Κωνσταντίνος Δεμερτζής

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Κωνσταντίνος Δεμερτζής, Έλληνας νομικός, πανεπιστημιακός καθηγητής, αρχηγός πολιτικού κόμματος και πολιτικός που διατέλεσε βουλευτής, υπουργός και πρωθυπουργός, γεννήθηκε το 1876 στην Αθήνα όπου και πέθανε στις 4 το πρωί της 13ης Απριλίου 1936, από ανακοπή καρδιάς. Ήταν παντρεμένος και από το γάμο του είχε αποκτήσει δύο παιδιά, τον Αλέξανδρο Δεμερτζή, διπλωματικό υπάλληλο, ο οποίος πέθανε νέος στην Ελβετία και μία κόρη, τη Μαρία.

Κων/νος Δεμερτζής
Συνοπτικές πληροφορίες αξιώματος
Έναρξη Θητείας: 30 Νοεμβρίου 1935
Λήξη θητείας: 13 Απριλίου 1936
Προκάτοχος
Διάδοχος

Βιογραφία

Σπούδασε νομικά στα Πανεπιστήμια Αθηνών, στο οποίο το 1896 αναγορεύτηκε διδάκτορας, και Μονάχου, όπου παρέμεινε για τρία χρόνια. Το 1900 επέστρεψε στην Αθήνα και άρχισε να δικηγορεί, ενώ το 1904 ανακηρύχθηκε υφηγητής του Ρωμαϊκού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με τη διατριβή του σχετικά με το κληρονομικό δίκαιο των Ρωμαίων και του γερμανικού κώδικα, όπου δίδαξε για τέσσερα χρόνια. Το 1911 διορίσθηκε μέλος της επιτροπής για την αναθεώρηση του Συντάγματος και τη σύνταξη του Αστικού Κώδικα και συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωσή τους. Τάχθηκε υπέρ της αναστολής της ισοβιότητας των Δικαστών θεωρώντας πως μόνο έτσι θα αναστηλωνόταν και θα αναδημιουργούταν ο Άρειος Πάγος. Από το 1928 έως το 1935, εγκατέλειψε την πολιτική και ως τακτικός καθηγητής, δίδαξε Οικογενειακό δίκαιο στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και υπήρξε ο εκδότης της εφημερίδας «Ημερήσιος Τηλέγραφος».

Πολιτική δράση

Πολιτεύτηκε αρχικά, μετά το στρατιωτικό κίνημα του 1909, με το κόμμα των Φιλελευθέρων και εκλέχθηκε στη Β' Αναθεωρητική Βουλή της 28ης Νοεμβρίου 1910 και στις εκλογές της 11ης Μαρτίου 1912, βουλευτής βουλευτής Αττικοβοιωτίας. Διατέλεσε υπουργός Ναυτικών, διαδέχθηκε το Νικόλαο Στράτο, από τις 9 Νοεμβρίου 1913 έως τις 9 Νοεμβρίου 1914, στην κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου, και με τη λήξη της υπουργικής του θητείας -παρέδωσε τη θέση του στον Αθανάσιο Μιαούλη- αποχώρησε, λόγω διαφωνίας, από το «Κόμμα Φιλελευθέρων». Το 1917 ανέλαβε πάλι, για περίπου δύο μήνες από τις 21 Απριλίου έως τις 14 Ιουνίου 1917, το υπουργείο Ναυτικών, στην κυβέρνηση του Αλέξανδρου Ζαΐμη, ενώ το 1924 ίδρυσε δικό του κόμμα, το «Ενωτικό Προοδευτικό Κόμμα». Μετά τη παραίτηση του Παύλου Κουντουριώτη υποδείχθηκε υποψήφιος το Μάρτιο του 1926, για την Προεδρία της Δημοκρατίας, των Βενιζελικών και αντιβενιζελικών κομμάτων που αντιπολιτεύονταν τον Θεόδωρο Πάγκαλο, όμως, η υποψηφιότητα του δεν υποστηρίχθηκε αποτελεσματικά, όταν τα κόμματα αποφάσισαν να απόσχουν από τις εκλογές, και ο Πάγκαλος εξελέγη άνετα Πρόεδρος της Δημοκρατίας, λαμβάνοντας 782.589 ψήφους έναντι 56.126 του Δεμερτζή. Εκλέχθηκε, εκ νέου, βουλευτής στις εκλογές της 7ης Νοεμβρίου 1926, με την αντιβενιζελική παράταξη, όμως η Βουλή που προέκυψε διαλύθηκε δύο χρόνια αργότερα.

Πρωθυπουργός

Μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού Γεωργίου Κονδύλη, κλήθηκε να σχηματίσει «άχρουν κυβέρνηση» και ορκίστηκε πρωθυπουργός στις 30 Νοεμβρίου του 1935, αναλαμβάνοντας και το υπουργείο Εξωτερικών, ύστερα από σχετική πρόσκληση από τον βασιλιά Γεώργιο Β', ο οποίος είχε τη συναίνεση των αρχηγών των κομμάτων, «Λαϊκό κόμμα» και «Κόμμα Φιλελευθέρων». Την κυβέρνηση Δεμερτζή, που είχε ως στόχο τη διενέργεια εκλογών, αποτελούσαν μετριοπαθείς πολιτικοί. Η κυβέρνηση του αποφάσισε την αμνήστευση όσων πολιτικών συμμετείχαν στο Βενιζελικό κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935, ενώ απένειμε χάρη στους στρατιωτικούς, ώστε να αποκλεισθεί η επάνοδος τους στο στράτευμα. Ως πρωθυπουργός διεξήγαγε τις εκλογές της 26ης Ιανουαρίου 1936, που δεν έδωσαν αυτοδυναμία σε κανένα κόμμα, ενώ και οι διαβουλεύσεις που ακολούθησαν δεν είχαν αποτέλεσμα, με αποτέλεσμα την αδυναμία σχηματισμού κυβερνήσεως συνεργασίας. Παρέμεινε ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός έως τις 13 Μαρτίου 1936, όμως ο βασιλιάς, μπροστά στην αδυναμία σχηματισμού κυβερνήσεως, του ζήτησε να σχηματίσει κυβέρνηση και στη συνέχεια να τη θέσει στην κρίση της Βουλής, για λήψη ψήφου εμπιστοσύνης. Στην πρωθυπουργία, μετά τον θάνατό του, τον αντικατέστησε ο Ιωάννης Μεταξάς, ο αρχηγός του «Κόμματος των Ελευθεροφρόνων», αντιπρόεδρος και υπουργός Στρατιωτών της κυβερνήσεως του, ο οποίος εμφανίστηκε στην βουλή ως Πρωθυπουργός, για να παρουσιάσει τις προγραμματικές του δηλώσεις και να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης, η οποία του δόθηκε.

Το τέλος του

Κατοικούσε στην οδό Ειρήνης στην περιοχή της Νεαπόλεως στην Αθήνα. αρκετό καιρό πριν το θάνατο του αντιμετώπιζε κάποια προβλήματα υγείας, κυρίως με το στομάχι του. Το Μεγάλο Σάββατο του 1936 αισθανόταν καλύτερα και το απόγευμα της ίδιας μέρας, πριν την Ανάσταση πήγε βόλτα με το αυτοκίνητό του μέχρι το Φάληρο και την ημέρα της Αναστάσεως έφτασε ως τη Βουλιαγμένη το πρωί, ενώ το απόγευμα επισκέφθηκε την οικογένεια της κόρης του Μαρίας, στο σπίτι της στην Κηφισιά. Το βράδυ της Λαμπρής επέστρεψε στο σπίτι του, προετοιμάζοντας τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβερνήσεως του, που είχε προγραμματιστεί να αναγνωστούν στις 22 του μηνός, την Τετάρτη του Θωμά όταν θα άνοιγε και πάλι η Βουλή. Πέθανε στη διάρκεια του ύπνου του, τα ξημερώματα της Δευτέρας της Διακαινησίμου από ανακοπή.

Εργογραφία

Παράλληλα με την πολιτική του δράση, δημοσίευσε πολλά άρθρα οικονομικού περιεχομένου και ασχολήθηκε με τη συγγραφή επιστημονικών έργων, νομικής κυρίως φύσεως, από τα οποία τα σπουδαιότερα είναι,

  • «Περί αναγκαστικής διαδοχής παρά Ρωμαίοις και άλλαις νομοθεσίαις», το 1901,
  • «Στοιχεία τινά του κληρονομικού δικαίου των Ρωμαίων και του κληρονομικού δικαίου του Γερμανικού Κώδικος», το 1904,
  • «Περί ευθύνης του Κράτους επί των παρανόμων πράξεων και παραλείψεων των υπαλλήλων», το 1913,
  • «Μελέτη περί Οικονομικών του Κράτους», το 1913, καθώς και σειρά από άρθρα και μελέτες.
  • «Σύστημα Αστικού Δικαίου: Οικογενειακό Δίκαιο».



Κατάλογος Πρωθυπουργών της Ελλάδος
Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κανακάρης Αθανάσιος | Μαυρομιχάλης Πετρόμπεης | Κουντουριώτης Γεώργιος | Ζαΐμης Ανδρέας| Μαυρομιχάλης Γεώργιος | Καποδίστριας Ιωάννης | Καποδίστριας Αυγουστίνος | Κολοκοτρώνης Θεόδωρος | Τρικούπης Σπυρίδων  | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κωλέττης Ιωάννης | Κόμης Josef Ludwig von Armansperg | Ignaz von Rundhart| Όθων της Ελλάδος| Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Όθων της Ελλάδος | Μεταξάς Ανδρέας | Κανάρης Κωνσταντίνος | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κωλέττης Ιωάννης | Τζαβέλας Κίτσος | Κουντουριώτης Γεώργιος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Κριεζής Αντώνιος | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Βούλγαρης Δημήτριος | Μιαούλης Αθανάσιος | Κολοκοτρώνης (Γενναίος) Ιωάννης | Βούλγαρης Δημήτριος | Μωραϊτίνης Αριστείδης | Βάλβης Ζηνόβιος | Κυριακός Διομήδης | Ρούφος Μπενιζέλος | Ρούφος Μπενιζέλος | Βούλγαρης Δημήτριος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Βάλβης Ζηνόβιος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Κουμουνδούρος Αλέξανδρος | Δεληγεώργης Επαμεινώνδας | Ρούφος Μπενιζέλος | Βούλγαρης Δημήτριος | Ζαΐμης Θρασύβουλος | Τρικούπης Χαρίλαος  | Δηλιγιάννης Θεόδωρος  | Βάλβης Δημήτριος | Κωνσταντόπουλος Κωνσταντίνος | Σωτηρόπουλος Σωτήριος | Δηλιγιάννης Νικόλαος | Ράλλης Δημήτριος | Ζαΐμης Αλέξανδρος | Θεοτόκης Γεώργιος | Μαυρομιχάλης Κυριακούλης | Δραγούμης Στέφανος | Βενιζέλος Ελευθέριος  | Γούναρης Δημήτριος | Σκουλούδης Στέφανος | Καλογερόπουλος Νικόλαος | Λάμπρος Σπυρίδων | Νικόλαος Στράτος | Πρωτοπαπαδάκης Πέτρος | Τριανταφυλλάκος Νικόλαος | Χαραλάμπης Αναστάσιος | Κροκιδάς Σωτήριος | Γονατάς Στυλιανός | Καφαντάρης Γεώργιος | Παπαναστασίου Αλέξανδρος | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Μιχαλακόπουλος Ανδρέας | Πάγκαλος Δ. Θεόδωρος  | Ευταξίας Αθανάσιος | Κονδύλης Γεώργιος | Τσαλδάρης Παναγιώτης | Οθωναίος Αλέξανδρος | Δεμερτζής Κωνσταντίνος | Μεταξάς Ιωάννης | Κορυζής Αλέξανδρος | Ταμπακόπουλος Άγις | Βασιλεύς Γεώργιος Α' | Τσουδερός Εμμανουήλ | Τσολάκοκλου Γεώργιος | Λογοθετόπουλος Κωνσταντίνος | Ράλλης Ιωάννης  | Παπανδρέου Γεώργιος | Βούλγαρης Πέτρος | Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός | Κανελλόπουλος Παναγιώτης | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Πουλίτσας Παναγιώτης | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Μάξιμος Δημήτριος | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Διομήδης Αλέξανδρος | Θεοτόκης Ιωάννης |  Βενιζέλος Σοφοκλής | Πλαστήρας Νικόλαος | Βενιζέλος Σοφοκλής | Πλαστήρας Νικόλαος | Κιουσόπουλος Δημήτριος | Παπάγος Αλέξανδρος  | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Γεωργακόπουλος Κωνσταντίνος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Δόβας Κωνσταντίνος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Πιπινέλης Παναγιώτης | Μαυρομιχάλης Στυλιανός | Παπανδρέου Γεώργιος | Παρασκευόπουλος Ιωάννης | Παπανδρέου Γεώργιος | Αθανασιάδης-Νόβας Γεώργιος | Τσιριμώκος Ηλίας | Στεφανόπουλος Στέφανος | Παρασκευόπουλος Ιωάννης | Κανελλόπουλος Παναγιώτης | Κόλλιας Κωνσταντίνος | Παπαδόπουλος Γεώργιος | Μαρκεζίνης Σπυρίδων | Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Ράλλης Γεώργιος | Παπανδρέου Ανδρέας  | Τζαννετάκης Τζαννής | Γρίβας Ιωάννης | Ζολώτας Ξενοφών | Μητσοτάκης Κωνσταντίνος | Παπανδρέου Ανδρέας | Σημίτης Κωνσταντίνος | Καραμανλής Αλ. Κωνσταντίνος | Παπανδρέου Α. Γεώργιος | Παπαδήμος Λουκάς | Πικραμμένος Παναγιώτης  | Σαμαράς Αντώνιος | Τσίπρας Αλέξης | Βασιλική Θάνου | Τσίπρας Αλέξης