αυγούστου

Μαζί με τους Κωστή Μπαστιά, Αχιλλέας Κύρου, Νίκο Κιτσίκη, πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος επί Ελευθερίου Βενιζέλου, πρύτανη του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου επί Ιωάννη Μεταξά και μεταπολεμικά βουλευτή του κόμματος Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά [Ε.Δ.Α.], συμμετείχε στο «Ανώτατον Γνωμοδοτικόν Συμβούλιον της Πνευματικής Επιστρατεύσεως», ενώ μαζί με τους Νικόλαο Λούβαρι, Γιώργο Σεφέρη, Λέοντα Μακκά και Παντελή Πρεβελάκη, ανήκαν στα «Μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής επί κεφαλής τομέων». Στις υπό την εποπτεία τους περιοδείες και ομιλίες τους ακολουθούσαν επίλεκτα μέλη της Εθνικής διανοήσεως, όπως ήταν οι Κωνσταντίνος Τσάτσος, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Ιωάννης Κακριδής, Κωνσταντίνος Δημαράς με ομιλία για «Το νόημα της Ελευθερίας», και ο Άγγελος Σικελιανός με τη διάλεξη του για «Το βαθύτερο νόημα της Πνευματικής Επιστρατεύσεως», τους οποίους είχε γοητεύσει η ρητορική του καθεστώτος του Ιωάννη Μεταξά, καθώς και η προσδοκία της αναγεννήσεως του Έθνους. Μαζί τους ήταν ακόμη οι Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος, Στίλπων Κυριακίδης, Θρασύβουλος Βλησίδης -που το 1943 ήταν υπότροφος της Γερμανίας, Νικόλαος Λούρος, Νικόλαος Εξαρχόπουλος, Αλέξανδρος Τσιριντάνης -της «Χριστιανικής Ενώσεως Επιστημόνων» και ο Φαίδων Κουκουλές, συγγραφέας του «Διατί ενικήσαμεν και διατί θα νικήσωμεν».

Διακρίσεις

Η Σοφία Γεδεών τιμήθηκε το 1964 µε τον Ταξιάρχη του Τάγματος Ευποιίας. Με δική της πρωτοβουλία παραχωρήθηκε το αρχείο του πατέρα της Μανουήλ Γεδεών, στο Ιστορικό Μουσείο και Αρχείο Λέρου στις 9 Οκτωβρίου 1988. Παρελήφθη στην Αθήνα από τον τότε προϊστάμενο του Τ.Α.Λ. Μανόλη Ήσυχο. Μέρος του έχει εκτεθεί, σύμφωνα με την επιθυμία της, στο Ιστορικό Μουσείο Λέρου «Μανόλης Ήσυχος» όπου και παραμένει, ενώ το υπόλοιπο από τις 20 Μαΐου 1991, βρίσκεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, στο Τοπικό Αρχείο Λέρου [2].

Εργογραφία

Με τη δική της φροντίδα είδε το φως της δημοσιότητος σημαντικό τμήμα του έργου του πατέρα της, το οποίο μετά το θάνατο του το 1943, παρέμενε ως τότε ανέκδοτο. Στις 19 Νοεμβρίου 2006 η Γενική Συνέλευση του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων με ομόφωνη πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου απεφάσισε την ανακήρυξη της σε Επίτιμο Μέλος του Συλλόγου, θεωρώντας, σύμφωνα με το άρθρο 4β του καταστατικού, ότι έχει συμβάλλει στην προαγωγή της Ψυχολογίας στη θεωρία και την πράξη, καθώς και στην ανάδειξη της ως επαγγέλματος [3].

Έγραψε και δημοσίευσε -μεταξύ άλλων- τα έργα,

  • «Παιδομετρικές έρευνες στην Ελλάδα»,
  • «Η ψυχολογία της διαγωγής και η έρευνα του παιδιού»,
  • «Ο θεσμός της συνεργασίας των μαθητών σαν μέσο κοινωνικής αγωγής»,
  • «Ο ψυχολογικός συντελεστής στα ατυχήματα εργασίας».

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές

  1. [Ο Αλέξανδρος Καρανικόλας, Έλληνας εκπαιδευτικός και πρώτος Πρόεδρος του Κέντρου Εκπαιδευτικών Μελετών και Επιμορφώσεως [Κ.Ε.Μ.Ε.], γεννήθηκε το 1911 στο νησί Σύμη στη Δωδεκάνησο και πέθανε στις 2 Οκτωβρίου 1982 στην Αθήνα. Ήταν πτυχιούχος και διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μετεκπαιδεύτηκε στο Teachers' College του Πανεπιστημίου Columbia στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Την περίοδο από το 1951 έως το 1961 διηύθυνε την Ιωνίδειο Σχολή στον Πειραιά. Πατέρας του ήταν ο Πρωτοπρεσβύτερος Σωτήριος Καρανικόλας, ο οποίος μαζί με το γιο του Αλέξανδρο αναδείχθηκαν σε συστηματικούς μελετητές της ιστορίας και της λαογραφίας της Σύμης.]
  2. Προσωπικό Αρχείο Μανουήλ Γεδεών [1714-1946]
  3. Επίτιμα μέλη Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων