Σπυρίδων Τρικούπης

Από Metapedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Σπυρίδωνας Τρικούπης, Έλληνας πολιτικός, λόγιος, ιστοριογράφος, και πολιτικός που διατέλεσε πρώτος πρωθυπουργός του ελεύθερου Ελληνικού κράτους, γεννήθηκε το 1778 στο Μεσολόγγι και πέθανε στο 1873 στην Αθήνα.

Ήταν παντρεμένος, από το 1826, με την Αικατερίνη, αδελφή του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, με την οποία απέκτησε έξι παιδιά. Από αυτά δύο πέθαναν σε βρεφική ηλικία, δύο, η Αγλαΐα και ο Όθων σε εφηβική και επέζησαν ο Χαρίλαος, ο μετέπειτα πρωθυπουργός και η Σοφία.

Σπυρίδων Τρικούπης
Συνοπτικές πληροφορίες αξιώματος
Έναρξη Θητείας :
Λήξη θητείας :
Προκάτοχος
Διάδοχος

Βιογραφία

Ήταν πρωτότοκος γιος του Ιωάννη Τρικούπη και της Αλεξάνδρας Παλαμά. Αρχικά μαθήτευσε στην ακμάζουσα σχολή των Παλαμάδων στο Μεσολόγγι, ύστερα πήγε στην Πάτρα, όπου έμαθε Ιταλικά, Αγγλικά και Γαλλικά και προσελήφθη ως υπάλληλος του εκεί αγγλικού προξενείου. Έγινε γραμματέας του λόρδου Γκίλφορδ και με υποτροφία του παρακολούθησε επί έξι χρόνια φιλολογία και φιλοσοφία στη Ρώμη και στο Παρίσι, καθώς τον είχε επιλέξει για τη θέση του εφόρου και οργανωτή της Ιόνιας Ακαδημίας, που είχε ιδρύσει ο λόρδος στην Κέρκυρα. Με την έκρηξη της επανάστασης του 1821 διέκοψε τις σπουδές του και επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου πήρε μέρος στον Αγώνα. Νεκρολόγησε τον Γεώργιο Καραϊσκάκη, τον Φραγκίσκο Άστιγγα, τον Ανδρέα Ζαΐμη, τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, τον Πανούτσο Νοταρά, ενώ περίφημος ήταν ο επικήδειος αποχαιρετισμός του στο λόρδο Βύρωνα το 1824 και το 1825, επωφελούμενος από την αμνηστία, εκφώνησε τον «περί ομονοίας» λόγο.

Πολιτική δράση

Πρωθυπουργός

Το 1824 οι συμπολίτες του τον εξέλεξαν πληρεξούσιο Μεσολογγίου. Μετά την έξοδο της 10ης Απριλίου κατέφυγε στο Ναύπλιο και εγκαταστάθηκε στο χωριό Αβδίμπεη, το οποίο είχε αγοράσει και όπου παρέμεινε για πέντε χρόνια. Το 1826 έγινε μέλος της επαναστατικής κυβέρνησης. Ο Ιωάννης Καποδίστριας τον διόρισε γενικό γραμματέα της Επικρατείας για τις εξωτερικές υποθέσεις, όμως διαφώνησε μαζί του και με εντολή του κυβερνήτη εξορίστηκε στη Μήλο, πριν καταφύγει στην Ύδρα, μαζί με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και άλλους αντιπολιτευόμενους. Μετά τη δολοφονία του κυβερνήτη επέστρεψε στο Ναύπλιο και κατά την αντιβασιλεία έγινε πρωθυπουργός, όμως διαφώνησε και με τους Βαυαρούς. Το 1829, πούλησε την ιδιοκτησία του στο χωριό Αβδίμπεη και έκτισε δύο οικίες, στο Ναύπλιο και στο Άργος, όπου και εγκαταστάθηκε. Το 1934 διορίστηκε πρεσβευτής στο Λονδίνο όμως το 1838, ήρθε σε αντιπαράθεση με τον βασιλιά Όθωνα, και ανακλήθηκε αλλά το 1841, επανήλθε στην διεύθυνση της πρεσβείας.

Το 1843 με την κατάργηση των πρεσβειών, επέστρεψε στην Ελλάδα και συμμετείχε στην Εθνοσυνέλευση του 1843 συμβάλλοντας στην ψήφιση του Συντάγματος του 1844 και έγινε Υπουργός Εξωτερικών και Παιδείας στην κυβέρνηση Μαυροκορδάτου. Μετά την ανατροπή της οποίας τάχθηκε ως γερουσιαστής και αντιπρόεδρος της Γερουσίας την περίοδο 1844 μέχρι το 1849, με το Αγγλικό κόμμα. Αργότερα εγκατέλειψε την αγγλόφιλη πολιτική του και υποστήριξε τον Γεώργιο Κουντουριώτη και το Βασιλιά Όθωνα. Το 1861 και ενώ ήταν πρεσβευτής της Ελλάδας στο Λονδίνο, παραιτήθηκε για λόγους υγείας. Ως πολιτικός έδειξε θάρρος και ανεξαρτησία γνώμης και σεβασμό προς τους νόμους και τη θέληση του έθνους. Υπήρξε από αυτούς που κοπίασαν για την αποκατάσταση της ελευθερίας, την απαλλαγή από τις ξένες επεμβάσεις, την παγίωση της τάξης και την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα. Γενικά υπήρξε άριστος πολιτικός και εύστροφος διπλωμάτης. Αυτός έπεισε το Διονύσιο Σολωμό να γράψει στα ελληνικά τους στίχους του.

Το έργο του

  • η "Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης" σε τέσσερις τόμους, η οποία περιέχει πολύτιμες ειδήσεις και πληροφορίες, γραμμένες με ευσυνειδησία και αμεροληψία από αυτόπτη μάρτυρα και πρωταγωνιστή.

Έγραψε επίσης τα ποιήματα,

  • ο "Δήμος" και
  • η "Λίμνη του Μεσολογγίου",
  • "Ο καιρός αδελφοί της ελευθερίας φθάνει",

ενώ μετέφρασε το θούριο του Τυρταίου.

Βρισκόταν σε στενή ψυχική επαφή με τους Επτανήσιους λογοτέχνες και μέχρι το 1830 ήταν συνεπής και μαχητικός δημοτικιστής. Αργότερα όμως προσχώρησε στον αρχαϊστικό λογιοτατισμό και έγινε καθαρολόγος.

Αρχείο Τρικούπη

Το αρχείο του ταξινομήθηκε χρονολογικά σε πέντε λευκώματα από την κόρη του Σοφία, η οποία με τη διαθήκη της κατέστησε κληρονόμους τον εξάδελφό της Κωνσταντίνο Θ. Τρικούπη και τον γραμματέα του αδελφού της, τον Κωνσταντίνο Παπαλουκά και τους ζήτησε να συμμορφωθούν με τις προφορικές εντολές της για τη φύλαξη των αρχείων του πατέρα της και του αδελφού της. Το αρχείο του Σπυρίδωνα και το μεγαλύτερο μέρος του αρχείου του Χαριλάου Τρικούπη πήρε ο Κωνσταντίνος Παπαλουκάς, και στη συνέχεια βρέθηκε στα χέρια του μακρινού του ανιψιού, δικηγόρου Χάρη Νιανιάρα, ο οποίος το εκποίησε το 1987 ή το 1989. Στο Ε.Λ.Ι.Α. υπάρχει πλήρες αρχείο του, ταξινομημένο σε τέσσερις φακέλους, [«Πολιτικά-Προσωπικά 1825-1862, Αλληλογραφία 1827-1855, Αλληλογραφία (Βασιλιάς, υπουργοί, πρεσβευτές, 1850-1861), Αλληλογραφία (Ξένοι επιστολογράφοι 1813-1865)].

Το αρχείο αναφέρεται

  • στη δημόσια υπηρεσία του,
  • την πολιτική του ιδιότητα ως πληρεξουσίου Μεσολογγίου,
  • τα πολιτικά του αξιώματα επί Ιωάννη Καποδίστρια, Αντιβασιλείας, κυβερνήσεως Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου,
  • στην πολιτική σχέση του με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο,
  • στη διπλωματική του δραστηριότητα στις εξωτερικές υποθέσεις της Ελλάδος ως πρεσβευτή στο Λονδίνο.

Εξωτερικές συνδέσεις

Εσωτερική αρθρογραφία

Βιβλιογραφία

  • «Χαρίλαος Τρικούπης», [Γεώργιος Τσοκόπουλος, Εκδόσεις «Γεωργίου Δ. Φέξη», Αθήνα, 1896]
  • «Χαρίλαος Τρικούπης / Μια Βιογραφική Περιήγηση», [Λύντια Τρίχα, Εκδόσεις Καπόν, Αθήνα, 2009]


Κατάλογος Πρωθυπουργών της Ελλάδος
Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κανακάρης Αθανάσιος | Μαυρομιχάλης Πετρόμπεης | Κουντουριώτης Γεώργιος | Ζαΐμης Ανδρέας| Μαυρομιχάλης Γεώργιος | Καποδίστριας Ιωάννης | Καποδίστριας Αυγουστίνος | Κολοκοτρώνης Θεόδωρος | Τρικούπης Σπυρίδων  | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κωλέττης Ιωάννης | Κόμης Josef Ludwig von Armansperg | Ignaz von Rundhart| Όθων της Ελλάδος| Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Όθων της Ελλάδος | Μεταξάς Ανδρέας | Κανάρης Κωνσταντίνος | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Κωλέττης Ιωάννης | Τζαβέλας Κίτσος | Κουντουριώτης Γεώργιος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Κριεζής Αντώνιος | Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος | Βούλγαρης Δημήτριος | Μιαούλης Αθανάσιος | Κολοκοτρώνης (Γενναίος) Ιωάννης | Βούλγαρης Δημήτριος | Μωραϊτίνης Αριστείδης | Βάλβης Ζηνόβιος | Κυριακός Διομήδης | Ρούφος Μπενιζέλος | Ρούφος Μπενιζέλος | Βούλγαρης Δημήτριος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Βάλβης Ζηνόβιος | Κανάρης Κωνσταντίνος | Κουμουνδούρος Αλέξανδρος | Δεληγεώργης Επαμεινώνδας | Ρούφος Μπενιζέλος | Βούλγαρης Δημήτριος | Ζαΐμης Θρασύβουλος | Τρικούπης Χαρίλαος  | Δηλιγιάννης Θεόδωρος  | Βάλβης Δημήτριος | Κωνσταντόπουλος Κωνσταντίνος | Σωτηρόπουλος Σωτήριος | Δηλιγιάννης Νικόλαος | Ράλλης Δημήτριος | Ζαΐμης Αλέξανδρος | Θεοτόκης Γεώργιος | Μαυρομιχάλης Κυριακούλης | Δραγούμης Στέφανος | Βενιζέλος Ελευθέριος  | Γούναρης Δημήτριος | Σκουλούδης Στέφανος | Καλογερόπουλος Νικόλαος | Λάμπρος Σπυρίδων | Νικόλαος Στράτος | Πρωτοπαπαδάκης Πέτρος | Τριανταφυλλάκος Νικόλαος | Χαραλάμπης Αναστάσιος | Κροκιδάς Σωτήριος | Γονατάς Στυλιανός | Καφαντάρης Γεώργιος | Παπαναστασίου Αλέξανδρος | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Μιχαλακόπουλος Ανδρέας | Πάγκαλος Δ. Θεόδωρος  | Ευταξίας Αθανάσιος | Κονδύλης Γεώργιος | Τσαλδάρης Παναγιώτης | Οθωναίος Αλέξανδρος | Δεμερτζής Κωνσταντίνος | Μεταξάς Ιωάννης | Κορυζής Αλέξανδρος | Ταμπακόπουλος Άγις | Βασιλεύς Γεώργιος Α' | Τσουδερός Εμμανουήλ | Τσολάκοκλου Γεώργιος | Λογοθετόπουλος Κωνσταντίνος | Ράλλης Ιωάννης  | Παπανδρέου Γεώργιος | Βούλγαρης Πέτρος | Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός | Κανελλόπουλος Παναγιώτης | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Πουλίτσας Παναγιώτης | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Μάξιμος Δημήτριος | Τσαλδάρης Κωνσταντίνος | Σοφούλης Θεμιστοκλής | Διομήδης Αλέξανδρος | Θεοτόκης Ιωάννης |  Βενιζέλος Σοφοκλής | Πλαστήρας Νικόλαος | Βενιζέλος Σοφοκλής | Πλαστήρας Νικόλαος | Κιουσόπουλος Δημήτριος | Παπάγος Αλέξανδρος  | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Γεωργακόπουλος Κωνσταντίνος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Δόβας Κωνσταντίνος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Πιπινέλης Παναγιώτης | Μαυρομιχάλης Στυλιανός | Παπανδρέου Γεώργιος | Παρασκευόπουλος Ιωάννης | Παπανδρέου Γεώργιος | Αθανασιάδης-Νόβας Γεώργιος | Τσιριμώκος Ηλίας | Στεφανόπουλος Στέφανος | Παρασκευόπουλος Ιωάννης | Κανελλόπουλος Παναγιώτης | Κόλλιας Κωνσταντίνος | Παπαδόπουλος Γεώργιος | Μαρκεζίνης Σπυρίδων | Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος | Καραμανλής Κωνσταντίνος | Ράλλης Γεώργιος | Παπανδρέου Ανδρέας  | Τζαννετάκης Τζαννής | Γρίβας Ιωάννης | Ζολώτας Ξενοφών | Μητσοτάκης Κωνσταντίνος | Παπανδρέου Ανδρέας | Σημίτης Κωνσταντίνος | Καραμανλής Αλ. Κωνσταντίνος | Παπανδρέου Α. Γεώργιος | Παπαδήμος Λουκάς | Πικραμμένος Παναγιώτης  | Σαμαράς Αντώνιος | Τσίπρας Αλέξης | Βασιλική Θάνου | Τσίπρας Αλέξης